Osmanlı’nın dil, kültür ve edebiyatının şekillenmesinde büyük role sahip olan; aynı zamanda eğitim ve öğretimin her safhasında öğrenilmesi büyük bir ihtiyaç olarak görülen Arapça ve Farsçanın öğretimine destek olmak için hazırlanan sözlükler de manzum metinlerin tercih edildiği alanlardan biri olmuştur.
📌 3 Key Takeaways
🎯
Objective & Hypothesis:Muhayyel olan düşüncelerin kelimelerle şekil bulmuş hâli olan manzum metinler, sadece insan gönlüne ve ruhuna hitap eden bedii zevke sahip düşüncelerde değil aynı zamanda toplumun kültürel inşası, sahip olduğu temel değerlerin muhafazası ve idâmesinde büyük önemi haiz olan hemen her konuda müellifler tarafından tercih edilmiştir.
📊
Key Findings & Data:Muhayyel olan düşüncelerin kelimelerle şekil bulmuş hâli olan manzum metinler, sadece insan gönlüne ve ruhuna hitap eden bedii zevke sahip düşüncelerde değil aynı zamanda toplumun kültürel inşası, sahip olduğu temel değerlerin muhafazası ve idâmesinde büyük önemi haiz olan hemen her konuda müellifler tarafından tercih edilmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Osmanlı’nın dil, kültür ve edebiyatının şekillenmesinde büyük role sahip olan; aynı zamanda eğitim ve öğretimin her safhasında öğrenilmesi büyük bir ihtiyaç olarak görülen Arapça ve Farsçanın öğretimine destek olmak için hazırlanan sözlükler de manzum metinlerin tercih edildiği alanlardan biri olmuştur.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Klasik Türk edebiyatı · manzum sözlük · üç dilli sözlükler
Özet
Muhayyel olan düşüncelerin kelimelerle şekil bulmuş hâli olan manzum metinler, sadece insan gönlüne ve ruhuna hitap eden bedii zevke sahip düşüncelerde değil aynı zamanda toplumun kültürel inşası, sahip olduğu temel değerlerin muhafazası ve idâmesinde büyük önemi haiz olan hemen her konuda müellifler tarafından tercih edilmiştir. Osmanlı’nın dil, kültür ve edebiyatının şekillenmesinde büyük role sahip olan; aynı zamanda eğitim ve öğretimin her safhasında öğrenilmesi büyük bir ihtiyaç olarak görülen Arapça ve Farsçanın öğretimine destek olmak için hazırlanan sözlükler de manzum metinlerin tercih edildiği alanlardan biri olmuştur.
Demiral, Abdullah (2021). “Malatyalı Sun’î’nin Fethu’l-Fettah Adlı Üç Dilli (Arapça-Farsça-Türkçe) Manzum Sözlüğü”. Prof. Dr. Sadettin Özçelik Armağanı. (Editör Erdoğan Boz ve Fevzi Karademir). Ankara: Gazi Kitabevi.
Devellioğlu, Ferit (2011). Ansiklopedik Osmanlıca-Türkçe Lûgat. Ankara: Aydın Kitabevi.
Doğan Averbek, Güler (2018). “Dillerinden Biri Türkçe Olan Manzum Sözlükler Üzerine Yapılan Çalışmalar Bibliyografyası”. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi. S. 21. s. 85-114.
Doğan Averbek, Güler (2019). “Anadolu Sahasında Müstakil Bir Tür Olarak Manzum Sözlükler (Tuhfeler)”. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi. S. 23. s. 62-83.
Efe, Zahide (2020). Arapça-Farsça-Türkçe Manzum Bir Sözlük: Tuhfe-i Vâfî. Dede Korkut Uluslararası Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi. C. 9. S. 21. s. 107-128.
Eliaçık, Muhittin (2013). “Türkçe-Arapça Manzum Bir Lügat: Müfîdü’l-Müstefîdîn ve Büyük İstinsâhî Farklar”. Turkish Studies. C. 8. S. 13. s. 81-93.
Gıynaş, Kamil Ali (2016). Tuhfetü’l-İhvân ve Hediyyetü’s-Sıbyân: Arapça-Farsça-Türkçe Manzum Sözlük. İstanbul: Asur Yayınları.
Güler, Kadir (2016). “Dil Öğretiminde Manzum Sözlüklerin Rolü ve Tuhfe-i Nushî”. International Journal of Social Science. S. 49. s. 157-174.
İmamoğlu, A. Hilmi (1993). Farsça-Türkçe Manzum Sözlükler ve Şâhidî’nin Sözlüğü (İnceleme- Metin). Doktora Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi.
Kaplan, Yunus (2017). “Üç Dilli (Arapça-Farsça-Türkçe) Manzum Bir Sözlük: Lugat-ı Kerîmî”. Elginkan Vakfı Türk Dili ve Edebiyatı Kurultayı “Gelenekten Geleceğe Türk Sözlükçülüğü”. 19-21 Nisan. İstanbul.
Kaplan, Yunus (2018). “Bilinmeyen Bir Arapça-Türkçe Manzum Sözlük: Lugat-ı Visâlî”. Dede Korkut Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi. C. 7. S. 15. s. 54-75.
Kaplan, Yunus (2020). “Müellifi ve Telif Tarihi Meçhul Bir Arapça-Türkçe Manzum Sözlük: Bülgatü’s-Sıbyân”. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi. S. 3. s. 41-70.
Kaya Hasan-Bünyamin Ayçiçeği (2019). Müsellesname, Osman Şakir'in Manzum Sözlüğü. İstanbul: İdeal Kültür Yayıncılık.
Kılıç, Atabey (2007). “Denizlili Mustafa b. Osman Keskin ve Eseri Manzûme-i Keskin”. Turkish Studies. C. 2. S. 3. s. 340-348.
Kılıç, Hulusi (1989). “Ahterî”. Diyanet İslâm Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: TDV Yayınları. s. 184-85.
Kılıç, Hulusi (2010). “Tâcü’l-Luga”. Diyanet İslâm Ansiklopedisi. C. 39. İstanbul: TDV Yayınları. s. 356-57.
Melhem, Semra (2021). Elmalılı Sübûtî ve Nazmu’s-Sıhâh Adlı Manzum Sözlüğü. Hars Akademi. S. 7. s. 153-169.
Ölker, Gökhan-Hidayet Duyar (2013). Se-Zebân: Üç Dilli “Arapça-Farsça-Türkçe” Manzum Sözlük. Konya: Palet Yayınları.
Öz, Yusuf (1996). Tarih Boyunca Farsça-Türkçe Sözlükler. Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi.
Öz, Yusuf (2016). Tarih Boyunca Farsça-Türkçe Sözlükler. Ankara: TDK Yayınları.