AI Summary & Key Takeaways
AI InsightReducing energy intensity, increasing the share of domestic resources, and strengthening operational resilience against energy costs are of vital importance for Türkiye to maintain global competitiveness and enhance economic security.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study empirically examines the impact of energy price shocks on the performance of the manufacturing industry in the Turkish economy for the 2002–2024 period, evaluating the findings through an economic security perspective. The indispensable role of energy in production creates a strategic vulnerability for import-dependent countries like Türkiye, where global price fluctuations and exchange rate pass-through evolve into serious security issues. Distinguishing itself from existing literature, this research incorporates the concept of 'exchange rate amplification' regarding energy prices and provides an original contribution by defining energy dependence as an 'economic security object'. Industrial production, oil prices, real exchange rates, and energy import values were analyzed using the ARDL bounds testing and ARDL-ECM methods. This approach, developed by Pesaran et al. (2001), provides short- and long-term dynamics simultaneously, regardless of the variables' integration levels. The impact of structural breaks in 2008 and 2018 was monitored via CUSUM and CUSUMSQ tests; empirical results confirm that energy price increases exert a significant, negative, and persistent effect on production. In accordance with Securitization Theory (Wæver, 1995), energy prices are viewed as a critical threat to industrial production, the 'reference object' to be protected. Within this framework, the ARDL model serves as an analytical tool to measure the response of the economic security architecture to external shocks. The exacerbation of price shocks by exchange rate volatility necessitates managing the process from an economic security standpoint. Due to the log-log specification, the estimated coefficients are directly interpretable as 'elasticity' values. The study concludes by proposing a four-pillar model consisting of financial, operational, structural, and geopolitical components. Reducing energy intensity, increasing the share of domestic resources, and strengthening operational resilience against energy costs are of vital importance for Türkiye to maintain global competitiveness and enhance economic security.
Özet
Çalışma, Türkiye ekonomisinde 2002-2024 dönemi enerji fiyat şoklarının imalat sanayii üzerindeki etkilerini ampirik olarak incelemekte ve bulguları ekonomi güvenliği perspektifiyle değerlendirmektedir. Enerjinin üretimdeki vazgeçilmez rolü, Türkiye gibi dışa bağımlı ülkelerde stratejik kırılganlık oluşturmakta; küresel fiyat dalgalanmaları ve döviz kuru geçişkenliği sanayi için ciddi bir güvenlik sorununa dönüşmektedir. Literatürden farklı olarak çalışma, enerji fiyatlarını 'döviz kuru amplifikasyonu' kavramıyla ele almakta ve enerji bağımlılığını bir 'ekonomik güvenlik nesnesi' olarak tanımlayarak özgün bir katkı sunmaktadır. Araştırmada sanayi üretimi, petrol fiyatları, reel kur ve enerji ithalat değerleri ARDL sınır testi ve ARDL-ECM yöntemiyle analiz edilmiştir. Pesaran vd. (2001) tarafından geliştirilen bu yaklaşım, durağanlık seviyelerine bakılmaksızın kısa ve uzun dönem dinamiklerini eş anlı sunmaktadır. Modelin tahmin başarısını ve katsayı istikrarını artırmak amacıyla, analiz dönemindeki ekstrem dalgalanmaları temsil eden yapısal kırılmalar modele kukla (dummy) değişkenler olarak dahil edilmiştir. Özellikle 2008 küresel finans krizi (D2008) ve 2018 kur şoku (D2018) dönemlerini kapsayan bu değişkenler, modelin dışsal şokları daha sağlıklı ayrıştırmasına olanak tanımıştır. CUSUM ve CUSUMSQ test sonuçlarının %5 anlamlılık sınırları içerisinde kalması, bu yapısal şoklara rağmen enerji fiyatlarının sanayi üretimi üzerindeki negatif etkisinin sistematik ve istikrarlı bir nitelik taşıdığını ampirik olarak belgelemektedir. 2008 ve 2018 yapısal kırılmalarının etkisi CUSUM ve CUSUMSQ testleriyle denetlenmiş; ampirik bulgular enerji fiyat artışlarının üretim üzerinde anlamlı, negatif ve kalıcı bir etki yarattığını doğrulamıştır. Güvenlikleştirme Teorisi (Wæver, 1995) uyarınca enerji fiyatları, 'referans nesnesi' sanayi üretimine yönelik kritik bir tehdit olarak görülmektedir. Bu çerçevede ARDL modeli, ekonomik güvenlik mimarisinin dış şoklara tepkisini ölçen analitik bir araçtır. Kur oynaklığının fiyat şoklarını derinleştirmesi, sürecin ekonomi güvenliği perspektifinden yönetimini zorunlu kılmaktadır. Log-log formundaki model sayesinde katsayılar doğrudan 'esneklik' değeri olarak yorumlanabilmektedir. Çalışmanın sonuç bölümünde; finansal, operasyonel, yapısal ve jeopolitik sütunlardan oluşan dörtlü bir model önerilmektedir. Sanayide enerji yoğunluğunun azaltılması, yerli kaynakların payının artırılması ve enerji maliyetlerine karşı operasyonel dayanıklılığın güçlendirilmesi, Türkiye’nin küresel rekabet gücünü koruması ve ekonomik güvenliğini artırması için hayati önem taşımaktadır