Journals / Ondokuz Mayıs Üniversitesi İnsan Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 7 Sayı: 1

The Socio-Cultural and Economic Reflections of the Kumuk Migration from Dagestan to Anatolia: The Case of Yavu Village in Sivas Yıldızeli

Dağıstan’dan Anadolu’ya Kumuk Göçünün Sosyo-Kültürel ve Ekonomik Yansımaları: Sivas Yıldızeli Yavu Köyü Örneği

Büşra Aydın(Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü)0009-0006-0173-4649
Pages
63–86
Publication Date
2026-06-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Keywords: Kumyks, 1864 Circassian Exile, Yavu Village, Cultural Heritage

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Abstract This study examines the settlement process of Kumyk Turks who migrated from Dagestan to Anatolia following the 1864 Circassian Exile, and their impact on the social, cultural, and economic structure of Yavu Village in Yıldızeli, Sivas.
📊
Key Findings & Data:The village economy was based on agriculture and animal husbandry for many years; However, particularly after 1980, diversification in the economic structure was observed, and with the increasing migration movements from the 2000s onwards, changes occurred in both the population structure and the cultural fabric.
💡
Conclusion & Impact:Keywords: Kumyks, 1864 Circassian Exile, Yavu Village, Cultural Heritage
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Kumuklar · 1864 Çerkes Sürgünü · Yavu Köyü

Abstract

Abstract This study examines the settlement process of Kumyk Turks who migrated from Dagestan to Anatolia following the 1864 Circassian Exile, and their impact on the social, cultural, and economic structure of Yavu Village in Yıldızeli, Sivas. Specifically, using Yavu Village as an example, the study attempts to understand how the Kumyk migration shaped ethnic identity, cultural continuity, and rural transformation processes. Document analysis was used as the research method. In this context, secondary sources based on Ottoman archival documents, Yavu Village Headman's Office and association archives, academic studies, master's theses, and local internet sources were examined. The data obtained were evaluated under the headings of historical background of migration, identity formation, cultural continuity, and rural change, and classified into themes. According to the findings of the study, the Kumyk community was largely able to preserve its identity thanks to strong kinship ties, the culture of communal work, and traditional practices. The village economy was based on agriculture and animal husbandry for many years; However, particularly after 1980, diversification in the economic structure was observed, and with the increasing migration movements from the 2000s onwards, changes occurred in both the population structure and the cultural fabric. A significant limitation of the research is the lack of fieldwork and face-to-face interviews. This makes it difficult to directly support the findings with community narratives. Nevertheless, the study, using the example of Yavu Village, reveals the relationship between forced migration, ethnic identity, cultural heritage, and rural transformation within a historical and social framework; it also offers guiding suggestions for future field research. Keywords: Kumyks, 1864 Circassian Exile, Yavu Village, Cultural Heritage

Özet

Öz Bu çalışma, 1864 Çerkes Sürgünü’nün ardından Dağıstan’dan Anadolu’ya göç eden Kumuk Türklerinin Sivas Yıldızeli’ne bağlı Yavu Köyü’ne yerleşme sürecini ve bu yerleşimin köyün sosyal, kültürel ve ekonomik yapısı üzerindeki etkilerini ele almaktadır. Özellikle Yavu Köyü örneği üzerinden, Kumuk göçünün etnik kimlik, kültürel devamlılık ve kırsal dönüşüm süreçlerini nasıl şekillendirdiği anlaşılmaya çalışılmıştır. Araştırmada yöntem olarak doküman analizi kullanılmıştır. Bu kapsamda Osmanlı arşiv belgelerine dayanan ikincil kaynaklar, Yavu Köyü Muhtarlığı ve dernek arşivleri, akademik çalışmalar, yüksek lisans tezleri ve yerel internet kaynakları incelenmiştir. Elde edilen veriler; göçün tarihsel arka planı, kimlik oluşumu, kültürel süreklilik ve kırsal değişim başlıkları altında değerlendirilmiş ve temalar halinde sınıflandırılmıştır. Çalışmanın bulgularına göre, Kumuk topluluğu güçlü akrabalık ilişkileri, imece kültürü ve geleneksel uygulamalar sayesinde kimliğini büyük ölçüde koruyabilmiştir. Köy ekonomisi uzun yıllar boyunca tarım ve hayvancılığa dayanmış; ancak özellikle 1980 sonrasında ekonomik yapıda çeşitlenme görülmüş, 2000’li yıllardan itibaren artan göç hareketleriyle birlikte hem nüfus yapısında hem de kültürel dokuda değişimler yaşanmıştır. Araştırmanın önemli bir sınırlılığı, saha çalışması ve birebir görüşmelerin yapılmamış olmasıdır. Bu durum, elde edilen bulguların doğrudan topluluk anlatılarıyla desteklenmesini zorlaştırmaktadır. Buna rağmen çalışma, Yavu Köyü örneği üzerinden zorunlu göç, etnik kimlik, kültürel miras ve kırsal dönüşüm arasındaki ilişkiyi tarihsel ve toplumsal çerçevede ortaya koymakta; aynı zamanda ileride yapılacak saha araştırmaları için yol gösterici öneriler sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kumuklar, 1864 Çerkes Sürgünü, Yavu Köyü, Kültürel Miras

🔖

Cite This Article

Aydın, B. (2026). The Socio-Cultural and Economic Reflections of the Kumuk Migration from Dagestan to Anatolia: The Case of Yavu Village in Sivas Yıldızeli. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İnsan Bilimleri Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 1, 63–86. https://doi.org/10.51533/insanbilimleri.1889946

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (26)

  1. Altın, H. (2017). XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti’ne yapılan Çerkes göçleri (Çerkes sürgünü). Belgi Dergisi, 2(14), 580–591. https://izlik.org/JA64JH94HY
  2. Altın, H. (2019). XIX. yüzyıl Batı Anadolu Bölgesine Kafkas göçleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli.
  3. Anadolu Ajansı. (2024). İnsanlık tarihinin acı olaylarından Çerkes sürgünü. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/insanlik-tarihinin-aci-olaylarindan-cerkes-surgunu-/2593940 (Erişim Tarihi: 17.12.2024).
  4. Bağ, Y. (2001). Çerkeslerin dünü bugünü. Kafkas Derneği Yayınları.
  5. Barış, N., & Dilek, S. E. (2025). Ezidiler, turizm, göç ve kimlik: Batman’da diaspora turizminin sosyolojik boyutu (1. bs.). IJOPEC Publication Limited. https://doi.org/10.5281/zenodo.15223271
  6. Bice, H. (1991). Kafkasya’dan Anadolu’ya göçler. TDV Yayınevi.
  7. Bolat, G. (2013). Kavram tartışmaları etrafında 21 Mayıs 1864 Çerkes sürgünü. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 3(6), 121–143. https://izlik.org/JA48YP36DT
  8. Ceylan, B. (2025). Kültürel ve toplumsal yansımalarıyla sanatın göçü ve yalnızlık ilişkisinin sosyolojik açıdan değerlendirilmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  9. Çerkesya Hareketi. (t.y.). Çerkesler kimdir? Çerkesya neresidir? Facebook gönderisi. https://www.facebook.com/cerkesyahareketi/posts/%C3%A7erkesler-kimdir-%C3%A7erkesya-neresidirkafkasya-karadeniz-ve-hazar-denizi-aras%C4%B1nda-k/1143815367788673/ (Erişim Tarihi: 16.01.2026).
  10. Eskicioğlu, Y. C. (2022). Türk diasporasında toplumsal hafıza ve diasporik kimlik (Yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  11. KAFFED. (2005). Çerkes sürgünü: 21 Mayıs 1864. https://kaffed.org/2005/06/15/cerkes-surgunu-21-mayis-1864/ (Erişim Tarihi: 22.12.2025).
  12. Kalaycı, İ. (2015). Tarih, kültür ve iktisat açısından Çerkesya (Çerkesler). Avrasya Etüdleri, 47(1), 71–111. https://izlik.org/JA69FX46MA
  13. Kanat, S. (2011). Osmanlı Devleti’ne yapılan 1864 Kafkas göçü (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum. https://eski.atauni.edu.tr/yuklemeler/444d3cfa0e1818dbbd99c650ebc80ef1.pdf
  14. Karataş, Ö., & Arbatlı, M. (2016). Kumuk Türklerinin Kafkasya’dan Anadolu’ya göçü. Tarih İncelemeleri Dergisi, 30(1), 101–120. https://doi.org/10.18513/egetid.185919
  15. Nuridinov, Ş., Oruç, M., & Küçükyıldız, A. (1999). Kumuklar ve Tenglik hareketi. https://makale.isam.org.tr/items/4934f97a-4c09-4956-a4a3-8d56cc667137 (Erişim Tarihi: 22.12.2025).
  16. Novruzova, G. (2005). Dağıstan Derbent Bölgesi Terekeme Türklerinin dini hayatı (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=w1EUQbgolXqEx324Eerp1w&no=j-Y83H9vSdeakTOokrqvJg
  17. Okçuoğlu, B. A. (2019). Türkiye’de Çerkes diasporası: Kimlik inşası ve referansları. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 22(1), 122–156. https://doi.org/10.18490/sosars.559096
  18. Resulzade, M. E. (1993). Kafkasya Türkleri. Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı.
  19. Sivastr.net. (t.y.). Yavu Köyü. https://www.sivastr.net/yildizeli/koyler/yavu/yavu_alt.htm (Erişim Tarihi: 16.01.2026).
  20. Sivas Yıldızeli Yavu Derneği Arşivleri ve Yavu Köyü Muhtarlığı Arşivleri. (2024). Arşiv belgeleri.
  21. Tavkul, U. (2005). Kumuk Türkleri tarihleri, sosyal yapıları ve dilleri üzerine bir inceleme. Kırım Dergisi, 13(50), 29–39. https://turkoloji.cu.edu.tr/CAGDAS%20TURK%20LEHCELERI/ufuk_tavkul_kumuk_turkleri.pdf
  22. Tavkul, U. (2009). Kafkasya gerçeği. Selenge Yayınları.
  23. Türk Dil Kurumu. (t.y.). Kimlik. https://sozluk.gov.tr/?Ara=Kimlik (Erişim Tarihi: 02.04.2026).
  24. Uyar, M. (2018). Dağıstan tarihinin Türk tarihi ile ilişkisi ve Dağıstan’ın Türkiye için önemi. Türk Dünyası Araştırmaları, 119(234), 217–234. https://izlik.org/JA99PP85SM
  25. Yalçınkaya, A. (2006). Kafkasya’da siyasi gelişmeler: Etnik düğümden küresel kördüğüme. Lalezar Kitabevi.
  26. Yoldash. (2013). Yavu’nun kuruluşu ve Kumuklar. https://yoldash.ru/?nationals=yavu-nun-kurulu-u-ve-kumuk-lar (Erişim Tarihi: 15.12.2024).