Journals / OHS ACADEMY / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 1

The Relationship Between Secondary Traumatic Stress and Pyschological Resilience in Mental Health Workers (The Earthquake in Kahramanmaras on February 6)

Ruh Sağlığı Çalışanlarında İkincil Travmatik Stres ve Psikolojik Dayanıklılık İlişkisi (6 Şubat Kahramanmaraş Depremi)

Pages
50–76
Publication Date
2026-06-29
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The research findings bear significance for the enhancement of intervention and prevention efforts with the aim of maintaining the functionality of mental health professionals when working with individuals who experienced the earthquake.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This research examined the levels of secondary traumatic stress and levels of psychological resilience among mental health professionals (psychiatrists, psychologists, clinical psychologists, and psychological counselors) who worked with or are working with individuals who experienced the February 6 Kahramanmaras earthquake, as well as the relationship between these variables.
📊
Key Findings & Data:This study employed a correlational survey design within quantitative research methods.The sample of the research is composed of 126 individuals, 100 of whom are women and 26 are men.
💡
Conclusion & Impact:The research findings bear significance for the enhancement of intervention and prevention efforts with the aim of maintaining the functionality of mental health professionals when working with individuals who experienced the earthquake.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Deprem · ikincil travmatik stres · psikolojik dayanıklılık

Abstract

This research examined the levels of secondary traumatic stress and levels of psychological resilience among mental health professionals (psychiatrists, psychologists, clinical psychologists, and psychological counselors) who worked with or are working with individuals who experienced the February 6 Kahramanmaras earthquake, as well as the relationship between these variables. This study employed a correlational survey design within quantitative research methods.The sample of the research is composed of 126 individuals, 100 of whom are women and 26 are men. The research utilized the Sociodemographic Information Form, the Secondary Traumatic Stress Scale, and the Psychological Resilience Scale for Adults to obtain data. In the analysis of the research, one-way analysis of variance (ANOVA), independent samples t-test, Kruskal–Wallis H test, Pearson correlation analysis, and regression analysis were performed. The results revealed no statistically meaningful differences in the secondary traumatic stress levels of the individuals who participated in the research with respect to demographic variables. However, significant differences in the levels of psychological resilience were identified based on marital status and parental status. As a consequence of correlation analysis, increases in the psychological resilience of mental health professionals were associated with decreases in their levels of secondary traumatic stress. Furthermore, psychological resilience is a predictor of secondary traumatic stress. Given the scarcity of studies focusing on mental health professionals who worked with individuals who experienced the earthquake and addressing secondary traumatic stress and psychological resilience, the novel sample and research focus of the present study contribute to the field. The research findings bear significance for the enhancement of intervention and prevention efforts with the aim of maintaining the functionality of mental health professionals when working with individuals who experienced the earthquake.

Özet

Bu araştırmada 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerini yaşayanlarla çalışmış ya da çalışan ruh sağlığı çalışanlarının (psikiyatri hekimi, psikolog, klinik psikolog ve psikolojik danışman) ikincil travmatik stres ve psikolojik dayanıklılık düzeyleri ve bu değişkenler arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini 100’ü kadın 26’sı erkek toplam 126 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak için Sosyodemografik Bilgi Formu, İkincil Travmatik Stres Ölçeği ve Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği uygulanmıştır. Analiz için ölçeklerden elde edilen veriler SPSS 22 programına yüklenmiştir. Araştırmanın analizinde Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Bağımsız Örneklem T Testi, Kruskal Wallis H Testi, Pearson Korelasyon Analizi ve Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan ruh sağlığı çalışanlarının ikincil travmatik stres düzeylerinde demografik değişkenlere göre anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Psikolojik dayanıklılık düzeylerine bakıldığında ise medeni durum ve çocuk sahibi olma durumuna göre anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Ek olarak psikolojik dayanıklılık alt boyutlarının bazı değişkenlere göre farklılaştığı görülmüştür. Korelasyon analizi sonucunda ruh sağlığı çalışanlarının psikolojik dayanıklılıklarının artmasıyla ikincil travmatik streslerinin azaldığı saptanmıştır. Aynı zamanda psikolojik dayanıklılığın, ikincil travmatik stresi yordadığı tespit edilmiştir. Depremleri yaşayanlarla çalışmış ruh sağlığı çalışanlarına odaklanan, ikincil travmatik stres ve psikolojik dayanıklılık konulu sınırlı çalışma olması nedeniyle bu çalışmanın özgün örneklemi ve konusu alana katkı sunmasını sağlamaktadır. Araştırma bulguları, depremleri yaşayanlarla çalışan ruh sağlığı çalışanlarının işlevselliklerinin sürdürülebilmesi için önleme ve müdahale çalışmalarının geliştirilmesinde önem taşımaktadır.

🔖

Cite This Article

Akcanbas, M., Tarcan, H. (2026). The Relationship Between Secondary Traumatic Stress and Pyschological Resilience in Mental Health Workers (The Earthquake in Kahramanmaras on February 6). OHS ACADEMY, Cilt: 9 Sayı: 1, 50–76. https://doi.org/10.38213/ohsacademy.1748437

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (102)

  1. AFAD (t.y.) Açıklamalı afet yönetimi terimleri sözlüğü. https://www.afad.gov.tr/aciklamali-afet-yonetimi-terimleri-sozlugu
  2. AFAD (2023). 06 Şubat 2023 Pazarcık-Elbistan (Kahramanmaraş) Mw: 7.7 – Mw: 7.6 Depremleri Raporu. https://deprem.afad.gov.tr/content/143
  3. Agaibi, C. E., & Wilson, J. P. (2005). Trauma, PTSD, and Resilience: A Review of the Literature. Trauma, Violence, & Abuse, 6(3), 195-216. https://doi.org/10.1177/1524838005277438
  4. Aktaş Ceyhan, E. (2023). İnsani yardım çalışanlarının ikincil travmatik stresleri ve psikolojik dayanıklılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Gelişim Üniversitesi.
  5. Altan, B. (2020). Ruh sağlığı çalışanlarında ikincil travmatik stres ile uyum bozucu şemalar, çocukluk çağı travmaları ve mesleki ve sosyodemografik değişkenlerin ilişkileri. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Işık Üniversitesi.
  6. Amerikan Psikiyatri Birliği, Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı, Beşinci Baskı (DSM-5) Tanı Ölçütleri Başvuru Elkitabı’ndan, çev. Köroğlu E, Hekimler Yayın Birliği, Ankara, 2014.
  7. Armes, S. E., Lee, J. J., Bride, B. E., & Seponski, D. M. (2020). Secondary trauma and impairment in clinical social workers. Child Abuse & Neglect, 110(Part 3), Article 104540. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2020.104540
  8. Armes, S. E., Seponski, D. M., Bride, B. E., & Bryant, C. M. (2023). Marriage and family therapists’ exposure to trauma, access to support, and ıntention to leave: ıt takes a village. International Journal of Systemic Therapy, 35(2), 178–197. https://doi.org/10.1080/2692398X.2023.2223119
  9. Baird, S., & Jenkins, S. R. (2003). Vicarious traumatization, secondary traumatic stress, and burnout in sexual assault and domestic violence agency staff. Violence and Victims, 18(1), 71-86. https://doi.org/10.1891/vivi.2003.18.1.71
  10. Baker, A. A. (2012). Training the resilient psychotherapist: What graduate students need to know about vicarious traumatization. Journal of Social, Behavioral and Health Sciences, 6(1), 1-18. https://doi.org/10.5590/JSBHS.2012.06.1.01
  11. Basım, H.N.& Çetin, F. (2011). Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği’nin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 22(2):104-14
  12. Bauwens, J., & Tosone, C. (2010). Professional posttraumatic growth after a shared traumatic experience: manhattan clinicians’ perspectives on post-9/11 practice. Journal of Loss and Trauma, 15(6), 498-517. https://doi.org/10.1080/15325024.2010.519267
  13. Bingöl, A. (2023). Sosyal yardım alanında çalışan meslek elemanlarının empatik eğilimleri ile ikincil travmatik stres düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Üniversitesi.
  14. Birinci, G. ve Erden, G. (2016). Yardım çalışanlarında üstlenilmiş travma, ikincil travmatik stres ve tükenmişliğin değerlendirilmesi. Türk Psikoloji Dergisi, 31(77), 10-26.
  15. Bober, T., & Regehr, C. (2005). Strategies for Reducing Secondary or Vicarious Trauma: Do They Work? Brief Treatment and Crisis Intervention, 6(1), 1-9. https://doi.org/10.1093/brief-treatment/mhj001
  16. Bonanno, G. A. (2004). Loss, trauma, and human resilience: have we underestimated the human capacity to thrive after extremely aversive events? American Psychologist, 59(1), 20-28. https://doi.org/10.1037/0003-066X.59.1.20
  17. Bonanno, G. A., & Mancini, A. D. (2011). Toward a lifespan approach to resilience and potential trauma. İçinde B. T. Litz, D. Charney, M. J. Friedman, & S. M. Southwick (Ed.), Resilience and Mental Health: Challenges Across the Lifespan (ss. 120-134). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511994791.010
  18. Bonanno, G. A., Galea, S., Bucciarelli, A., & Vlahov, D. (2007). What predicts psychological resilience after disaster? The role of demographics, resources, and life stress. Journal of consulting and clinical psychology, 75(5), 671–682. https://doi.org/10.1037/0022-006X.75.5.671
  19. Boscarino, J. A., Figley, C. R., & Adams, R. E. (2004). Compassion fatigue following the September 11 terrorist attacks: A study of secondary trauma among New York City social workers. International Journal of Emergency Mental Health, 6(2), 57-66.
  20. Bride, B. E. (2004). The ımpact of providing psychosocial services to traumatized populations. Stress, Trauma, and Crisis, 7(1), 29-46. https://doi.org/10.1080/15434610490281101
  21. Bride, B. E., & Figley, C. R. (2009). Secondary trauma and military veteran caregivers. Smith College Studies in Social Work, 79(3-4), 314-329. https://doi.org/10.1080/00377310903130357
  22. Bride, B. E., Radey, M., & Figley, C. R. (2007). Measuring Compassion Fatigue. Clinical Social Work Journal, 35(3), 155-163. https://doi.org/10.1007/s10615-007-0091-7
  23. Bride, B. E., Robinson, M. M., Yegidis, B., & Figley, C. R. (2004). Development and validation of the Secondary Traumatic Stress Scale. Research on Social Work Practice, 14(1), 27–35. https://doi.org/10.1177/1049731503254106
  24. Can, İ. (2020). Giriş niyetine: afet sosyolojisine alan açma çabası, İ. Can (Ed.), Afet sosyolojisi içinde (ss. 15-36), İstanbul: Çizgi Kitabevi.
  25. Cebbar, E. (2021). Psikologlarda psikolojik dayanıklılığın; ikincil travmatik stres, somatizasyon ve tükenmişlik ile ilişkisinin incelenmesi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Maltepe Üniversitesi.
  26. Craig, C. D., & Sprang, G. (2010). Compassion satisfaction, compassion fatigue, and burnout in a national sample of trauma treatment therapists. Anxiety, Stress, & Coping, 23(3), 319-339. https://doi.org/10.1080/10615800903085818
  27. Creamer, T. L., & Liddle, B. J. (2005). Secondary traumatic stress among disaster mental health workers responding to the September 11 attacks. Journal of Traumatic Stress, 18(1), 89-96. https://doi.org/10.1002/jts.20008
  28. Çakıroğlu, M. (2018). Ceza infaz kurumları ve denetimli serbestlik müdürlüklerinde görev yapan psikologlarda ikincil travmatik stres ile ilişkili faktörler. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kocaeli Üniversitesi.
  29. Çelik, N. (2024). 6 Şubat 2023 Pazartesi Pazarcık merkezli Kahramanmaraş'ta meydana gelen depremlerden etkilenmiş KSÜ hastanesindeki depremzede sağlık çalışanlarının travma sonrası stres belirtilerinin psikolojik dayanıklılık ve stresle baş etme yöntemleri açısından değerlendirmesi [Tıpta Uzmanlık Tezi]. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi.
  30. Çetin, F. ve Basım H. N. (2011). Psikolojik dayanıklılığın iş tatmini ve örgütsel bağlılık tutumlarındaki rolü, “İş, Güç” Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 13(3), 81 - 94.
  31. Çetinkaya Büyükbodur, A., 2018, Sosyal hizmet uzmanlarında psikolojik dayanıklılık ve ikincil travmatik stresin incelenmesi. [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Yıldırım Beyazıt Üniversitesi.
  32. Çıvgın, U. (2015). Hükümlülerin suç ve kaldıkları cezaevleri türlerine göre ruh sağlıklarının, psikolojik baş etme ve psikolojik dayanıklılıklarının incelenmesi. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gediz Üniversitesi.
  33. Çolak, B., Şişmanlar, Ş.G., Karakaya, I., Etiler, N. ve Biçer, Ü. (2012). Çocuk cinsel istismarı olgularını değerlendiren meslek gruplarında dolaylı travmatizasyon. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 13, 51-58.
  34. Demir, R. (2020). Savaş ve çatışma ortamında ikincil travmatik stres ile psikolojik dayanıklılık ve algılanan sosyal destek arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Üsküdar Üniversitesi.
  35. Deniz Pak, M., Özcan, E. ve İçağasıoğlu Çoban, A. (2017). Acil servis çalışanlarının ikincil travmatik stres düzeyi ve psikolojik dayanıklılığı. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(52), 628-644. https://doi.org/10.17719/jisr.2017.1923
  36. Devilly, G. J., Wright, R., & Varker, T. (2009). Vicarious trauma, secondary traumatic stress or simply burnout? Effect of trauma therapy on mental health professionals. The Australian and New Zealand journal of psychiatry, 43(4), 373–385. https://doi.org/10.1080/00048670902721079
  37. Dyregrov, A. ve Mitchell, J. T. (1992). Work with traumatized children—Psychological effects and coping strategies. Journal of traumatic Stress, 5(1), 5-17. https://doi.org/10.1007/BF00976807
  38. Erdener, M. (2019). Afet alanında çalışan profesyonellerin psikolojik dayanıklılık ve ikincil travmatik stres düzeylerinin incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
  39. Ergünay, O. (2007). Türkiye’nin afet profili. TMMOB Afet Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 5-7 Aralık 2007, İMO Kongre ve Kültür Merkezi, 1-14, Ankara.
  40. Erkuş, A. (2021). Davranış bilimleri için bilimsel araştırma süreci, (7. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık. Figley, C. R. (1988). A five-phase treatment of post-traumatic stress disorder in families. Journal of Traumatic Stress, 1(1), 127–141. https://doi.org/10.1002/jts.2490010109
  41. Figley, C. R. (1995). Compassion fatigue as secondary traumatic stress disorder: An overview, C. R. Figley, (Ed.). Compassion Fatigue: Coping With Secondary Traumatic Stress Disorder in Those Who Treat The Traumatized. Brunner- Routledge, 1-20.
  42. Figley, C. R. (1999). Compassion fatigue: Toward a new understanding of the costs of caring. B. H. Stamm (Ed.). Secondary Traumatic Stress: Self-Care İssues For Clinicians, Researchers and Educators. Lutherville, MD: Sidran Press, 3-28.
  43. Figley, C. R. (2002). Compassion fatigue: Psychotherapists’ chronic lack of self care. Journal of Clinical Psychology, 58(11), 1433-1441. https://doi.org/10.1002/jclp.10090
  44. Figley, C., ve Kiser, L. (2013). Helping Traumatized Families (2nd ed.). Routledge.
  45. Figley, C. R. ve Kleber, R. J. (1995). Beyond the “victim”: Secondary traumatic stress. R. J. Kleber, C. R. Figley ve B. P. R Gersons (Eds.). In Beyond Trauma: Cultural and Societal Dynamics. New York: Springer, 75–98.
  46. Friborg, O., Barlaug, D., Martinussen, M., Rosenvinge, J. H., & Hjemdal, O. (2005). Resilience in relation to personality and intelligence. International Journal of Methods in Psychiatric Research, 14(1), 29-42. https://doi.org/10.1002/mpr.15
  47. Friborg, O., Hjemdal, O., Rosenvinge, J. H., & Martinussen, M. (2003). A new rating scale for adult resilience: What are the central protective resources behind healthy adjustment? International Journal of Methods in Psychiatric Research, 12(2), 65-76. https://doi.org/10.1002/mpr.143
  48. Genç, F. N. (2007). Türkiye’de doğal afetler ve doğal afetlerde risk yönetimi. Stratejik Araştırmalar Dergisi (9), 201-226.
  49. Gizir, C. (2007). Psikolojik sağlamlık, risk faktörleri ve koruyucu faktörler üzerine bir derleme çalışması. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 3(28), 113-128.
  50. Gizir, C., & Aydın, G. (2006). Psikolojik Sağlamlık ve Ergen Gelişim Ölçeği'nin uyarlanması: geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 3(26), 87-99.
  51. Gökçe, G. ve Yılmaz, B. (2017). Afetlerde yardım çalışanları: İkincil travmatik stres ve başa çıkma. Turkiye Klinikleri J Psychol-Special Topics, 2(3), 198-204.
  52. Gündüz, B., (2020). Meslek elemanlarının yaşadıkları ikincil travmatik stres. İstanbul Kent Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 1(1), 1-14.
  53. Gürdil, G. (2014). Üstlenilmiş travma ve ikincil travmatik stresin travmatik yaşantılara müdahale eden bir grup üzerinde geştalt temas biçimleri çerçevesinde değerlendirilmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Ankara Üniversitesi.
  54. Gürgan U (2006) Yılmazlık Ölçeği (YÖ): Ölçek geliştirme, güvenirlik ve geçerlik çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 39(2), 45-74.
  55. Gökçen, A.(2020). Afet kavramı ve başlıca afet türleri, İ. Can (Ed.), Afet sosyolojisi içinde (ss. 41-62), İstanbul: Çizgi Kitabevi.
  56. Haase, J. E. (2004). The adolescent resilience model as a guide to interventions. Journal of Pediatric Oncology Nursing: Official Journal of the Association of Pediatric Oncology Nurses, 21(5), 289-299; discussion 300-304. https://doi.org/10.1177/1043454204267922
  57. Harker, R., Pidgeon, A. M., Klaassen, F., & King, S. (2016). Exploring resilience and mindfulness as preventative factors for psychological distress burnout and secondary traumatic stress among human service professionals. Work, 54(3), 631-637. https://doi.org/10.3233/WOR-162311
  58. Hensel, J. M., Ruiz, C., Finney, C., & Dewa, C. S. (2015). Meta-analysis of risk factors for secondary traumatic stress in therapeutic work with trauma victims. Journal of Traumatic Stress, 28(2), 83-91. https://doi.org/10.1002/jts.21998
  59. Işık, Ö., Aydınlıoğlu, H. M., Koç, S., Gündoğdu, O., Korkmaz, G., ve Ay, A. (2012). Afet yönetimi ve afet odaklı sağlık hizmetleri. Okmeydanı Tıp Dergisi, 28(2), 82-123.
  60. Işık, Ş. (2016). Türkiye’de kendini toparlama gücü konusunda yapılmış araştırmaların incelenmesi. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 6(45), 65-76.
  61. Kahil, A. (2016). Travmatik yaşantıları olan bireylere yardım davranışında bulunan profesyonel ve gönüllülerin ikincil travmatik stres düzeylerinin incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ufuk Üniversitesi.
  62. Kaptanoğlu, C. (1997). İkincil travmatik stres. Türkiye İnsan Hakları Vakfı Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezleri Raporu (17) içinde (41 - 48). Ankara: TİHV.
  63. Karaırmak, Ö. (2006). Psikolojik sağlamlık, risk faktörleri ve koruyucu faktörler. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 3(26), 129-142.
  64. Karaırmak, Ö., & Figley, C. (2017). Resiliency in the face of adversity: a short longitudinal test of the trait hypothesis. The Journal of General Psychology, 144(2), 89-109. https://doi.org/10.1080/00221309.2016.1276043
  65. Karasar, N. (2020). Bilimsel araştırma yöntemi: kavramlar, ilkeler ve teknikler (35. Baskı). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  66. Kishur, G. R., & Figley, C. R. (1987). The relationship between psychiatric symptoms of crime victims and their supporters. Unpublished manuscript.
  67. Kranda, T. (2019). Sosyal hizmet alanında çalışan profesyonellerin ikincil travmatik stres düzeylerinin incelenmesi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Üsküdar Üniversitesi.
  68. Ludick, M. ve Figley, C. R. (2017). Toward a mechanism for secondary trauma induction and reduction: Reimagining a theory of secondary traumatic stress. Traumatology, 23(1), 112–123. https://doi.org/10.1037/trm0000096
  69. Luthar, S. S., & Cicchetti, D. (2000). The construct of resilience: Implications for interventions and social policies. Development and psychopathology, 12(4), 857-885. https://doi.org/10.1017/s0954579400004156
  70. Luthar, S. S., Cicchetti, D., & Becker, B. (2000). The Construct of Resilience: A Critical Evaluation and Guidelines for Future Work. Child development, 71(3), 543-562. https://doi.org/10.1111/1467-8624.00164
  71. Masten, A. S. (2001). Ordinary magic: Resilience processes in development. American Psychologist, 56(3), 227-238. https://doi.org/10.1037/0003-066X.56.3.227
  72. McCann, I. L. ve Pearlman, L. A. (1990) Vicarious traumatisation: A framework for understanding the psychological effects of working with victims. Journal of Traumatic Stress, 3(1), 131-149.
  73. Mealer, M., Jones, J., Newman, J., McFann, K. K., Rothbaum, B., & Moss, M. (2012). The presence of resilience is associated with a healthier psychological profile in intensive care unit (ICU) nurses: Results of a national survey. International Journal of Nursing Studies, 49(3), 292-299. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2011.09.015
  74. Mizmizlioğlu, E. (2018). Bir grup ruh sağlığı çalışanında iş doyumunun psikolojik dayanıklılık ve sağıklı yaşam biçimiyle ilişkisi. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Işık Üniversitesi.
  75. Ozbay, F., Johnson, D. C., Dimoulas, E., Morgan, C. A. III, Charney, D., & Southwick, S. (2007). Social support and resilience to stress: From neurobiology to clinical practice. Psychiatry, 4(5), 35-40.
  76. Öles, M. (2019). Dezavantajlı gruplarla çalışan ruh sağlığı çalışanlarının yaşadığı ikincil travmatik stres, tükenme ve baş etme stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Okan Üniversitesi.
  77. Özcan B (2005). Anne-babaları boşanmış ve anne-babaları birlikte olan lise öğrencilerinin yılmazlık özellikleri ve koruyucu faktörler açısından karşılaştırılması. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Ankara Üniversitesi.
  78. Özkul, M. (2019). Psikososyal destek elemanlarının algılanan sosyal destek ile yaşadıkları ikincil travmatik stres düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi.
  79. Özmen, B. ve Özden, A.T. (2013). Türkiye’nin afet yönetim sistemine ilişkin eleştirel bir değerlendirme. İ.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 49, 1-28.
  80. Pan, J., & Chan, C. L. W. (2007). Resilience: A new research area in positive psychology. Psychologia: An International Journal of Psychology in the Orient, 50(3), 164-176. https://doi.org/10.2117/psysoc.2007.164
  81. Perry, B. D. (2014). The cost of caring: Secondary traumatic stress and the impact ofworking with high-risk children and families. The Child Trauma Academy. 1-18.
  82. Richardson, G. E. (2002). The metatheory of resilience and resiliency. Journal of Clinical Psychology, 58(3), 307-321. https://doi.org/10.1002/jclp.10020
  83. Rutter, M. (1999). Resilience concepts and findings: Implications for family therapy. Journal of Family Therapy, 21(2), 119-144. https://doi.org/10.1111/1467-6427.00108
  84. Sezikli, K. (2021). Travmayla çalışan meslek gruplarında ikincil travmatik stres düzeyi ile stresle başa çıkma tarzları arasındaki ilişki. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Bilgi Üniversitesi.
  85. Siegfried, C. B. (2008). Child welfare work and secondary traumatic stress. Child Welfare Trauma Training Toolkit: Secondary Traumatic Stress The National Child Traumatic Stress Network, 6(6C), 1-7.
  86. Sikorska, I. (2014). Theoretical models of resilience and resilience measurement tools in children and young people. I. Sikorska & T. M. Ostrowski (Ed.), Health and Resilience (ss. 85-100). Jagiellonian University Press.
  87. Sodeke-Gregson, E. A., Holttum, S., & Billings, J. (2013). Compassion satisfaction, burnout, and secondary traumatic stress in UK therapists who work with adult trauma clients. European Journal of Psychotraumatology, 4(1), 21869. https://doi.org/10.3402/ejpt.v4i0.21869
  88. Sprang, G., Clark, J. J., & Whitt-Woosley, A. (2007). Compassion fatigue, compassion satisfaction, and burnout: factors ımpacting a professional’s quality of life. Journal of Loss and Trauma, 12(3), 259–280. https://doi.org/10.1080/15325020701238093
  89. Sprang, G., Craig, C., & Clark, J. (2011). Secondary traumatic stress and burnout in child welfare workers: A comparative analysis of occupational distress across professional groups. Child Welfare, 90(6), 149-168.
  90. Stamm, B. (2005). The Professional Quality of Life Scale: Compassion Satisfaction, Burnout and Compassion Fatigue/Secondary Trauma Scales. Institute of Rural Health, Sidran Press.
  91. Stamm, B. H. (2010) The concise ProQOL manual (2.bs.). Pocatello, ID: ProQOL.org.
  92. Steed, L. G. ve Downing, R. (1998). A phenomenological study of vicarious traumatisation amongst psychologists and professional counsellors working in the field of sexual abuse/assault. Australasian Journal of Disaster and Trauma Studies, 2(2).
  93. Steed, L., and Bicknell, J., 2001, Trauma and the therapist: The experience of therapists working with the perpetrators of sexual abuse. The Australasian Journal of Disaster and Trauma Studies, 1(5), 527-540.
  94. Şahin, H. G. (2020). Dezavantajlı gruplarla çalışan psikologlarda psikolojik dayanıklılık ve ikincil travmatik stres ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Arel Üniversitesi.
  95. Taşğın E, Çetin FÇ (2006). Ergenlerde major depresyon: Risk etkenleri, Koruyucu Etkenler ve Dayanıklılık. Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Dergisi, 13(2), 87-94.
  96. Terzi Ş (2006). Kendini Toparlama Gücü Ölçeğinin uyarlanması: geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Türk PDR Dergisi, 26, 77-86.
  97. Verimli, S. (2024). Depremi yaşayan bireylerle çalışan psikologlarda ikincil travmatik stres düzeyi ve psikolojik semptomların incelenmesi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Antalya Bilim Üniversitesi.
  98. Wilkinson, C. B. (1983). Aftermath of a disaster: The collapse of the Hyatt Regency Hotel skywalks. American Journal of Psychiatry, 140(9), 1134– 1139. https://doi.org/10.1176/ajp.140.9.1134
  99. Wright, M. O., Masten, A. S., & Narayan, A. J. (2013). Resilience Processes in Development: Four Waves of Research on Positive Adaptation in the Context of Adversity. S. Goldstein & R. B. Brooks (Ed.), Handbook of Resilience in Children (ss. 15-37). Springer US.
  100. Yılmaz, B. (2006). Arama kurtarma çalışanlarında travma sonrası stres belirtiler ve travma sonrası büyüme ile ilişkili değişkenler. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Ankara Üniversitesi.
  101. Yılmaz, Gaye G.(2021). Afetlere sosyolojik bakış ve Türkiye’de afet yazınına kuramsal bir yaklaşım, Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1) 194–204.
  102. Zara, A., & İçöz, F. J. (2015). Türkiye’de ruh sağlığı alanında travma mağdurlarıyla çalışanlarda ikincil travmatik stres. Klinik Psikiyatri, 18(1), 15-23.