Journals / KÜLTÜRK / 2026 / Sayı: 13

SOCIAL MEDIA MOURNINGS: DIGITAL TRANSFORMATIONS OF THE CONDOLENCE PHENOMENA IN TURKISH CULTURE

SOSYAL MEDYA MATEMLERİ: TÜRK KÜLTÜRÜNDE TAZİYE OLGUSUNUN DİJİTAL DÖNÜŞÜMLERİ

Uğur Başaran(SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİ, TÜRK HALK BİLİMİ BÖLÜMÜ)0000-0002-4736-400X
Journal
KÜLTÜRK
Pages
57–80
Publication Date
2026-06-08
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

This study examines condolence practices and messages selected through a sampling method from Facebook, X and Instagram, focusing on the adaptation of traditional condolences to the digital sphere and the social meanings of mourning in virtual environments.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Death is a phenomenon that occupies a significant place in Turkish cultural ecology as one of the three main transition periods.
📊
Key Findings & Data:Virtual condolence traditions have altered the ways people commemorate their losses and seek support, particularly during periods such as the pandemic when pyhsical gatherings became difficult.
💡
Conclusion & Impact:This study examines condolence practices and messages selected through a sampling method from Facebook, X and Instagram, focusing on the adaptation of traditional condolences to the digital sphere and the social meanings of mourning in virtual environments.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Ölüm · Taziye Geleneği · Sosyal Medya

Abstract

Death is a phenomenon that occupies a significant place in Turkish cultural ecology as one of the three main transition periods. The condolence traition which seeks to ease the sorrow of the deceased’s relatives, provide moral support, offer consolation and pray for the departed is a key element of the death transition period. In Turkish culture, this tradition strengthens social solidarity and reinforces communal unity. Technological development has transformed traditions and condolence practices have also been reshaped by digitalization. While traditional condolences rely on face-to-face interaction and the sharing of collective grief, digitalization has moved these practices to virtual platforms. Virtual condolence traditions have altered the ways people commemorate their losses and seek support, particularly during periods such as the pandemic when pyhsical gatherings became difficult. Social media platforms have begun to play an important role in condolence processes. On platforms like Facebook, X and Instagram memorial pages are created and messages of sympathy are shared. Although these platforms overcome geographical boundaries and allow distant individuals to connect, they also present certain challenges. One concern is that the sincerity associated with face-to-face may be reduced, potentially weakening emotional bonds. Nevertheless, virtual conolences offer important advantages in terms of accessibility and inclusivity. This study examines condolence practices and messages selected through a sampling method from Facebook, X and Instagram, focusing on the adaptation of traditional condolences to the digital sphere and the social meanings of mourning in virtual environments.

Özet

Ölüm, üç ana geçiş döneminden biri olarak Türk kültür ekolojisinde oldukça önemli yer kaplayan bir olgudur. Ölen kişinin yakınlarının yaşadığı büyük üzüntüyü bir nebze olsun gidermek, moral vermek, teskin etmek ve vefat edene dua etmek gibi işlevleri olan taziye geleneği, Türk kültüründe de toplum içindeki dayanışmayı ve bir arada olma motivasyonunu artıran, ölüm geçiş döneminin önemli unsurlarından biridir. Teknolojinin gelişimi, gelenekleri de dönüştürmekte ve dijitalleşmenin etkisiyle taziye pratikleri de bu dönüşümden nasibini almaktadır. Geleneksel olarak taziye, yüz yüze iletişimi ve ortak acıyı paylaşmayı içerirken, dijitalleşme ile birlikte bu uygulamalar sanal platformlara taşınmaktadır. Sanallaşan taziye gelenekleri, özellikle pandemi dönemi gibi fiziksel buluşmaların zorlaştığı zamanlarda, insanların kayıplarını anma ve destek bulma biçimlerini yeniden şekillendirmiştir. Sosyal medya platformları, taziye süreçlerinde önemli rol oynamaya başlamıştır. Facebook, X ve Instagram gibi mecralarda, hayatını kaybedenler için anma sayfaları oluşturulmakta ve başsağlığı mesajları paylaşılmaktadır. Bu platformlar coğrafî sınırları aşarak uzak mesafelerdeki insanların bir araya gelmesini sağlasa da beraberinde bazı handikapları da getirmektedir. Söz gelişi, yüz yüze iletişimin sağladığı samimiyetinin ortadan kalkmasıyla duygusal bağların da zayıflayacağı endişesi bunlardan biridir. Öte yandan, sanal taziyeler erişilebilirlik ve kapsayıcılık açısından avantajlıdır. Bu dönüşüm, kültürel değerlerin teknolojiyle nasıl uyum sağlayabileceğini düşündürürken, insan ilişkilerinin dijital çağdaki evrimine dair de önemli ipuçları vermektedir. Bu çalışmada, Facebook, X ve Instagram sosyal medya platformlarından sondajlama yöntemiyle seçilen türlü taziye etkinlikleri ve mesajları ele alınıp incelenmiştir. Geleneksel olanın sanal dünyaya adaptasyonu ve bu dönüşümün folklorik sonuçlarıyla birlikte dijital dünyada yasın ve taziyenin nasıl şekillendiği, bu değişimin toplumsal anlamı ve sonuçları bu çalışmanın üzerinde yoğunlaştığı ana konulardır.

🔖

Cite This Article

Başaran, U. (2026). SOCIAL MEDIA MOURNINGS: DIGITAL TRANSFORMATIONS OF THE CONDOLENCE PHENOMENA IN TURKISH CULTURE. KÜLTÜRK, Sayı: 13, 57–80. https://doi.org/10.70911/kulturk.1866340

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (43)

  1. Albayrak, Ali-İsmail Arıcı (2007). “Elazığ’da Taziye Kültürü”. Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. C. 12. S. 2. s. 33-44.
  2. Biçer, Şehmus-Arif Yıldırım (2021). “Digital Death and Thanatechnology: New Ways of Thinking About Data (Im) Mortality and Digital Transformation”. OMICS A Journal of Integrative Biology. C. 26. S. 2. s. 88-92.
  3. Bilgici, Ceren (2023). Sosyal Medya, Teknoloji ve Toplum. Ankara: Nobel Yayınevi.
  4. Castells, Manuel (2008). Enformasyon Çağı: Ekonomi, Toplum ve Kültür: Birinci Cilt: Ağ Toplumunun Yükselişi. (çev. Ebru Kılıç). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  5. Demiryürek, Ahmet Selim (2024). “Sosyal Medyada New Age Ritüelleri”. Sosyolojide İleri Araştırlamalar. Editör: Özlem Aydoğmuş Ördem. Afyonkarahisar: Yaz Yayınları. s. 119-132.
  6. Hekimoğlu, Eylül Ceren-Bilik, Münevver Zuhal-Uçurum, S. Berfin-Erten, İrem-Can, Demet (2022). “Pandemide Yas: Dini ve Kültürel Ritüellerini Yerine Getiremeyen Bireylerin Deneyimleri”. Psikoloji Çalışmaları Dergisi. C. 42. S. 2. s. 319-364.
  7. Hermida, Alfred (2017). Herkese Söyle–Sosyal Medyada Neden Paylaşımda Bulunuruz. (çev. Ahmet A. Sabancı). İstanbul: Kafka Kitap.
  8. Karbay, Mert (2024). Yeni Dünya: Sosyal Medya. İstanbul: İletişim Yayınları.
  9. Karagöz, Latif-Bozkurt Yılmaz, Gülçin-Ayyıldız, Dilan-Yaşar, Kübra-Şen, Asena (2023). “Yasın Yeni Görünümleri: Covid-19 Pandemisi Sürecinde Yakınlarını Kaybeden Kişilerin Değişen Yas Ritüelleri ve Tecrübeleri”. Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırma Dergisi. C. 10. S. 98. s. 2039-2056.
  10. Maraş, Ayşen-Faruk Gençöz (2020). “Genç Yetişkinlerde Baba Kaybı ve Yas: Nitel Bir Çalışma”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. C. 7. S. 3. s. 389-421.
  11. Ökten, Kaan Harun (2010). Ölüm Kitabı: Ölüm Düşüncesinin Temel Metinleri. İstanbul: Agora Kitaplığı.
  12. Öztürk, Emine (2016). Taziye Gelenekleri ve Ziyaret Fenomeni Kars Örneği. İstanbul: Rağbet Yayınları.
  13. Schwarz, Ori (2025). Dijital Toplumun Sosyolojik Teorisi. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  14. Sezen, Serenay-Güngörer, Fatma (2023). “Salgın Sürecinde Değişen Taziye Ritüellerinin Toplumsal Yaşama Etkisi”. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. S. 61. s. 161-190.
  15. Yelboğa, Nurullah (2024). “Ölüm ve Yas Ritüelleri: Din, Modernizm ve Batı Medeniyetleri Ekseninde Bir Değerlendirme”. Kültür Araştırmaları Dergisi. S. 20. s. 323-344.
  16. Elektronik Kaynaklar
  17. URL-1: https://www.milliyet.com.tr/gundem/caner-calisir-kimdir-nereli-caner-calisir-neden-oldu-kac-yasindaydi-6231494 (Erişim Tarihi: 25.12.2025).
  18. URL-2: https://www.instagram.com/p/C0vniuwop0Y/ (Erişim Tarihi: 29.12.2025).
  19. URL-3: https://www.yesilafsin.com/afsinli-milli-guresci-ahmet-tas-vefatinin-1-yilinda-anildi (Erişim Tarihi: 25.12.2025).
  20. URL-4: https://www.ntv.com.tr/n-life/dizi-haber/suleyman-cakir-olumunun-21inci-yildonumunde-unutulmadi-suleyman-cakir-kimdir-ne-zaman-oldu,pCga-Bs_NkW6Ksi6A5Regw (Erişim Tarihi: 25.12.2025).
  21. URL-5: https://www.haber46.com.tr/game-of-thrones-dizisinde-flas-gelisme-jon-snow-olumu-sonrasinda-sok-eden-hareket#google_vignette (Erişim Tarihi: 15.12.2025).
  22. URL-6: https://www.merlininkazani.com/olunce-sosyal-medya-hesaplari-makale-126007 (Erişim Tarihi: 24.06.2025).
  23. URL-7: https://www.maraspusula.com/kahramanmarasli-astsubayin-depremle-sarsilan-yasami#google_vignette (Erişim Tarihi: 16.01.2026).
  24. URL-8: https://www.latimes.com/california/story/2020-01-27/kobe-bryant-fans-gather-outside-staples-center-on-grammy-night (Erişim Tarihi: 18.06.2025).
  25. URL-9: https://www.buzznick.com/most-liked-tweets/ (Erişim Tarihi: 18.06.2025).
  26. URL-10: https://en.wikipedia.org/wiki/Death_of_Michael_Jackson (Erişim Tarihi: 18.06.2025).
  27. URL-11: https://x.com/i/grok?conversation=2012882731626102870 (Erişim Tarihi: 18.06.2025).
  28. URL-12: https://www.facebook.com/unal.kahraman.969 (Erişim Tarihi: 23.06.2025).
  29. URL-13: https://www.instagram.com/ferdi.tayfurofficial/ (Erişim Tarihi: 18.06.2025).
  30. URL-14: https://www.instagram.com/caner_clsr/p/B_U7VsPFF-X/ (E.T.: 18.01.2026).
  31. URL-15: https://www.instagram.com/tanyelislife/reel/DFm1lBloUfg/ (E.T.: 23.06.2025).
  32. URL-16: https://www.instagram.com/ferdi.tayfurofficial/p/DAtDIrhN0eL/ (Erişim Tarihi: 18.01.2026).
  33. URL-17: https://www.instagram.com/p/CfWEaChjOUa/ (Erişim Tarihi: 18.01.2026).
  34. URL-18: https://x.com/RTErdogan/status/1932093459151634911 (Erişim Tarihi: 18.01.2026).
  35. URL-19: https://x.com/eczozgurozel/status/1932476518610903089 (Erişim Tarihi: 18.01.2026).
  36. URL-20: https://www.instagram.com/reels/DEK0FWBsBTb/ (Erişim Tarihi: 18.01.2026).
  37. URL-21: https://x.com/bosunatiklama/status/1777091810189283544 (Erişim Tarihi: 18.01.2026).
  38. URL-22: https://x.com/truthteller6785/status/1644678723143102464 (Erişim Tarihi: 19.01.2026).
  39. URL-23: https://x.com/nocontexttkv/status/1909350129146208285 (Erişim Tarihi: 19.01.2026).
  40. URL-24: https://x.com/dilsahcigim/status/1937426370382229980 (Erişim Tarihi: 19.01.2026).
  41. URL-25: https://x.com/fontainebIeau/status/1805234567890123456 (Erişim Tarihi: 26.06.2025).
  42. URL-26: https://x.com/search?q=%23BihterZiyagil&src=typed_query (Erişim Tarihi: 18.01.2026).
  43. URL-27: https://listelist.com/jon-snow-kirki/ (Erişim Tarihi: 19.01.2026).