Journals / History Studies / 2026 / Cilt: 18 Sayı: 4

Confiscation Practices in The Ghaznavid State

Gazneli Devleti’nde Müsadere Uygulamaları

Arslan Durdu(KAHRAMANMARAŞ İSTİKLAL ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-4105-4227
Pages
869–893
Publication Date
2026-10-17
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings indicate that confiscation in the Ghaznavid state was carried out through established bureaucratic procedures and played an important role in political control, financial administration and religious policy.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study examines confiscation in the Ghaznavid state (963-1186) from financial, political, and administrative perspectives.
📊
Key Findings & Data:Drawing on Persian- and Arabic-language sources, including ʿUtbī, Bayhaqī, Gardīzī, and Ibn al-Athīr, it explores how confiscation was used to strengthen central authority, supervise the bureaucracy, and suppress political or sectarian opponents.
💡
Conclusion & Impact:The findings indicate that confiscation in the Ghaznavid state was carried out through established bureaucratic procedures and played an important role in political control, financial administration and religious policy.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Gazneli Devleti · Müsadere · Mali İdare

Abstract

This study examines confiscation in the Ghaznavid state (963-1186) from financial, political, and administrative perspectives. Drawing on Persian- and Arabic-language sources, including ʿUtbī, Bayhaqī, Gardīzī, and Ibn al-Athīr, it explores how confiscation was used to strengthen central authority, supervise the bureaucracy, and suppress political or sectarian opponents. It considers cases involving viziers such as Abū al-ʿAbbās al-Isfarāyinī, Aḥmad b. Ḥasan al-Maymandī, and Ḥasanak al-Mīkālī, as well as military commanders, religious groups, and political rivals. The findings indicate that confiscation in the Ghaznavid state was carried out through established bureaucratic procedures and played an important role in political control, financial administration and religious policy.

Özet

Bu çalışma, Gazneli Devleti’nde (963-1186) müsadere uygulamasını malî, siyasî ve idarî yönleriyle ele almaktadır. Utbî, Beyhakî, Gerdîzî ve İbnü’l-Esîr gibi Farsça ve Arapça temel kaynaklara dayanan araştırmada müsadere; merkezî otoriteyi güçlendirme, bürokrasiyi denetleme ve siyasî ya da mezhebî muhalifleri tasfiye etme aracı olarak ele alınmaktadır. Ebü’l-ʿAbbâs el-İsferâyînî, Ahmed b. Hasan el-Meymendî ve Hasenek el-Mîkâlî gibi vezirlerin yanı sıra askerî kumandanlar, dinî gruplar ve siyasî rakiplere yönelik müsadere örnekleri değerlendirilmektedir. Ulaşılan sonuçlar müsaderenin Gazneli Devleti’nde belirli bürokratik usuller çerçevesinde yürütüldüğünü ve siyasî kontrol, malî idare ve dinî siyaset bakımından önemli bir yer tuttuğunu göstermektedir.

🔖

Cite This Article

Durdu, A. (2026). Confiscation Practices in The Ghaznavid State. History Studies, Cilt: 18 Sayı: 4, 869–893. https://doi.org/10.9737/historystudies.1888136

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (69)

  1. al-Balādhurī. Futūḥ al-Buldān. Translated by Mustafa Fayda. T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları, 1987.
  2. Bayhaqī, Abū al-Faḍl Muḥammad ibn Ḥusayn. Dībā-yi Dīdārī: Matn-i Kāmil-i Tārīkh-i Bayhaqī. Edited by Muḥammad Jaʿfar Yaḥaqqī and Mahdī Sayyidī. Sokhan, 1390 Sh. [2011–12].
  3. Bayhaqī, Abū al-Faḍl Muḥammad ibn Ḥusayn. Tārīkh-i Bayhaqī. Translated by Necati Lugal. Türk Tarih Kurumu, 2022.
  4. al-Bundārī. Irak ve Horasan Selçukluları Tarihi. Translated by Kıvameddin Burslan. Türk Tarih Kurumu, 1999. Farrukhī-yi Sīstānī. Dīvān. Edited by Muḥammad Dabīr Siyāqī. Iqbāl, 1999.
  5. Gardīzī. Zayn al-Akhbār. Edited by ʿAbd al-Ḥayy Ḥabībī. Dunyā-yi Kitāb, 1984.
  6. Ibn al-Athīr. al-Kāmil fī al-taʾrīkh. Vol. 8. Translated by Ahmet Ağırakça. Bahar Yayınları, 1987.
  7. Ibn Khaldūn. Muqaddimah. Translated by Süleyman Uludağ. Dergâh Yayınları, 2023.
  8. Ibn Miskawayh. Tajārib al-Umam. Translated by Kıvameddin Burslan. Türk Tarih Kurumu, 2016.
  9. al-Māwardī. al-Aḥkām al-Sulṭāniyyah. Translated by Ali Şafak. Bedir Yayınevi, 1976.
  10. Mīrkhwānd. Tārīkh-i Rawżat al-Ṣafāʾ. Vol. 4. Edited by Jamshīd Kiyānfar. Asāṭīr, 2001.
  11. Niẓām al-Mulk. Siyāsat-nāma. Prepared by M. Altay Köymen. Türk Tarih Kurumu, 2016.
  12. al-Rūdhrawārī, Abū Shujāʿ. Dhayl Kitāb Tajārib al-Umam. Edited by H. F. Amedroz. Vol. 3 of The Eclipse of the ʿAbbasid Caliphate: Original Chronicles of the Fourth Islamic Century, edited by H. F. Amedroz and D. S. Margoliouth. Basil Blackwell, 1921.
  13. Shabānkārāʾī, Muḥammad ibn ʿAlī ibn Muḥammad. Majmaʿ al-Ansāb. Edited by Mīr Hāshim Muḥaddith. Amīr Kabīr, 1363 Sh. [1984].
  14. al-Suyūṭī. Tārīkh al-Khulafāʾ. Translated by Abdullah Gündüz. Asalet Yayınları, 2018.
  15. ʿUqaylī, Sayf al-Dīn Ḥājjī ibn Niẓām. Āthār al-Wuzarāʾ. Edited by Mīr Jalāl al-Dīn Ḥusaynī Urmavī. Tehran University Press, 1337 Sh. [1958–59].
  16. al-ʿUtbī. Tarjuma-yi Tārīkh-i Yamīnī. Translated into Persian by Abū al-Sharaf Nāṣiḥ ibn Ẓafar Jurfādhaqānī. Edited by ʿAlī Qāvīm. Chāpkhāna-yi Firdīn, 1334 Sh. [1955–56].
  17. Akkuş, Mustafa. “Gazneli Mahmud’un Mutasavvıflarla İlişkisi.” Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, no. 45 (2019): 353–69.
  18. Akkuş, Mustafa. “Büyük Hanefî Âlimi Kadı Sâid’in Gazneli ve Selçuklu Devleti’ndeki Dinî ve Siyasî Rolü.” Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, no. 23 (2025): 182–98.
  19. Akkuş, Mustafa, and İzzetullah Zeki. “Gaznelilerin Selçuklulara Tabiliği Meselesi ve Sultan Behrâmşâh Dönemi 1117–1157.” Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 43 (2020): 403–9.
  20. Akkuş, Mustafa, and İzzetullah Zeki. “Târîh-i Beyhakî’ye Göre Selçuklu-Gazneli İlişkileri ve Selçuklu Algısı.” Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Dergisi, no. 5 (2016): 181–204.
  21. Anvarī, Ḥasan. Iṣṭilāḥāt-i Dīvānī-yi Dawra-yi Ghaznavī va Saljūqī. 2nd ed. Sokhan and Kitābkhāna-yi Ṭahūrī, 1373 Sh. [1994].
  22. Arsal, Sadri Maksudi. Türk Tarihi ve Hukuk. Türk Tarih Kurumu, 2020.
  23. Atai, Farhad, and Sika Saddodin. “Transoxiana under the Rule of Abbasid, Ghaznavid and Seljuk Empires: A Comparison of the Systems of Governance.” Journal of Iran and Central Eurasia Studies 1, no. 1 (2018): 1–14.
  24. Bahranipour, Ali, and Sajad Kazemi. “The Economic Views of the Karamiya Sect from Sanction of Kasb to Confiscation of Property in the Early Ghaznavid Period (351–421 AH).” Tahqiqāt-e Târix-e Eqtesâdi (Economic History Studies of Iran) 13, no. 2 (2024): 65–85.
  25. Barthold, V. V. Moğol İstilasına Kadar Türkistan. Prepared by Hakkı Dursun Yıldız. Türk Tarih Kurumu, 1990.
  26. Barthold, V. V. İslâm Medeniyeti Tarihi. Translated by Fuad Köprülü. Alfa Yayınları, 2022.
  27. Batar, Kübra. “Cevâmi’ü’l-Hikâyât ve Levâmi’ü’r-Rivâyât Tercümesi (2, 3 ve 4. Kısımlar) (İnceleme-Metin).” PhD diss., Fırat University, 2022.
  28. Baysun, M. Cavid. “Müsadere.” In İslâm Ansiklopedisi, vol. 8, 669. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1987.
  29. Bilgin, Sevgi Kübra. “Büveyhîler Devlet Teşkilatı (Saray, Hükümet ve Askerî Teşkilat).” PhD diss., Dokuz Eylül University, 2024.
  30. Bilgin, Sevgi Kübra. “Büveyhoğulları Vezirlerinden Mühellebî: Hayatı ve Faaliyetleri.” DEÜ Edebiyat Fakültesi Dergisi 10, no. 2 (2023): 506–32.
  31. Bosworth, C. E. The Ghaznavids: Their Empire in Afghanistan and Eastern Iran, 994–1040. Munshiram Manoharlal Publishers, 1992.
  32. Demir, Kemal. “Gazneli Mesʿûd Sonrası Gaznelilerin Siyasî Tarihi (1040–1186).” Master’s thesis, Necmettin Erbakan University, 2023.
  33. Ersoy, Tolga. “Justinianus Döneminde Müsadere Uygulamaları.” In Prof. Dr. Belgin Erdoğmuş’a Armağan, edited by M. Murat İnceoğlu, 93–104. Der Yayınları, 2011.
  34. Göksu, Erkan. Afganistan ve Hindistan’ın İhtişamlı Hanedanı Gazneliler (963–1186). Selenge Yayınları, 2021. Habib, Mohammad. Sultan Mahmud of Ghaznin: A Study. Aligarh Muslim University, 1927.
  35. Ḥasan, Ḥasan Ibrāhīm, and ʿAlī Ibrāhīm Ḥasan. al-Nuẓum al-Islāmiyya. Maktabat al-Nahḍa al-Miṣriyya, n.d. Al-Jawarneh, Ahmad Mohammad. “Ṭabīʿat al-Wizāra fī ʿAhd al-Dawla al-Ghaznawiyya, 388–432/998–1040.” Abḥāth al-Yarmūk: Silsilat al-ʿUlūm al-Insāniyya wa al-Ijtimāʿiyya 10, no. 3 (1994): 47–95.
  36. Kafesoğlu, İbrahim. Türk Millî Kültürü. Ötüken Neşriyat, 2016.
  37. Kara, Seyfullah. “İslam Tarihinde İlk Zihniyet Sapması: Emeviler Döneminde Otoritenin Dünyevileştirilmesi.” İstem 4, no. 8 (2006): 145–70.
  38. Kaya, Selim. “Selçuklu Devletlerinde Müsadere Uygulamaları.” Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2, no. 2 (2005): 53–59.
  39. Kesik, Muharrem. Selçuklu Müesseseleri ve Medeniyeti. Bilge Kültür Sanat, 2021.
  40. Khalīlī, Khalīl Allāh. Salṭanat-i Ghaznaviyān. Maṭbaʿa-yi ʿUmūmī Kābul, 1333 Sh. [1954–55].
  41. Khan, Ghulam Mustafa. A History of Bahrām Shāh of Ghaznin. 1955.
  42. Kortel, Saim Haluk. Delhi Türk Sultanlığında Teşkilat (1206–1414). Türk Tarih Kurumu, 2006.
  43. Lea, Henry C. “Confiscation for Heresy in the Middle Ages.” The English Historical Review 2, no. 6 (1887): 235–59.
  44. Merçil, Erdoğan. “Meymendî.” In Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, vol. 29, 504. TDV Yayınları, 2004.
  45. Merçil, Erdoğan. “Sebüktegin’in Pendnâmesi (Tanıtma, Farsça Metin ve Türkçeye Tercümesi).” İslam Tetkikleri Dergisi 6, no. 1-2 (1975): 203–33.
  46. Merçil, Erdoğan. Gazneliler Devleti Tarihi. Türk Tarih Kurumu, 2007.
  47. Merçil, Erdoğan. Selçuklular Zamanında Dîvân Teşkilâtı (Merkez ve Eyalet Dîvânları). Bilge Kültür Sanat, 2015.
  48. Nazim, Muhammad. The Life and Times of Sultan Mahmud of Ghazna. Cambridge University Press, 1931.
  49. Nuhoğlu, Güller. “Beyhakî Tarihine Göre Gaznelilerde Devlet Teşkilatı ve Kültür.” PhD diss., Istanbul University, 1995.
  50. Öntürk, Vural. “Gaznelilerde Bir Şehzâde Düşmanı: Hâcibü’l-Hüccâb Tuğrul Bozan.” Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 36 (2017): 345–59.
  51. Palabıyık, M. Hanefi. Valilikten İmparatorluğa Gazneliler Devlet ve Saray Teşkilatı. Araştırma Yayınları, 2002.
  52. Palabıyık, M. Hanefi, and Kemal Demir. “Gazneli Devleti’nde İsyanlar.” Mizanü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi, no. 19 (2024): 25–48.
  53. Paydaş, Kazım. “Bilge Bir Hükümdar Gazneli Sultan İbrahim b. Mesud (450–492/1059–1099).” The Journal of Academic Social Science Studies 6, no. 5 (2013): 455–75.
  54. Piyadeoğlu, Cihan. “Gazneli Veziri Ahmed b. Abdüssamed ve Sultan Mesʿûd ile Münasebetleri.” Tarih Dergisi, no. 43 (2006): 1–36.
  55. Sharma, Sunil. “Poetics of Court and Prison in the Dīwān of Masʿūd-e Saʿd-e Salmān.” PhD diss., University of Chicago, 1999.
  56. Taneri, Aydın. “Emîr-i Dâd.” In Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, vol. 11, 130. TDV Yayınları, 1995.
  57. Tarifci, Sinan. “Gazneliler ve Büyük Selçuklular Dönemi Habsiyyelerinde Zindan -1-: Zindanın Fiziki Yapısı, Özellikleri ve Zindan Hayatı.” Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi 7, no. 14 (2025): 299–322.
  58. Tetley, G. E. The Ghaznavid and Seljuq Turks: Poetry as a Source for Iranian History. Routledge, 2009.
  59. Tomar, Cengiz. “Müsâdere.” In Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, vol. 32, 65–67. TDV Yayınları, 2006.
  60. Usta, Aydın. Türklerin İslamlaşma Süreci: Sâmânîler. Yeditepe Yayınları, 2013.
  61. Veitch, John M. “Repudiations and Confiscations by the Medieval State.” The Journal of Economic History 46, no. 1 (1986): 31–36.
  62. Yazıcı, Tahsin. “Beyhakī, Muhammed b. Hüseyin.” In Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, vol. 6, 63–64. TDV Yayınları, 1992.
  63. Yılmaz, Ahmet. “Ahmed Yınaltegin’in Hindistan Sâlârlığı ve İsyanı.” In Sosyal Bilimler Alanında Güncel Çalışmalar, edited by Adem Kara, 7–19. Duvar Yayınları, 2021.
  64. Yılmaz, Ahmet. Sultan I. Mesûd Devri Gazneliler Tarihi (1030–1041). Fenomen Yayıncılık, 2021.
  65. Yılmaz, Metin. “Emevî Valisi Haccâc b. Yusuf’un Zindanları.” İstem 13, no. 25 (2015): 3–29.
  66. Zeki, İzzetullah. “Gazne’siz Gazneli Devleti: Hüsrev Melik Dönemi (1160–1186).” Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, no. 46 (2019): 269–78.
  67. Zeki, İzzetullah. “Gazneli Devleti (387–581/998–1186) Sultanlarının Liderlik Vasıfları.” Selçuklu Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, no. 9 (2024): 14–30.
  68. Zeki, İzzetullah. Gazneli Mahmud’un Din Politikası. Çizgi Kitabevi, 2019.
  69. Zeki, İzzetullah. “Sultan Abdürreşîd Dönemi Gazneli Devleti’ndeki Olayların Temel Kaynaklara Yansıması.” Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Dergisi, no. 10 (2019): 161–78.