Journals / Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 16 Sayı: 3

MEDIATION AS A CONDITION FOR LITIGATION IN PARTITION AND DISSOLUTION OF CO-OWNERSHIP DISPUTES

PAYLAŞMA VE ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ UYUŞMAZLIKLARINDA DAVA ŞARTI ARABULUCULUK

Nesibe Kurt Konca(ANKARA MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ, HUKUK FAKÜLTESİ)0000-0003-4638-6132
Emel Badur(ÇANKAYA ÜNİVERSİTESİ, HUKUK FAKÜLTESİ)0000-0002-5133-8541
Pages
536–593
Publication Date
2026-06-03
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

For other settlement agreements, jurisdiction lies with the civil court of peace at the place where the mediator performs his or her duties.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Pursuant to Article 18/B/1(b) of the Law on Mediation in Civil Disputes (LMCD), as of 1 September 2023, resorting to mediation before filing a lawsuit has become a mandatory precondition for litigation in disputes concerning the partition of movable and immovable property and the dissolution of co-ownership.
📊
Key Findings & Data:Furthermore, pursuant to Article 18/B(2) of the LMCD, such settlement agreements concerning immovable property must be drafted in compliance with the legal restrictions applicable to immovable property.
💡
Conclusion & Impact:For other settlement agreements, jurisdiction lies with the civil court of peace at the place where the mediator performs his or her duties.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:2023 Verileri
⚙️Variables:Paylaşma · Ortaklığın giderilmesi · Dava şartı arabuluculuk

Abstract

Pursuant to Article 18/B/1(b) of the Law on Mediation in Civil Disputes (LMCD), as of 1 September 2023, resorting to mediation before filing a lawsuit has become a mandatory precondition for litigation in disputes concerning the partition of movable and immovable property and the dissolution of co-ownership. The terms “partition” and “dissolution of co-ownership” used in the provision indicate that disputes concerning the conversion of shared ownership and joint ownership over movable and immovable property into individual ownership fall within the scope of mandatory mediation. In the context of inheritance, this also includes disputes relating to the transformation of joint ownership within the inheritance estate into shared ownership. In cases where either shared ownership or joint ownership exists (the most common example of the latter being inheritance co-ownership), the parties to the dispute may often have a prior relationship and various legal ties. By bringing disputes concerning partition and dissolution of co-ownership within the framework of mandatory mediation, the legislator aims to prevent parties- who are often acquainted with each other and sometimes related -from bringing the dispute directly before the courts without first attempting a peaceful and win- win oriented alternative dispute resolution mechanism. If the parties reach an agreement at the end of the mediation process, the agreement must be recorded in a written settlement agreement. Furthermore, pursuant to Article 18/B(2) of the LMCD, such settlement agreements concerning immovable property must be drafted in compliance with the legal restrictions applicable to immovable property. Another requirement for the validity of settlement agreements concluded within the scope of mandatory mediation is the obtaining of an enforcement annotation. If the settlement agreement concerns immovable property, the civil court at the location of the immovable property has jurisdiction to grant the enforcement annotation. For other settlement agreements, jurisdiction lies with the civil court of peace at the place where the mediator performs his or her duties.

Özet

Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun (HUAK) 18/B/1/b maddesi uyarınca 01.09.2023 tarihinden beri taşınır ve taşınmazların paylaştırılması ve ortaklığın giderilmesiyle ilgili uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulması dava şartıdır. Madde metninde kullanılan “paylaştırılma ve ortaklığın giderilmesi” terimleri, taşınır ve taşınmazları konu alan paylı mülkiyet ve elbirliği mülkiyeti hallerinin bireysel mülkiyete dönüştürülmesine veya miras ortaklığı özelinde elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesine ilişkin uyuşmazlıkların dava şartı arabuluculuğun kapsamına dahil olması sonucunu doğurmaktadır. Gerek paylı mülkiyet birliğinin gerekse elbirliği mülkiyeti ortaklığının (ve bu mülkiyet türünün en yaygın örneğini oluşturan miras ortaklığının) varlığı halinde, uyuşmazlığın tarafları arasında geçmişe dayalı bir tanışıklık ve çeşitli hukuki ilişkiler bulunabilmektedir. Yasa koyucunun paylaşma ve ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıklarını arabuluculuk dava şartlarının çatısı altına almasının sebebi, birbirleriyle çeşitli hukuki ilişkilerin tarafı bulunan ve büyük ihtimal tanışık belki de akraba olan tarafların, barışçıl ve kazan-kazan temelli bir alternatif uyuşmazlık çözüm yolunu denemeden yargı önüne taşınmalarını engellemektir. Uyuşmazlığın taraflarının arabuluculuk süreci sonunda anlaşmaları halinde, bu anlaşmanın yazılı şekilde düzenlenen bir anlaşma belgesi haline getirilmesi zorunludur. Ayrıca HUAK’ın 18/B/2. maddesi gereğince bu anlaşma belgesi, taşınmazla ilgili olarak yasal sınırlamalar gözetilmek suretiyle düzenlenir. Bu dava şartı arabuluculuk kapsamında hazırlanan anlaşma belgelerinin geçerliliği için aranan bir diğer şart da icra edilebilirlik şerhi alınmasıdır. Anlaşma belgesinin taşınmazla ilgili olması halinde taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesi; diğer anlaşma belgeleri bakımından ise arabulucunun görev yaptığı yer sulh hukuk mahkemesi görevli kılınmıştır.

🔖

Cite This Article

Konca, N. K., Badur, E. (2026). MEDIATION AS A CONDITION FOR LITIGATION IN PARTITION AND DISSOLUTION OF CO-OWNERSHIP DISPUTES. Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 16 Sayı: 3, 536–593. https://doi.org/10.32957/hacettepehdf.1904627

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (41)

  1. Akçaal, Mehmet. "Yargıtay’ın Güncel İçtihatları Işığında Muhdesat.” Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 51 (2022): 77-112.
  2. Akipek Öcal, Şebnem. Miras Hukukundan Kaynaklanan Uyuşmazlıkların Arabuluculuğa Uygunluğunun Maddi Hukuk Açısından Değerlendirilmesi. İstanbul: Aristo Yayınları, 2021.
  3. Akipek Öcal, Şebnem, Abdulkadir Yıldırım, Nesibe Kurt Konca, Hakan Karabacak, Hüseyin Kazan, Onur Yüksel, Şamil Demir, Aşiyan Süleymanoğlu ve Pınar Timur. Uzman Arabuluculuğa Giriş Kitabı. Ankara: 2023.
  4. Altıparmak, Cüneyt. “Uygulamada Malikler Arasında Satış Yöntemi ile Ortaklığın Giderilmesi.” İstanbul Barosu Dergisi 90, sy. 3 (2016): 175-180.
  5. Badur, Emel. "Arabulucu Sözleşmesi.” Terazi Hukuk Dergisi 15, sy. 162 (2020): 248-265.
  6. Badur, Emel. "Arabuluculuk Anlaşma Belgesinin Borçlar Hukuku Açısından Değerlendirilmesi.” Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi 9, sy. 18 (2021): 49-87.
  7. Badur, Emel. "Arabulucunun Sözleşme Görüşmelerinden Doğan Sorumluluğu.” Medeni Hukuk Dergisi 1, sy. 1 (2024): 1-26.
  8. Badur, Emel. "Kat Mülkiyeti Kanunundan Kaynaklanan Uyuşmazlıklarda Dava Şartı Arabuluculuk.” Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 8, sy. 2 (2023): 289-323.
  9. Badur, Emel ve Nesibe Kurt Konca. "Arabuluculuk Sürecinde Tapu Siciline Tasarrufu Kısıtlayıcı Şerh Konulması.” Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 72, sy. 2 (2023): 845-879.
  10. Bora, Özlem. "Adalete Erişim Hakkı Bağlamında Zorunlu Arabuluculuğun Değerlendirilmesi.” THD 231 (2025): 40-50.
  11. Börü, Levent ve Şafak Parlak Börü, Arabuluculuk, Ankara: Yetkin Yay.,2025.
  12. Büyükay, Ferhat. Arabuluculuk Anlaşma Belgesi ve İcra Edilebilirlik Şerhi. Ankara: Adalet Yayınları, 2018.
  13. Çelikoğlu, Cengiz Topel. “Taşınmazın Devri ve Sınırlı Ayni Hak Kurulması Uyuşmazlıklarında Arabuluculuğun Konusu ve Kapsamı.” İstanbul Hukuk Mecmuası–Istanbul Law Review 83, sy. 4 (2025): 1283-1319.
  14. Demir, Şamil. "Ortaklığın Giderilmesinde Arabuluculuk.” Ankara Barosu Dergisi 1 (2016): 491-503.
  15. Demir, Şamil. “Ortaklığın Giderilmesinde Dava Şartı Arabuluculuk: Sistemsel Sorunlar ve Reform Önerileri.” (Haziran 2025): 1-21. https://doi.org/10.5281/zenodo.15717856.
  16. Deniz, Miray Özer. "Mirasın Paylaşılması Sözleşmesi ve Bunun Arabuluculuk Bakımından Değerlendirilmesi.” İnÜHFD 11, sy. 1 (2020): 26-38.
  17. Derdiman, Furkan. "Birlikte Eser Sahipliklerinde Sona Erme ve Birlikten Ayrılma.” İstanbul Hukuk Mecmuası 81, sy. 1 (2023): 81-111.
  18. Dişel, Buse. "Arabuluculukta Taraflara İlişkin Sorunlar.” İçinde Yeni Yasal Düzenlemeler Işığında Arabuluculuk Kurumuna Genel Bakış (Türk Medeni Usûl ve İcra-İflas Hukukçuları Toplantısı, XX. Toplantı, 18-19 Ekim 2024/Antalya) 238-260. Ankara: Emsal Matbaa, 2025.
  19. Ekmekçi, Ömer, Muhammet Özekes, Murat Atalı ve Vural Seven. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk. 2. Baskı. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2019.
  20. Eminoğlu, Cafer ve Ersin Erdoğan. Ticari Uyuşmazlıklarda İhtiyari ve Dava Şartı (Zorunlu) Arabuluculuk. Ankara: Adalet Yayınları, 2020.
  21. Ergüne, Mehmet Serkan. “Terekedeki Münferit Mallar İçin Kısmi Paylaşma Davası Açma İmkânının Değerlendirilmesi.” Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi (Cevdet Yavuz’a Armağan) 22, sy. 3 (2016): 1063-1085.
  22. Ermenek, İbrahim. Arabuluculuk Sürecinde Zayıf Tarafın Korunması. Ankara: Yetkin Yayınları, 2021.
  23. İçer, Mehmet Fatih. İzale-İ Şüyu (Ortaklığın Giderilmesi) Davaları. 4. Baskı. Ankara: Adalet Yayınları, 2023.
  24. Kabaş Tezcan, Esen ve Reyhan Tuhan Boz. "Miras Ortaklığının Giderilmesinden Kaynaklanan Uyuşmazlıklarda Dava Şartı Arabuluculuk.” İçinde Prof. Dr. İhsan Erdoğan'a Armağan, ed. Mustafa Fadıl Yıldırım, 1537-1571.Ankara: Adalet Yayınları, 2024.
  25. Karakimseli Sezgin, Ayşe. "Dava Şartı Arabuluculukta İlk Oturuma Katılmayan Tarafın Yargılama Giderlerine Mahkûm Edilmesi Sorunu.” Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 63 (2025): 723-746.
  26. Kemal, Erdoğan. "Başkasının Arazisinde Muhdesat Meydana Getiren Kişinin Muhdesat Bedeli Talebi.” Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 27, sy. 1 (2023): 69-111.
  27. Kıyak, Emre. "Arabuluculuk Sonucunda Ulaşılan Anlaşma Belgesinin Hukuki Niteliği.” Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 6, sy. 21 (2015): 523-548.
  28. Köksoy, Mesut. "Arabuluculuk İlk Toplantısına Geçerli Mazeret Göstermeksizin Katılmamanın Yaptırımı.” Türkiye Barolar Birliği Dergisi 174 (2024): 223-261.
  29. Köroğlu, Anıl. Medeni Usul Hukuku Bakımından Ortaklığın Giderilmesi Davası. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2020.
  30. Kurt Konca, Nesibe. "Taşınmazın Aynına İlişkin Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Anlaşma Belgesi ve İcra Edilebilirlik Şerhi.” İçinde Yeni Yasal Düzenlemeler Işığında Arabuluculuk Kurumuna Genel Bakış (Türk Medeni Usûl ve İcra-İflas Hukukçuları Toplantısı, XX. Antalya Toplantı, 18-19 Ekim 2024/Antalya). 198-209. Ankara: Emsal Matbaa, 2025.
  31. Kurt Konca, Nesibe ve Emel Badur. "Taşınmazın Aynına İlişkin Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Anlaşma Belgesi ve İcra Edilebilirlik Şerhi.” Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 14, sy. 56 (2023): 539-568.
  32. Özbek Mustafa Serdar. Alternatif Uyuşmazlık Çözümü, 5. Baskı, Ankara: Yetkin Yay., 2022.
  33. Özmumcu, Seda. "Hukuk Uyuşmazlıklarının Çözümünde Eş Arabuluculuk (Co-Mediation) Modelinin Değerlendirilmesi.” Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 13, sy. 161 (2018): 9-36.
  34. Öztürk, Yıldırım. “Taşınmazlarda Paylı Mülkiyetin Devamı (İdame-i Şuyu) Sözleşmelerinin Şekli Açısından Bazı Değerlendirmeler.” Terazi Hukuk Dergisi 18, sy. 198 (2023): 93-104.
  35. Taşpolat Tuğsavul, Melis. "Arabuluculuk Faaliyeti Sonunda Varılan Anlaşmanın Hukuki Niteliği.” Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi sy. 1 (2019): 333-379.
  36. Tiyek, Fikret Sami, Hüseyin Kağan Zengin ve Önder Topal. "Konusu Taşınmaz Olan Ortaklığın Giderilmesi Uyuşmazlıklarına İlişkin Arabuluculukta İcra Edilebilirlik Şerhi Üzerine Düşünceler.” Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 14, sy. 2 (2024): 1917-1989.
  37. Topak, Süleyman. "Ortaklığın Giderilmesinde Arabuluculuk Süreci ve Anlaşma Belgesinin İcra Edilmesi.” Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 61 (2025): 377-406.
  38. Topal, Önder. "Konusu Taşınmaz Olan Ortaklığın Giderilmesi Uyuşmazlıklarında Arabuluculuğa İlişkin Sorunların Değerlendirilmesi.” İçinde Yeni Yasal Düzenlemeler Işığında Arabuluculuk Kurumuna Genel Bakış (Türk Medeni Usul ve İcra-İflas Hukukçuları Birliği, XX. Antalya Toplantı, 18-19 Ekim 2024/Antalya). 87-129. Ankara: Emsal Matbaa, 2025.
  39. Ünal, Akın ve Arif Kalkan. “Arabulucunun Talebi Üzerine Tapu Siciline Verilen Tasarruf Yetkisinin Kısıtlanması Şerhinin Maddi Hukuk Bakımından Değerlendirilmesi.” Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 15, sy. 2 (2025): 975-1016.
  40. Ürem, Müge. "Satış Yoluyla Paydaşlığın Giderilmesinde Taşınmaza Ait Pay Üzerindeki İntifa Hakkının Varlığına İlişkin Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu’nun Kararının ve TMK m. 700 Hükmünün Eleştirilmesi.” İçinde Yargı Kararları Sempozyumu I: Eşya Hukuku, ed. Ece Baş Süzel, Zeynep Ülkü Kahveci ve Yaman Gürsel, 131-137. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2021.
  41. Yenice Ceylan, Özge. "Ortaklığın Giderilmesinde Dava Şartı Arabuluculuk.” İnÜHFD 14, sy. 2 (2023): 510-525.