AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe findings reveal that the courtyard and garden layout of the Hasan Arıkan House presented a distinctive typology shaped through the building -courtyard/garden- street relationship, and that the spatial and plant components were largely lost as a result of the earthquakes.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Cultural heritages, as the most fragile components of cities, are highly vulnerable to threats arising from natural disasters and human-induced interventions. In particular, the physical destruction caused by severe earthquakes not only affects the structures themselves but also severely damages the associated spatial and plant components, often leaving them buried under rubble. In post-earthquake reconstruction processes carried out in cities, cultural heritage assets are often relegated to a secondary position and fail to receive adequate consideration in planning and implementation decisions. A similar situation was experienced by the civil architectural heritage of Kahramanmaraş following the February 6, 2023 earthquakes. Accordingly, this study considers the Hasan Arıkan House -one of the civil architectural examples that most clearly reflects the city’s spatial culture and traditional landscape character and was destroyed during these earthquakes- as a case worthy of investigation. Based on the spatial and plant-related data of the house prior to the earthquakes, a digital spatial representation of its open-space garden layout was produced. The main materials of the research consist of pre-earthquake garden survey studies of the Hasan Arıkan House and archival photographs. The methodology was structured in three stages: a literature review, the evaluation of multiple data sources, and the production of the garden’s original spatial representation. The findings reveal that the courtyard and garden layout of the Hasan Arıkan House presented a distinctive typology shaped through the building -courtyard/garden- street relationship, and that the spatial and plant components were largely lost as a result of the earthquakes. The garden representation produced in this study constitutes an important tool for documenting a traditional residential garden that has been completely lost and for contributing to post-earthquake reconstruction processes. In this respect, the study aims to make the spatial characteristics of Kahramanmaraş’s traditional residential gardens visible and to provide a reference for the reconstruction of similar civil architectural heritage sites.
Özet
Kentlerin en hassas varlıklarından biri olan kültür mirasları, doğal afetler ve beşeri müdahalelerden kaynaklı tehditlere karşı oldukça savunmasızdırlar. Özellikle şiddetli depremlere maruz kalan kültür varlıklarında meydana gelen fiziksel yıkımlar, yapıların kendileri ile birlikte bu yapılara eşlik eden mekânsal ve bitkisel bileşenleri de enkaz altında bırakarak ağır biçimde tahrip etmektedir. Kentlerde yürütülen deprem sonrası yeniden yapılanma süreçlerinde kültür varlıkları, çoğunlukla ikinci plana atılmakta ve uygulama kararlarında yeterince yer bulamamaktadır. Bu durum ise kültür miraslarının daha hızlı yok olmasına, yıkımın mekânda süreklileşmesine ve kültürel belleğin kaybına neden olmaktadır. Benzer durum 6 Şubat 2023 depremleri sonrasında Kahramanmaraş’ın sivil mimarlık eserleri için de yaşanmıştır. Bu nedenle çalışmada, kentin mekânsal kültürünü ve geleneksel peyzaj karakterini en belirgin biçimde yansıtan ve söz konusu depremlerde yıkılan bir sivil mimarlık eseri olan Hasan Arıkan Evi çalışmaya değer bulunmuştur. Çalışmada konutun deprem öncesine ait mekânsal ve bitkisel verileri temel alınarak, açık alan düzenine ilişkin dijital ortamda özgün mekânsal bir bahçe temsili oluşturulmuştur. Araştırmanın ana materyalini; Hasan Arıkan Evi’ne ait deprem öncesi survey çalışmaları, saha gözlemleri ve arşiv fotoğrafları oluşturmaktadır. Çalışmanın yöntemi, literatür incelemesi, çoklu veri kaynaklarının değerlendirilmesi ve bahçenin özgün mekânsal temsilinin üretilmesi olmak üzere üç aşamada kurgulanmıştır. Elde edilen bulgular, Hasan Arıkan Evi’ne ait avlu ve bahçe düzeninin yapı-avlu/bahçe-sokak ilişkisi üzerinden şekillenen özgün bir tipoloji sunduğunu ve depremlerle birlikte sahip olduğu mekânsal ve bitkisel bileşenlerin büyük ölçüde yok olduğunu ortaya koymaktadır. Üretilen bahçe temsili, tamamen yok olmuş bir geleneksel konut bahçesinin belgelenmesine ve deprem sonrası yeniden inşa süreçlerinde katkı sağlaması açısından önemli bir araçtır. Bu yönüyle çalışma, Kahramanmaraş’ın geleneksel konut bahçelerine özgü mekânsal karakterlerinin görünür kılınmasını sağlayarak, benzer nitelikteki sivil mimarlık eserlerinin yeniden inşa süreçlerine referans oluşturmayı amaçlamaktadır.