Journals / İHYA Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 12 Sayı: 2

A Hybrid Law Experiment in the Indian Subcontinent: Anglo-Muhammadan Law

Hint Alt Kıtasında Hibrit Hukuk Denemesi: Anglo-Muhammadan Law

Yavuz Gönan(GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ)0000-0003-4420-4112
Pages
648–674
Publication Date
2026-07-16
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The translation-digest-codification process created a text-based system that colonial courts could easily control, while pushing aside the more flexible methods of fiqh.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study investigates the historical development, conceptual underpinnings, institutional implications, and social consequences of Anglo-Muhammadan Law (AML) as it originated during British colonial governance in the Indian subcontinent.
📊
Key Findings & Data:AML is described as an asymmetric hybrid legal system that integrates rulings from the Hanafi school of fiqh with English common law methodologies and colonial judicial practices.
💡
Conclusion & Impact:The translation-digest-codification process created a text-based system that colonial courts could easily control, while pushing aside the more flexible methods of fiqh.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İslam Hukuku · Sömürgecilik · İngiliz Hindistan’ı

Abstract

This study investigates the historical development, conceptual underpinnings, institutional implications, and social consequences of Anglo-Muhammadan Law (AML) as it originated during British colonial governance in the Indian subcontinent. AML is described as an asymmetric hybrid legal system that integrates rulings from the Hanafi school of fiqh with English common law methodologies and colonial judicial practices. During this process, the dynamic aspects of fiqh, including custom, ijtihad, and maslaha, were sidelined, resulting in the creation of a standardized and restricted version of Hanafi jurisprudence through translation and summarization efforts. Beginning with the pluralistic legal framework of the Mughal Empire, the study delineates the progressive emergence of British hegemony and its effects on pre-existing legal systems. The translation and digest activities that made up AML's normative foundations are at the heart of the analysis. Hamilton's English translation of al-Hidaya and the three different types of digest created by Baillie, Sircar, and Wilson are looked at as the main texts that made up AML's working canon. These digests served as normative filters that decided which legal opinions would be accepted as Islamic law. Three institutional responses are examined: the Calcutta Madrasa sought to incorporate the ulama into the colonial judiciary by training state-oriented jurists; however, its graduates were later marginalized due to changes in language policy. The Deoband school created a different set of rules by using community-based fatwa networks that were not connected to colonial courts. The Aligarh project aimed to reform AML internally by fostering a hybrid elite that integrated Islamic identity with British legal modernity. The study examines the social transformation brought about by AML, which legalized Muslim identity by transforming religious affiliation into a legally significant status category, and how it prioritized family law—marriage, divorce, inheritance, and dower—as the principal sphere of Muslim personal status. The research finds that AML was not just a technical mix of different legal systems but also a key tool—"technology of governance"—that colonial powers used to define, categorize, and control Muslim communities. The translation-digest-codification process created a text-based system that colonial courts could easily control, while pushing aside the more flexible methods of fiqh.

Özet

Bu çalışma İngiliz sömürge idaresi altında Hint Alt Kıtası’nda ortaya çıkan Anglo-Muhammadan Hukuku’nun (AML) tarihsel oluşumunu, kavramsal temellerini, kurumsal etkilerini ve toplumsal yansımalarını -kısmen- ele almaktadır. AML, Hanefî fıkıh geleneğinden seçilen hükümlerin İngiliz common law teknikleri ve kolonyal yargılama usulleriyle harmanlanarak inşa edilen asimetrik bir hibrit hukuk sistemidir. Bu sentezde fıkhın örf, içtihat ve maslahat gibi dinamik unsurları devre dışı bırakılmış; çeviri ve digest faaliyetleri aracılığıyla daraltılmış ve standartlaştırılmış bir Hanefîlik inşa edilmiştir. Mevcut çalışma, öncelikle Bâbür İmparatorluğu’nun çoğulcu hukuki düzeninden İngiliz Doğu Hindistan Şirketi’nin bölgeye girişi ve ardından Britanya’nın doğrudan hâkimiyet kurmasına uzanan tarihsel arka planı sunmaktadır. AML’un normatif temellerini oluşturan çeviri ve digest faaliyetleri çalışmanın merkezi odaklarından birini teşkil etmektedir. Hamilton’un el-Hidâye çevirisi ile Baillie, Sircar ve Wilson tarafından kaleme alınan üç farklı tipteki digest, AML’un fiili kanununu oluşturan kurucu metinler olarak incelenmektedir. Bu digestler hangi fıkhî görüşlerin Müslüman hukuku olarak kabul edileceğine karar veren normatif filtreler işlevi görmüş, Hanefî fıkıh içindeki çoğulculuğu daraltarak tek bir standart Hanefî hukuku inşa etmiştir. Kurumsal dönüşüm açısından üç farklı yaklaşım ele alınmaktadır. Kalküta Medresesi devlet için fakih modeli üreterek ulemayı kolonyal yargıya entegre etmeyi amaçlamış ancak dil rejimi değişikliğiyle bu mezunlar marjinalleştirilmiştir. Diyûbend ekolü sömürge idaresinden bağımsız bir ulema tipi üreterek fetva-vaaz-medrese ağı üzerinden alternatif bir normatif alan inşa etmiştir. Aligarh ise İslâmî kimlik ile İngiliz hukuki modernliğini uzlaştıran hibrit bir elit yetiştirme projesi olarak AML’u içeriden dönüştürmeyi hedeflemiştir. Toplumsal dönüşüm boyutunda ise AML’un Müslüman kimliğini yargısal düzleme elverişli bir hukuki statü kategorisine dönüştürmesi ve nikâh, talâk, miras gibi alanlarda aile hukukunu merkezileştirmesi analiz edilmektedir. Sonuç olarak çalışma AML’u salt teknik bir hibrit hukuk meselesi olarak değil kolonyal iktidarın Müslüman toplumu tanımlama, sınıflandırma ve yönetme biçimlerinin merkezi bir aracı, bir yönetim teknolojisi olarak değerlendirmektedir. Çeviri-digest-kodifikasyon süreci fıkhın dinamik mekanizmalarını devre dışı bırakarak metne bağlı ve kolonyal yargısal denetime elverişli bir sistem inşa etmiş, bu sürecin kurumsal ve toplumsal sonuçları Güney Asya’da Müslüman hukuk bilincinin şekillenmesinde kalıcı izler bırakmıştır.

🔖

Cite This Article

Gönan, Y. (2026). A Hybrid Law Experiment in the Indian Subcontinent: Anglo-Muhammadan Law. İHYA Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Cilt: 12 Sayı: 2, 648–674. https://doi.org/10.69576/ihya.1919556

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (49)

  1. Ahsan, Abdullah. “Emîr Ali, Seyyid”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Erişim 17 Aralık 2025. https://islamansiklopedisi.org.tr/emir-ali-seyyid
  2. Anderson, Michael R. “Occasional Paper 7: Islamic Law and the Colonial Encounter in British India | Women Reclaiming and Redefining Cultures”. Erişim 05 Aralık 2025. https://wrrc.wluml.org/node/5627
  3. Andrea Borroni, Marco Seghesio. “The Development of the Anglo-Muhammadan Law in India”. Journal of Malaysian and Comparative Law (JMCL) 41/2 (2014), 77-103.
  4. Aydın, Ahmet. “Bâbürlü Dönemi Fıkıh Çalışmalarının İlk Örneklerinden Biri Olarak Bâbür’ün Mübeyyen Der Fıkh’ı”. Usul İslam Araştırmaları 28 (2017), 149-182. https://doi.org/10.56361/usul.508330
  5. Aydın, Ahmet. “Bir Bibliyografya Denemesi: Şah Veliyyullah ed-Dihlevi’yi Konu Alan Çalışmalar”. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 4/8 (2013), 29-77.
  6. Aydın, Ahmet. “Türkiye’de Hint Havzasını Konu Alan Fıkıh Çalışmaları: Bir Hasıla”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 26/50 (2024), 431-463. https://doi.org/10.17335/sakaifd.1527031
  7. Baillie, Neil B. E. A Digest of Moohummudan Law on the Subject to which it is Usually Applied by British Courts of Justice in India. Londra: Smith, Elder and Co., 1865.
  8. Bernard S. Cohn. Colonialism and Its Forms of Knowledge (The British India). Princeton: Princeton University Press, 1996.
  9. Birışık, Abdülhamit. “Hint Alt-Kıtasında İslâm Araştırmalarının Dünü Bugünü: Kurumlar, İlmî Faaliyetler, Şahıslar, Eserler”. Divan: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi 17 (2004), 1-62.
  10. Charles Hamilton. Hidaya or Guide; Commentary on the Mussulman Laws. 4 Cilt. Londra: T. BENSL, 1791.
  11. Cohn, Bernard S. Colonialism and Its Forms of Knowledge: The British in India. ed. Sherry B. Ortner vd. Princeton: Princeton University Press, 1996.
  12. Eren, Halit. “Aligarh”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Erişim 16 Aralık 2025. https://islamansiklopedisi.org.tr/aligarh
  13. Guenther, Alan M. “Justice Mahmood and English Education in India”. South Asia Research 31/1 (2011), 45-67. https://doi.org/10.1177/026272801003100104
  14. Hidayatullah, M. “Justice Syed Mahmood”. allahabadhighcourt.in/event/Justice_Syed_Mahmood_M_Hidayatullah.pdf, ts.
  15. Hidayatullah, M. - Hidayatullah, Arshad. Mulla Principles of Mahomedan Law. Bombay: N. M. Tripathi Private Ltd., 16. Basım, 1960.
  16. Hüseyin Günarslan. “İngiliz Sömürge Dönemi’nde Hindistan’da Yaşanan Kıtlıklar”. Avrasya İncelemeleri Dergisi 9/2 (2020), 203-225.
  17. Ingram, Brannon D. “Crises of the Public in Muslim India: Critiquing ‘Custom’ at Aligarh and Deoband”. South Asia: Journal of South Asian Studies 38/3 (2015), 403-418. https://doi.org/10.1080/00856401.2015.1055420
  18. Ingram, Brannon D. “‘Modern’ Madrasa: Deoband and Colonial Secularity”. Historical Social Research 44/3 (2019), 206-225. https://doi.org/10.12759/hsr.44.2019.3.206-225
  19. Iza Hussin. “The Pursuit of the Perak Regalia: Islam, Law, and the Politics of Authority in the Colonial State”. Law&Social Inquiry 32/3 (2007), 759-788.
  20. K. K. Abdul Rahiman. “History of the Evolution of Muslim Personal Law in India”. Journal of Dharma 11/3 (1986), 249-263.
  21. K. N. Chaudhuri. The English East India Company (The study of an early joint-stock company 1600-1640). Londra & New York: Routledge/Thoemmes Press, 1999.
  22. Kavak, Özgür. “Modernleşme Sürecinde Hind Alt Kıtasında İctihad ve Taklide Farklı Yaklaşımlar: Muhammed İkbal’in Görüşleri Çerçevesinde Bir İnceleme”. Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi 17/33 (2012), 47-68.
  23. Khan, Alam. “دور المدارس الأهليّة في شبه القارة الهنديّة في خدمة السّنّة النّبويّة: دار العلوم ديوبند وندوة العلماء نموذجًا”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 19 (25 Haziran 2021), 165-178. https://doi.org/10.32950/rteuifd.891911
  24. Kılıç, Muhammed Tayyip. “Hint Alt Kıtası Hanefî Fıkıh Birikimine Bir Örnek: Fakih Olarak İmâm Leknevî”. Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 16/1 (2014), 89-140.
  25. Lelyveld, David. Aligarh’s First Generation (Muslim Solidarity in British India). Princeton: Princeton University Press, 1978.
  26. Ludo Rocher. “Law Books in an Oral Culture: The Indian ‘Dharmasastras’”. American Philosophical Society 137/2 (1993), 254-267.
  27. Michael R. Anderson. “Islamic Law and Th Colonial Encounter in British India”. Women Living Under Muslim Laws (WLUML Occasional Paper) 7 (1996), 1-25.
  28. Mohomed, Carimo. “Formation of Muslim Elites in British India: Sayyid Ahmad Khan and the Muhammadan Anglo-Oriental College”. Lusitania Sacra 26 (2012), 85-100.
  29. Nehra, Krishan. India: Implementation of Islamic Family Law in a Secular Democrasy. Law Library of Congress, 2004.
  30. Öz, Mustafa. “Ahmed Han, Seyyid”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Erişim 14 Aralık 2025. https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-han-seyyid
  31. Özcan, Azmi. “Dârülulûm”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Erişim 11 Aralık 2025. https://islamansiklopedisi.org.tr/darululum
  32. Özcan, Azmi. “Firengî Mahal”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Erişim 11 Aralık 2025. https://islamansiklopedisi.org.tr/firengi-mahal
  33. Patrick McGinn. “Capital, ‘Development’ And Canal Irrigation In Colonial India”. Institute For Social And Economic Change.
  34. Rahman, Anisur. “Islamic Law and the Colonial Encounter: On the Discourse of ‘Muhammedan’ Law in British India”, 1-15. https://doi.org/10.2139/ssrn.2170464
  35. Riaz, Ali. “Madrassah Education in Pre-Colonial and Colonial South Asia”. Journal of Asian and African Studies 46/1 (2010), 69-86. https://doi.org/10.1177/0021909610387758
  36. Rocher, Rosane. “British Orientalism in the Eighteenth Century”. Orientalism and the Postcolonial Predicament: Perspectives on Sotuh Asia. ed. Carol A. Breckenridge - Peter van der Veer. Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 1993.
  37. Roland Knyvet Wilson. Anglo-Muhammadan Law. Kalküta: Thacker, Spink & Co., 5. Basım, 1921.
  38. Said, Edward W. Şarkiyatçılık (Batı’nın Şark Anlayışları). çev. Berna Ülner. İstanbul: Metis Yayınları, 7. Basım, 2013.
  39. Sircar, Shama Churun. The Muhammadan Law (Digest of the Law Applicable Especially to the Sunnis of India). Londra: Thacker, Spink & Co., 1873.
  40. Suat Vural. “Sipahi Ayaklanmasının Sebepleri”. Ardahan Üniversitesi İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi Belgü Dergisi 2 (2015), 181-202.
  41. Syed Khalid Rashid. “Islamization of ‘Muhammadan Law’ in India”. The American Journal of Islamic Social Science 5/1 (1988), 135-150.
  42. Tamir Moustafa. Constituting Religion (Islam, Liberal Rights, an th Malaysian State). Cambridge University Press, 1. Basım, 2018.
  43. Vaijayanti Banerjee. https://notesmilenge.wordpress.com/wp-content/uploads/2014/09/warren-hastings-judicial-plans.pdf. Erişim 13 Kasım 2025. https://notesmilenge.wordpress.com/wp-content/uploads/2014/09/warren-hastings-judicial-plans.pdf
  44. Yahaya, Nurfadzilah. Courting Jurisdictions: Colonial Administration of Islamic Law Pertaining to Arabs in the British Straits Settlements a44nd the Netherlands East Indies, 1860-1941. Princeton: Princeton, Doktora, 2012.
  45. Yücel Bulut. “Hindistan’da İngiliz Sömürgeciliği, Oryantalizm ve William Jones”. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi 3/6 (2003), 71-106.
  46. Zastoupil, Lynn - Moir, Martin. The Great Indian Education Debate (Documents Relating to the Orientalist-Anglicist Controversy, 1781-1843). Londra: Routledge, 1. Basım, 1999.
  47. “Cornwallis Code | East India Company, Colonialism, Sepoy Rebellion | Britannica”. 26 Ekim 2025. Erişim 13 Kasım 2025. https://www.britannica.com/topic/Cornwallis-Code
  48. “Government of India Acts | East India Company, 1857 Rebellion, British Raj, Charter Acts, Colonialism, & Imperialism | Britannica”. 27 Ekim 2025. Erişim 13 Kasım 2025. https://www.britannica.com/event/Government-of-India-Acts
  49. “The Muslim Personal Law (Shariat) Application Act, 1937”. Erişim 08 Aralık 2025. http://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-details-173.html.