Journals / Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 16 Sayı: 2

NORMATIVE MODELS IN COMBATING MOBBING: A STUDY IN THE LIGHT OF COMPARATIVE LAW

MOBBİNG İLE MÜCADELEDE NORMATİF MODELLER: KARŞILAŞTIRMALI HUKUK IŞIĞINDA BİR İNCELEME

Yeliz Bozkurt Gümrükçüoğlu(İBN HALDUN ÜNİVERSİTESİ, HUKUK FAKÜLTESİ)0000-0003-2589-0305
Gülnihal Ahter Yakacak(İBN HALDUN ÜNİVERSİTESİ, HUKUK FAKÜLTESİ)0000-0002-3985-1174
Ayşenur Purde Usta(İBN HALDUN ÜNİVERSİTESİ, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ)
Pages
559–592
Publication Date
2026-03-27
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Evaluating the current normative framework in Turkey through the lenses of labour law and constitutional law, the study employs a doctrinal methodology to formulate policy-oriented recommendations for future legislative reforms.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study aims to examine the phenomenon of workplace mobbing through a comprehensive analysis of its legal and normative dimensions from the perspectives of international and comparative law, while identifying legislative fragmentation and normative gaps within the Turkish legal framework.
📊
Key Findings & Data:Under Turkish law, legal protection against mobbing is derived from the Constitution, the Turkish Code of Obligations, the Labour Law, and other relevant legal provisions; nevertheless, the absence of specific, comprehensive, and consolidated legislation in this field remains a significant shortcoming.
💡
Conclusion & Impact:Evaluating the current normative framework in Turkey through the lenses of labour law and constitutional law, the study employs a doctrinal methodology to formulate policy-oriented recommendations for future legislative reforms.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Mobbing · Psikolojik Taciz · Psikolojik Yıldırma

Abstract

This study aims to examine the phenomenon of workplace mobbing through a comprehensive analysis of its legal and normative dimensions from the perspectives of international and comparative law, while identifying legislative fragmentation and normative gaps within the Turkish legal framework. Under Turkish law, legal protection against mobbing is derived from the Constitution, the Turkish Code of Obligations, the Labour Law, and other relevant legal provisions; nevertheless, the absence of specific, comprehensive, and consolidated legislation in this field remains a significant shortcoming. Against this background, the study provides a comparative analysis of protection mechanisms developed under international labour law, European Union law, and European human rights law. It contrasts the legal systems of France and Portugal, which explicitly regulate mobbing at the statutory level, with those of Germany, Spain, and Turkey, where distinct legislative frameworks addressing mobbing have yet to be adopted. Evaluating the current normative framework in Turkey through the lenses of labour law and constitutional law, the study employs a doctrinal methodology to formulate policy-oriented recommendations for future legislative reforms.

Özet

Bu çalışma, mobbing olgusunu çalışma yaşamı bakımından hukuki ve normatif boyutlarıyla ele alarak, uluslararası hukuk ve karşılaştırmalı hukuk perspektifinden kapsamlı bir şekilde inceleyerek Türk hukukundaki sistematik dağınıklık ve normatif boşlukları ele almayı amaçlamaktadır. Zira Türk hukukunda mobbinge karşı hukuki koruma, Anayasa, Türk Borçlar Kanunu, İş Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde gerçekleşmekte, açık ve bütüncül düzenleme yer almamaktadır. Çalışmamızda, uluslararası çalışma hukuku, Avrupa Birliği hukuku ve Avrupa insan hakları hukuku kapsamında geliştirilen koruma mekanizmaları ile Fransa ve Portekiz gibi mobbingi kanun düzeyinde açıkça düzenleyen hukuk sistemleri, açık düzenlemenin benimsenmediği Almanya, İspanya ve Türkiye ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Türk hukukunda mobbinge karşı mevcut normatif çerçeve, iş hukuku ve anayasa hukuku ekseninde ele alınarak, doktrinel analiz yöntemi ile normatif düzenlemelere yönelik politika önerilerinde bulunulmuştur.

🔖

Cite This Article

Gümrükçüoğlu, Y. B., Yakacak, G. A., Usta, A. P. (2026). NORMATIVE MODELS IN COMBATING MOBBING: A STUDY IN THE LIGHT OF COMPARATIVE LAW. Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 16 Sayı: 2, 559–592. https://doi.org/10.32957/hacettepehdf.1897020

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (64)

  1. Ahrend, Martina. “§ 36.” In Arbeitsrechts-Handbuch, edited by Günter Schaub, 21. Aufl. München: C.H. Beck, 2025.
  2. Agervold, Mogens, “Bullying at Work: A Discussion of Definitions and Prevelance, Based on Emprical Study”, Scandinavian Journal of Psychology 48, (2007): 161-162.
  3. Alpagut, Gülsevil. “Çalışma Yaşamında Şiddet ve Tacizin Önlenmesine İlişkin 190 Sayılı ILO Sözleşmesi-Aile İçi Şiddet-Çalışma Yaşamı İlişkisi”. İstanbul Gedik Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1, sy 1 (2020): 21-42.
  4. Arslan Ertürk, Arzu. “İş Hukuku Boyutuyla Türkı̇ye’de Psı̇kolojı̇k Tacı̇z (Mobbing) ve Dünyadan Örnekler”.
  5. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 20, sy 1 (Haziran 2014): 285-340. https://doi.org/10.33433/maruhad.607019.
  6. Aydın, Ufuk ve Burcu Ezer. Bireysel İş Hukuku. Eskişehir: Nisan Kitabevi, 2025.
  7. Aygün, Hacı Ali, “Psikolojik Yıldırma (Mobbing) Üzerine Nitel Bir Araştırma,” Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 3, no. 5 (2012).
  8. Bakırcı, Kadriye. “Uluslararası Çalışma Örgütü’nün 190 sayılı Sözleşmesi ve 206 sayılı Tavsiye Kararı Işığında İş Yaşamında Şiddet, Taciz, Misilleme ve Ev İçi Şiddet”. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, sy 151 (2020): 29-60.
  9. Baysal, Ulaş. “İşverenin Eşit Davranma Borcu ve İş Sözleşmesinin Feshinde Uygulanması”. Legal İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi 25 (2010): 60-99.
  10. Bettinghausen, Mina. “Mobbing am Arbeitsplatz – Die Rechte der Betroffenen unter Berücksichtigung der Rechtsprechung.” Neue Juristische Online-Zeitschrift (NJOZ) (2023)
  11. Çelebi, Özgün. “İş İlişkisinde Manevi Taciz”. Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1, sy Prof. Dr. Erden Kontalp’e Armağan (2004): 691-719.
  12. Çelik, Nuri, Nurşen Caniklioğlu, Talat Canbolat ve Ercüment Özkaraca. İş Hukuku Dersleri. İstanbul: Beta Yayıncılık, 2023.
  13. Çetin, Evra. İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi’nin 8-11. Maddeleri Bağlamında Çalışanların Hakları. 1. baskı. Şişli, İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2015.
  14. Davenport, Noa, Ruth Distler Schwartz ve Gail Pursell Elliott. Mobbing: Emotional Abuse in the American Workplace. Ames, Iowa: Civil Society Pub., 2005.
  15. Değer, Senem. İşyerinde Psikolojik Taciz. Istanbul: Oniki Levha Yayıncılık, 2024.
  16. Dulay Yangın, Dilek. Çalışma Hayatında Şiddet ve Taciz - Uluslarararı Çalışma Örgütü 190 Sayılı Şiddet ve Tacizin Ortadan Kaldırılması Sözleşmesi ve 206 Sayılı Tavsiye Kararı Bağlamında Bir İnceleme. Ankara: Adalet Yayınevi, 2025.
  17. Einarsen, Ståle. “Harassment and Bullying at Work”. Aggression and Violent Behavior 5, sy 4 (Temmuz 2000): 379-401. https://doi.org/10.1016/S1359-1789(98)00043-3.
  18. Einarsen, Stale, Helge Hoel, Dieter Zapf, ve Cary L. Cooper. “The Concept of Bullying and Harassment at Work: The European Tradition”. Içinde Bullying and Harassment in the Workplace: Developments in Theory, Research and Practice, editör Stale Einarsen, Helge Hoel, Dieter Zapf, ve Cary L. Cooper, 4-39. Florida: CRC Press, 2011.
  19. Ekmekçi, Ömer ve Esra Yiğit. Bireysel İş Hukuku. 7. bs. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2025.
  20. Ergin, Hediye. “İşyerinde Psikolojik Tacizin Ortaya Çıkışı ve Sonuçları”. Ceza Hukuku Dergisi 4, sy 11 (2009): 161-98.
  21. . “Oldukça Eski, Fakat Yeni İfade Edilen Bir Olgu: İşyerinde Psikolojik Taciz (Mobbing)”. İçinde Prof. Dr. Ali Güzel’e Armağan, 1:245-65. İstanbul: Beta Yayıncılık, 2010.
  22. Fischinger, Philipp S. “Mobbing: The German Law of Bullying.” Comparative Labor Law & Policy Journal 32, no. 1 (2010): 153–184.
  23. Gören, Zafer. Anayasa Hukuku. Ankara: Yetkin Yayınları, 2018.
  24. Göztepe Çelebi, Ece. “Anayasa Mahkemesi’nin ‘Mobbing’ Başvurularına İlişkin Kararlarının Değerlendirilmesi”. Anayasa Yargısı 31, sy 1 (Haziran 2015): 323-42.
  25. Güzel, Ali ve Emre Ertan. “İşyerinde Psikolojik Tacize (Mobbinge) Hukuksal Bakış: Avrupa Hukuku ve Karşılaştırmalı Hukuk”. Legal İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi, sy 14 (2007): 509-49.
  26. Kara, Sümeyye. “İnsan Hakları Bağlamında İşyerinde Psikolojik Taciz (Mobbing)”. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, 2022.
  27. Kiesche, Eberhard. “Mobbing in der Arbeitswelt: Präventiver Ansatz im Arbeitsschutz.” ARP (2025).
  28. Lerouge, Loïc, and L. Camille Hébert. “The Law of Workplace Harassment of the United States, France, and the European Union: Comparative Analysis after the Adoption of France’s New Sexual Harassment Law.” Comparative Labor Law & Policy Journal 35, no. 1 (Fall 2013): 93–122.
  29. Leymann, Heinz. “Mobbing and Psychological Terror at Workplaces”. Violence and Victims 5, sy 2 (Ocak 1990): 119-26. https://doi.org/10.1891/0886-6708.5.2.119.
  30. . “The Content and Development of Mobbing at Work”. European Journal of Work and Organizational Psychology 5, sy 2 (Haziran 1996): 165-84. https://doi.org/10.1080/13594329608414853.
  31. Limoncuoğlu, S. Alp. “İş Hukuku Kapsamında Psikolojik Tacizin Değerlendirilmesi ve Mağdurların Kullanabilecekleri Haklar”. Türkiye Barolar Birliği Dergisi 105 (2013): 51-88.
  32. Katherine Lippel, “The Law of Workplace Bullying: An International Overview,” Comparative Labor Law & Policy Journal 32, no. 1 (Fall 2010).
  33. Lokmanoğlu, Salim Yunus. “İşyerinde Psikolojik Taciz”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, sy 30 (Nisan 2017): 377-422.
  34. Meier-Gubser, Stefanie. “Mobbing, Bossing, schwierige Mitarbeiter und Chefs.” TREX (2020) Mengel, Anja. Compliance und Arbeitsrecht. 2. Aufl. München: C.H. Beck, 2023.
  35. Mollamahmutoğlu, Hamdi, Muhittin Astarlı ve Ulaş Baysal. İş Hukuku. Ankara: Lykeion, 2022.
  36. Oğuz, Özgür. “İş Hukuku Bakımından Mobbing: Türk Hukuku ve Karşılaştırmalı Hukuk Bağlamında Bir Değerlendirme.” Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 33, no. 1 (2025): 239–261.
  37. Özdemir, Erdem. İş Uyuşmazlıklarında İspat. C. 2. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2025.
  38. Pérez de los Cobos Orihuel, Francisco. “El Estatuto de los Trabajadores español en el cincuenta aniversario del italiano.” Foro. Nueva Época 22, no. 2 (2019): 51–69.
  39. Purde Usta, Ayşenur. İş Hukukunda Siber Mobbing. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2026.
  40. Robin-Olivier, Sophie. “French Prohibition of Harassment at Work: A Case of Complex Articulation of Moral and Sex, under European Influence.” European Labour Law Journal 1, no. 1 (January 2010): 141–146.
  41. Rissi, Vanessa, vd., “Work Organization, Psychological Violence and Moral Harassment: Panorama of the Brazilian Context in Healt Institutions”, Psychology 6, sy 9 (2025).
  42. Salin, Danise, “Organizational Responses to Workplace Harassment – An Exploratory Study”, Personnel Review 38, sy 1 (2009).
  43. Savaş, F. Burcu. İşyerinde Manevi Taciz. 1. bası. Cağaloğlu, İstanbul: Beta, 2007.
  44. Savaş Kutsal, F. Burcu. “İşyerinde Psikolojik Taciz (Mobbing)”. Toprak İşveren Dergisi, 2015.
  45. . “Yargıtay Kararları Işığında İşyerinde Psikolojik Taciz (Mobbing)”. Journal of Istanbul University Law Faculty 74 (Haziran 2016): 617-43.
  46. Schumacher, Mike. Arbeitsrechtlicher Persönlichkeitsschutz bei Verletzungen durch betriebsfremde Dritte. LBR – Luzerner Beiträge zur Rechtswissenschaft 14. Zürich/St. Gallen: Dike Verlag.
  47. Senyen Kaplan, Emine Tuncay. Bireysel İş Hukuku. Ankara: Yetkin Yayınları, 2023.
  48. Sevimli, K. Ahmet. “Türk Borçlar Kanunu m.417 ve İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Işığında Genel Olarak İşçinin Kişiliğinin Korunması”. Çalışma ve Toplum 1, sy 36 (Ocak 2013): 107-48.
  49. Slizyk, Thomas. Handbuch Schmerzensgeld. 22. Auflage. München: C.H. Beck, 2026.
  50. Mike Schumacher, Arbeitsrechtlicher Persönlichkeitsschutz bei Verletzungen durch betriebsfremde Dritte, LBR – Luzerner Beiträge zur Rechtswissenschaft 14 (Zürich/St. Gallen: Dike Verlag).
  51. Sur, Melda. “İş İlişkisinde Eşitlik İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı”. Sicil İş Hukuku Dergisi 1, sy 37 (2013): 33-51.
  52. Sümer, Haluk Hadi. İş Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2025.
  53. Süzek, Sarper. “İşverenin Eşit Davranma Borcu”. Sicil İş Hukuku Dergisi 2, sy 12 (2008): 24-38.
  54. Süzek, Sarper ve Süleyman Başterzi. İş Hukuku. İstanbul: Beta Yayıncılık, 2025.
  55. Taşkent, Savaş, Öner Eyrenci, Devrim Ulucan ve Esra Baskan. İş Hukuku. İstanbul: Beta Yayıncılık, 2024.
  56. Tekin, Abdullah Harun. Anayasa Mahkemesi ile Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kararlarında Mobbing. Ankara: Adalet Yayınevi, 2024.
  57. Thüsing, Gregor. “Brauchen wir ein Anti-Mobbing-Gesetz?” Zeitschrift für Rechtspolitik (ZRP) (2020) Tınaz, Pınar. İşyerinde Psikolojik Taciz: Mobbing. 3. bası. İstanbul: Beta, 2011.
  58. Tınaz, Pınar, Fuat Bayram ve Hediye Ergin. İşyerinde Psikolojik Taciz (Mobbing): Çalışma Psikolojisi ve Hukuki Boyutlarıyla. İstanbul: Beta, 2008.
  59. Tiritoğlu Ersoy ve Hatice Hilal. “Yargı Kararları Çerçevesinde İşyerinde Psikolojik Tacizin İspatı”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 31, sy 1 (Temmuz 2025): 1098-126. https://doi.org/10.33433/maruhad.1696432.
  60. Tuckey, Michelle R., Maureen F. Dollard, Patrick J. Hosking, ve Anthony H. Winefield. “Workplace Bullying: The Role of Psychosocial Work Environment Factors.” International Journal of Stress Management 16, sy 3 (Ağustos 2009): 215-32. https://doi.org/10.1037/a0016841.
  61. Tuckey, Michelle R., Yiqiong Li, Annabelle M. Neall, Peter Y. Chen, Maureen F. Dollard, Sarven S. McLinton, Alex Rogers ve Joshua Mattiske. “Workplace Bullying as an Organizational Problem: Spotlight on People Management Practices.” Journal of Occupational Health Psychology 27, sy 6 (Aralık 2022): 544-65. https://doi.org/10.1037/ocp0000335.
  62. Ünal, Canan. “Karşılaştırmalı Hukuk Işığında İşyerinde Psikolojik Tacizin ve İşverenin İşçinin Kişiliğini Koruma ve Eşit Davranma Borcu Kapsamında Değerlendirilmesi”. Legal İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi 10, sy 37 (2013): 15-74. Uvt.174371, ss. 15-74. TR Dizin.
  63. Yuen, Rachel. “Beyond the Schoolyard: Workplace Bullying and Moral Harassment Law in France and Quebec”. Cornell International Law Journal 38, sy 2 (Ocak 2005): 625-48.
  64. Yüzer Eltimur, Dilara. AİHS Kapsamında Özel Hayatın ve Aile Hayatının Korunmasında Devletin Pozitif Yükümlülükleri. 1. baskı. Yayın, no: 1085. Istanbul: Onikilevha Yayıncılık, 2019.