SavedAdd your journal

Journals / NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 1

THE IMPACT OF INVESTOR SENTIMENT AND INFLATION ON BIST30 INDEX IN SPOT AND FUTURES MARKETS

YATIRIMCI DUYARLILIĞI İLE ENFLASYONUN SPOT VE VADELİ BAZDA BİST30 ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Yasemin Karataş Elçiçek(SİİRT ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-7423-5839
Pages
154–170
Publication Date
2026-06-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Overall, the findings suggest that inflation, consumer confidence, and the CDS risk premium serve as key determinants of performance in both the BIST30 and VIOP30 indices.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Financial markets are characterized by a dynamic structure that is influenced not only by macroeconomic fundamentals but also by investor psychology.
📊
Key Findings & Data:In this context, the primary objective of this study is to examine the impact of investor sentiment and inflation on the BIST30 index across both spot and futures markets over the period from February 2015 to February 2025.
💡
Conclusion & Impact:Overall, the findings suggest that inflation, consumer confidence, and the CDS risk premium serve as key determinants of performance in both the BIST30 and VIOP30 indices.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:2015 Verileri
⚙️Variables:Yatırımcı Duyarlılığı · BİST30 · Enflasyon

Abstract

Financial markets are characterized by a dynamic structure that is influenced not only by macroeconomic fundamentals but also by investor psychology. In this context, the primary objective of this study is to examine the impact of investor sentiment and inflation on the BIST30 index across both spot and futures markets over the period from February 2015 to February 2025. The methodological framework employed in this analysis is based on the Autoregressive Distributed Lag (ARDL) bounds testing approach, which enables the exploration of both short- and long-term relationships among variables. The empirical results reveal that, in the long run, the VIOP30 index is positively affected by inflation and the consumer confidence index. Likewise, the BIST30 index demonstrates a positive association with inflation, the consumer confidence index, and the Credit Default Swap (CDS) risk premium. In the short run, while the VIOP30 index is negatively influenced by the CDS risk premium, the BIST30 index exhibits a positive relationship with inflation and the consumer confidence index, and a negative relationship with the CDS risk premium. Moreover, the analysis indicates that the risk appetite index and the financial services confidence index do not exert statistically significant effects on either the BIST30 or the VIOP30 index in both the short and long term. Overall, the findings suggest that inflation, consumer confidence, and the CDS risk premium serve as key determinants of performance in both the BIST30 and VIOP30 indices.

Özet

Finansal piyasalar makroekonomik faktörlerin yanında yatırımcı psikolojisinden de etkilenen dinamik bir yapıya sahiptir. Bu bağlamda çalışmanın amacı Şubat 2015- Şubat 2025 dönemi için yatırımcı duyarlılığı ile enflasyonun spot ve vadeli bazda BİST30 endeksi üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Çalışmanın yöntemi ARDL sınır testi olarak belirlenmiştir. Çalışmanın uzun dönem bulgularına göre VİOP30 endeksi enflasyon ve tüketici güven endeksinden pozitif yönde etkilenirken, BİST30 endeksi de VİOP30 ile benzer şekilde enflasyon, tüketici güven endeksi ve CDS risk priminden pozitif yönlü etkilenmektedir. Kısa dönem bulgularında ise VİOP30 endeksi CDS risk priminden negatif yönde etkilenirken; BİST30 endeksi enflasyon ve tüketici güven endeksinden pozitif yönde, CDS risk priminden negatif yönde etkilenmektedir. Bununla birlikte çalışmaya dahil edilen açıklayıcı değişkenlerden risk iştahı endeksi ile finansal hizmetler güven endeksinin kısa ve uzun dönemde gerek BİST0 endeksi gerekse VİOP30 endeksi üzerinde istatistiki açıdan anlamlı bir etkisi bulunamamıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda gerek BİST30 gerekse VİOP30 endeksi açısından CDS risk primi, tüketici güven endeksi ve enflasyon verilerinin önemli göstergeler olduğu söylenebilmektedir

🔖

Cite This Article

Elçiçek, Y. K. (2026). THE IMPACT OF INVESTOR SENTIMENT AND INFLATION ON BIST30 INDEX IN SPOT AND FUTURES MARKETS. NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ, Cilt: 14 Sayı: 1, 154–170. https://doi.org/10.52122/nisantasisbd.1745097

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (61)

  1. Ağazade, S. (2018). “Azerbaycan için para talebi istikrarının ARDL yaklaşımı ile analizi”, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 14(1), 21-34.
  2. Ahmed, S.F., Islam, K.M.Z., Khan, M.R. (2015). “Relationship between Inflation and Stock Market Returns: Evidence from Bangladesh”, Daffodil Inter¬national University Journal of Business and Econo¬mics, 9(1), 1-12.
  3. Akcan, A. T., Kurt, U., Kılıç, C. (2022). “Türkiye’de iklim değişikliğinin tarım sektörü üzerindeki etkileri: ARDL sınır testi yaklaşımı”, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 36(1), 125-132.
  4. Akdağ, İ. (2021). “Türkiye’deki turizm sektörü ile ekonomik kalkınma arasındaki ilişkinin ARDL sınır testi yaklaşımıyla analizi”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(42), 1043-1059.
  5. Alptürk, Y., Tunçel, M. B., Çetenak, E. H., Bekci, İ. (2021). “Finansal hizmetler güven endeksi ile BİST Şehir endeksleri arasındaki ilişkinin tespitine yönelik bir araştırma”, Bingöl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(2), 271-293.
  6. Altuntaş, D., Ersoy, E. (2020). “CDS primi ile BIST 30 endeksi ve BIST bankacılık endeksi arasındaki nedensellik ilişkisi”, Ekonomi ve Finansal Araştırmalar Dergisi, 2(2), 144-155.
  7. Asab, N., Al-Tarawneh, A. (2020). “Inflation thresholds and stock market development: evidence of the nonlinear Nexus from an emerging economy”, International Journal of Financial Research, 11(1), 447-461.
  8. Baker, M., Wurgler, J. (2004). “Investor Sentiment and The Cross-Section of Stock Returns”, NBER Working Paper Series, April:1-49.
  9. Balat, A. (2020). “Türkiye’nin hisse senedi piyasası ile yerli ve yabancı yatırımcı risk iştah endeksi ilişkisi: Eşbütünleşme ve nedensellik analizi”, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (49), 162-171.
  10. Bıyık, S. (2019). Türkiye ekonomisinde seçim dönemlerinde CDS primini etkileyen faktörlerin analizi: 2002-2018 dönemi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Aksaray Üniversitesi, Aksaray.
  11. Black, F. (1986). “Noise”, Journal of Finance, 41, 529-543.
  12. Cutler, D., Poterba, J., Summers, L. (1991). “Speculative Dynamics”, Review of Economic Studies, 58: 529-546.
  13. Da Fonseca, J., Gottschalk, K. (2020). “The Co‐Movement of credit default swap spreads, equity returns and volatility: Evidence from Asia‐Pacific Markets”. International Review of Finance, 20(3), 551-579.
  14. De Long, J. B., Shleifer, A., Summers, L., Waldmann, R. (1990). Noise trader risk in financial markets. Journal of Political Economy, 98(4): 703-738.
  15. Eren, M., Başar, S. (2016). “Makroekonomik faktörler ve kredi temerrüt takaslarının BIST-100 endeksi üzerindeki etkisi: ARDL yaklaşımı”, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 30(3). 567-589.
  16. Esen, Ö., Yıldırım, D. Ç., Akyurt, E. (2025). “How inflation and its uncertainty affect stock returns: insights from Borsa Istanbul”, Trends in Business and Economics, 39(2), 117-128.
  17. Eyüboğlu, S., Eyüboğlu, K. (2018). “Tüketici güven endeksi ile Borsa İstanbul sektör endeksleri arasındaki ilişkinin araştırılması”, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 33(1), 235-259.
  18. Fama, E. (1981). “Stock returns, real activity, inflation and Money”, American Economic Review, 71, 545-565.
  19. Fama, E. (1970). “Efficient capital markets: A review of theory and empirical work”, Journal of Finance, 25, 383-417.
  20. Fisher, I. (1930). The theory of interest. New York: Macmillan.
  21. Fonseca, J. D., Wang, P. (2016). “A joint analysis of market indexes in credit default swap, volatility and stock markets”, Aplied Economics, 48(19), 1767-1784.
  22. Gül, S., Yıldırım, S., Hattapoğlu, M. (2024). Yatırımcı duyarlılığı ve BIST100 endeksi arasındaki ilişki: Toda Yamamoto nedensellik uygulaması. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(4), 1589-1616.
  23. Gülmez, A. (2015). “Türkiye'de dış finansman kaynakları ekonomik büyüme ilişkisi: ARDL sınır testi yaklaşımı”, Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(2), 139-152
  24. Hardi, I., Idroes, G.M., Utami, R.T., Dahlia, P., Mirza, M.A.F., Humam, R.A., Chairunnisa, R., Hardia, N.A.K., Mahdani, R. (2023). “Dynamic impact of inflation and Exchange rate in Indonesia’s top 10 market capitalization companies: Implications for stock prices”, Indatu Journal of Management and Accounting,1(2), 51-59.
  25. İskenderoğlu, Ö., Akdağ, S. (2017). “Finansal hizmetler güven endeksinin geçerliliğinin incelenmesi: Türkiye örneği”, Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 3(4), 625-633.
  26. Jalil, A., Mahmood, T., Idrees, M. (2013). “Tourism–growth nexus in Pakistan: Evidence from ARDL bounds tests”, Economic Modelling, 35, 185-191.
  27. Kamışlı, S., Meriç, E. (2024). “Güven endeksleri ile pay senedi piyasası ilişkisi: Sektörel yaklaşım”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(2), 797-816.
  28. Kargı, N., Terzi, H. (1997). "Türkiye'de İMKB, enflasyon, faiz oranı ve reel sektör arasındaki nedensellik iliskilerinin VAR modeli ile belirlenmesi". İMKB Dergisi, 1(4), 27-39.
  29. Kılcı, E. N. (2017). “CDS primleri ile ülke kredi riski arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi; Türkiye Örneği”, Maliye ve Finans Yazıları Dergisi, 108, 71-85.
  30. Kılıç, R., Akalın, G. (2016). “Türkiye’de çevre ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki: ARDL sınır testi yaklaşımı”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(2), 49-60.
  31. Koyuncu, T. (2018). The Relationship of BIST-100 Index with macroeconomic variables: An empirical study. Journal of Finance, Economics and Social Research, 3(3), 615-624.
  32. Merkezi Kayıt Kuruluşu [MKK] (2024). Risk iştahı endeksi. Erişim adresi: https://www.vap.org.tr/reks
  33. Mert, M., Çağlar, A. E. (2019). Eviews ve Gausss Uygulamalı Zaman Serileri Analizi. Ankara: Detay Yayıncılık.
  34. Merton, Robert C. (1985). On the Current State of the Stock Market Rationality Hypothesis. Italian-Amreican Conference Working Paper, No:1717- 85: 1-49.
  35. Münyas, T. (2019). “Borsa İstanbul endeksleri ile güven endeksleri arasındaki ilişkinin araştırılması üzerine bir inceleme”. TESAM Akademi Dergisi, 6, 299-320.
  36. Narayan, P. K. (2005). “The saving and investment nexus for China: Evidence from cointegration tests”, Applied Economics, 37(17), 1979–1990.
  37. Ndlovu, B., Faisal, F., Resatoglu, N. G., and Türsoy, T. (2018). “The impact of macroeconomic variables on stock returns: A case of the Johannesburg Stock Exchange”, Romanian Statistical Review, 2, 87-104.
  38. Özekenci, S. Y. “Finansal hizmetler güven endeksi ile seçilmiş BİST sektör endeksleri arasındaki ilişkinin incelenmesi”, Ekonomi ve Finansal Araştırmalar Dergisi, 6(1), 1-12.
  39. Pazarcı, Ş., Kar, A., Kılıç, E., Umut, A. (2022). “Türkiye’de borsa, döviz kuru, CDS primi ve VIX endeksi ilişkisinin ampirik analizi”, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(3), 1090-1103.
  40. Pesaran, M. H., Shin, Y., Smith, R. J. (2001). “Bounds testing approaches to the analysis of level relationships”, Journal of applied econometrics, 16(3), 289-326.
  41. Roll, R. (1988). “R2”, Journal of Finance, 43, 541-66.
  42. Saunders, A., Allen, L. (2010). Credit risk measurement in and out of the financial crisis: New Approaches to value at risk and other paradigms. New York: John Wiley & Sons, Inc.
  43. Shaikh, I. (2018). “Investors’ fear and stock returns: Evidence from national stock exchange of India”, Inzinerine Ekonomika-Engineering Economics, 29(1), 4-12.
  44. Shiller, R. (1989). Market Volatility. Cambridge. MA:MIT Press
  45. Shliefer, A., Summers, L. (1990). “The noise trader approach to finance”, Journal of Economic Perspectives 4: 19-33.
  46. Süsay, A., Eyüboğlu, K. (2021). “Hizmet güven endeksi ile BIST Hizmet sektör endeksleri arasındaki saklı ilişkilerin yapısal kırılmalar altında incelenmesi”, Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(1), 195-220.
  47. Şeyranlıoğlu, O., Çilek, A. (2023). “Kredi temerrüt takası (CDS) ile Borsa İstanbul seçili pay endeksleri arasındaki etkileşim”, JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, 8(1), 213-229.
  48. TCMB (2024). Finansal hizmetler istatistikleri ve finansal hizmetler güven endeksi. Erişim adresi: https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/34352274-ecd6-4c08-8ec4-50a19de26613/FHA-Metaveri.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=ROOTWORKSPACE-34352274-ecd6-4c08-8ec4-50a19de26613-oOvNvFH) (Erişim Tarihi: 10.03.2025)
  49. Tripathi, V., Kumar, A.(2014). “Relationship betwe¬en Inflation and Stock Returns: Evidence from BRICS Markets Using Panel Cointegration Test”, International Journal of Accounting and Financial Reporting, 4(2), 647-658.
  50. TUİK (2024). Tüketici güven endeksinde yapılan ana revizyona ilişkin metodolojik doküman. Erişim adresi: https://www.tuik.gov.tr/indir/revizyon/tge_metod_tr.pdf. (Erişim Tarih: 10.03.2025)
  51. Turan, Y. E., Zubaidullina, D. (2024). Finansal hizmetler güven endeksi ile borsa getirileri arasındaki ilişki: Toda- Yamamoto ve asimetrik nedensellik analizi. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics, (41), 97-108.
  52. Tüzün, O., Ceylan, I. E., Ceylan, F. (2021). “Güven endeksleri ile hisse senedi piyasası arasındaki nedensellik analizi: Türkiye örneği”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 30(2), 166-181.
  53. Usul, H., Küçüksille, E., Karaoğlan, S. (2017). “Güven endekslerindeki değişimlerin hisse senedi piyasalarina etkileri: Borsa İstanbul örneği”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(3), 685-695.
  54. Vergili, G. (2023). Yatırımcı Risk İştahı Endeksleri (RISE) ile BIST100 Endeks İlişkisi. Kırcı Altınkeski, B., Buğan, M. F. (Ed.), Finansal Piyasaların Evrimi Bankacılık, Risk Yönetimi, Piyasa ve Kurumlar (s.89-104) içinde, İstanbul: Özgür Yayınları.
  55. Vurur, N. S., Özen, E. (2020). “COVID-19 salgınının CDS primleri ile borsa endeksleri arasındaki ilişki üzerine etkileri: Başlıca Avrupa endeksleri için bir uygulama”, Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi, 5(Özel Sayı): 97-114.
  56. Wang, W., Su, C., Duxbury, D. (2021). “Investor sentiment and stock returns: Global evidence”, Journal of Empirical Finance, 63, 365-391.
  57. Yıkılmaz, A. (2022). “BIST 30 vadeli işlem getirisi ve yatırımcı risk iştahı: Granger nedensellik analizi”, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 7(14), 301-315.
  58. Yılancı, V. (2012). “Türkiye’de para talebi istikrarlılığının testi: kayan pencerelerde sınır testi yaklaşımı”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 33, 67-74.
  59. Yıldız, B., Yılmaz, T. (2022). Vadeli işlem piyasası ile risk iştahı arasındaki ilişkinin araştırılması: Türkiye örneği.
  60. Unvan Y.A. (Ed.), İktisadi ve İdari Bilimler. Araştırma, Metodoloji ve Değerlendirme (s.57-77) içinde Fransa: Livre De Lyon.
  61. Merton, Robert C. (1985). On the Current State of the Stock Market Rationality Hypothesis. Italian-Amreican Conference Working Paper, No:1717- 85: 1-49.