Journals / Türkoloji Dergisi / 2025 / Cilt: 28 Sayı: 1

Anadolu Ağızlarına Yerleşmiş Rumca ve Ermenice Sözcükler

Pages
68–84
Publication Date
2025-12-31
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Makalemizde Batı Anadolu, Bolu, Ankara, Mudurnu, Nallıhan köylerinden derlenen elliden fazla Rumca, Ermenice sözcük semantik, etimolojik ve folklorik açıdan incelenmiş, yapılan bu inceleme sonucu Anadolu Türk ağızlarındaki Ermenice ve Rumca sözcükler hakkında bir sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Dünyadaki bütün diller, tarihin uzun seyri içinde az ya da çok yabancı kaynaklardan da beslenmişlerdir.
📊
Key Findings & Data:İki bin yıl boyunca farklı coğrafyalara dağılan, gittiği yerlerde kendi özünü korumakla birlikte komşu kültürlerden etkilenen Türk milletinin son yerleştiği bölgelerden biri Anadolu’dur.
💡
Conclusion & Impact:Makalemizde Batı Anadolu, Bolu, Ankara, Mudurnu, Nallıhan köylerinden derlenen elliden fazla Rumca, Ermenice sözcük semantik, etimolojik ve folklorik açıdan incelenmiş, yapılan bu inceleme sonucu Anadolu Türk ağızlarındaki Ermenice ve Rumca sözcükler hakkında bir sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Yerel ağız · alıntı sözcük · Ermenice

Özet

Dünyadaki bütün diller, tarihin uzun seyri içinde az ya da çok yabancı kaynaklardan da beslenmişlerdir. Özellikle toplumun yaşadığı coğrafyaya komşu milletlerin dillerinden geçişler olmuştur. Dil ve ulusal kültürü koruma hususunda hassas olan topluluklarda bu geçiş asgari düzeydedir. İki bin yıl boyunca farklı coğrafyalara dağılan, gittiği yerlerde kendi özünü korumakla birlikte komşu kültürlerden etkilenen Türk milletinin son yerleştiği bölgelerden biri Anadolu’dur. Bu bölgeye ve çevresine yerleşen Türkler hem Fars ve Araplardan hem de Anadolu’nun eski sakini olan Rum ve Ermeni toplumlardan maddi ve manevi kültür unsurları açısından etkilenmiştir. Bu etkilenmede Arapça, Farsça yanında Rumca ve Ermenice kelimeler de Türkçeye dahil olmuş ve zamanla yerleşmiştir. Bu kelimelerin büyük çoğunluğunu tarım ve hayvancılıkla ilgili kelimeler oluşturmaktadır. Çeşitli tarım araç gereçleri, bu bölgeye özgü meyve ve sebzeler, bitki ve hayvan adları bu durumu örneklendirir. Makalemizde Batı Anadolu, Bolu, Ankara, Mudurnu, Nallıhan köylerinden derlenen elliden fazla Rumca, Ermenice sözcük semantik, etimolojik ve folklorik açıdan incelenmiş, yapılan bu inceleme sonucu Anadolu Türk ağızlarındaki Ermenice ve Rumca sözcükler hakkında bir sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır.

🔖

Cite This Article

Güler, M. (2025). Anadolu Ağızlarına Yerleşmiş Rumca ve Ermenice Sözcükler. Türkoloji Dergisi, Cilt: 28 Sayı: 1, 68–84. https://doi.org/10.53372/turkoloji.1528377

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (24)

  1. AŞÇI, Menşure (2019). Harezm Türkçesinde Söz Yapımı. Doktora Tezi. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  2. AKBAŞAK, Hülya Saygın (2020). Yunancadan Türkçeye Geçmiş Alıntı Sözcüklerde Görülen Ses Olayları Üzerine Bir İnceleme. YL Tezi. Trakya Üniversitesi SBE.
  3. ALTUNBAŞ, Ahmet (2011). Rumca-Türkçe Türkçe-Rumca Sözlük. Kendi Yay.
  4. CLAUSON, Gerard (1972). An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth Century Turkish. Oxford: Clarendon Press. DANKOFF, Robert (1995). Armenian Loanwords in Turkish. (Turcologica 21) Wiesbaden: Harrassowitz.
  5. EREN, Hasan (1995). Türkçedeki Ermenice Alıntılar Üzerine. TDK Yayını.
  6. EREN, Hasan (1999). Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü. Ankara: Bizim Büro.
  7. GÜLENSOY, Tuncer (2007) Türkiye Türkçesindeki Türkçe Sözcüklerin Köken Bilgisi Sözlüğü. Ankara: TDK Yayınları.
  8. GÜLER, M. (2024). Etimolojik ve Folklorik İncelemeli Nallıhan Ağzı Sözlüğü. Ankara: Kitap 72.
  9. HİRİK, Erkan (2014). Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi'nin Grameri: Fiil. Doktora Tezi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  10. KARACAOĞLAN, Çiğdem (2018). Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesinde Yer Alan Bitki Adları. YL Tezi. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü.
  11. KARTAL, Adem (2016). Evliya Çelebi Seyahatnâmesi’nde Geçen Yiyecek Adları Üzerine Bir Dil İncelemesi. YL Tezi. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  12. KILIÇ, Gizem (2023). Tarihî ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lügati’nde Alıntı Sözler. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  13. KOMİSYON (1995). XIII. Yüzyıldan Beri Türkiye Türçesiyle Yazılmış Kitaplardan Toplanan Tanıklarıyla Tarama Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yay.
  14. KOMİSYON (1993). Türkiye’de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü. Ankara: AKDTYK Türk Dil Kurumu Yayınları.
  15. MILLAS, Herkül () Türkçe ve Yunanca Ortak Kelimeler, Terimler ve Atasözleri Listesi.
  16. SAYGIN Akbaşak, Hülya (2020). Yunancadan Türkçeye Geçmiş Alıntı Sözcüklerde Görülen Ses Olayları Üzerine Bir İnceleme. Yüksek Lisans Tezi. Edirne Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  17. STEINGASS, Frederick (1898). A Comprehensive Persian-English Dictionary. Beirut: Liban publishers.
  18. TİETZE, Andreas (2002). Tarihi ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lügati A-E. İstanbul: Simurg Yayınevi.
  19. TİETZE, Andreas (2009). Tarihi ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lügati F-J. Vien. Wiesschanchafn Akademi.
  20. TOPRAK, Hülya (2022). Türkçeden Rumcaya Geçen Verinti Sözcükler. YL.Tezi, Iğdır Ünv.
  21. ÜŞENMEZ, Emek (2006). Karahanlı Türkçesi Sözlüğü. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kütahya: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  22. WİLKENS, Jens (2021). Handwörterbuch Des Altuigurischen. Göttingen: Erschienen İm Universitäts Verlag.
  23. YILMAZ, Kadir (2022). Sivas Yöresi Ağzında Yaşayan Ermenice Kelimeler. CUJOSS, 46 (1): 159-165.
  24. ZHAMALİHAN, Kulixila (2016). Kıpçakçanın Söz Varlığı. Yayımlanmamış Doktora Tezi. İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.