AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe findings indicate that the highest performance was achieved in the furnishings criterion (69.14%), whereas the lowest performance was recorded in the sustainability criterion (5.56%).
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study evaluates the spatial components and design quality of the Kahramanmaraş Archaeology Museum garden within the framework of the landscape architecture discipline. Drawing on the relevant literature and national/international standards for museum design, an assessment framework was developed comprising eight main criteria; ecological, aesthetic and visual quality, sustainability, social and user experience, functionality and accessibility, climate adaptation, cultural and historical value, and furnishings along with their 55 associated sub-criteria. The sub-criteria were scored on a 0–3 scale by three independent researchers; inter-rater reliability was tested using the Intraclass Correlation Coefficient (ICC), and reliability based on the average measure was found to be good [ICC (2, k)=0.826]. The findings indicate that the highest performance was achieved in the furnishings criterion (69.14%), whereas the lowest performance was recorded in the sustainability criterion (5.56%). The overall performance score, calculated as the equally weighted average of the eight main criteria, was found to be 42.85%, indicating that the museum garden performs below a moderate level in terms of the design criteria assessed. In particular, the low scores obtained for the sustainability (5.56%), ecological criteria (35.56%), and climate adaptation (35.56%) groups reveal that renewable energy systems (0%), the use of native/endemic species (22.2%), and stormwater management (11.1%) are severely lacking in the study area. Based on these findings, strengthening the ecological infrastructure and prioritizing climate-responsive solutions are recommended for the redesign process of the museum garden. The developed criteria-based assessment framework, together with the overall performance score of 42.85%, demonstrates that archaeological museum gardens should be regarded not merely as spaces for exhibiting artifacts but as multidimensional landscape spaces that integrate ecological and social functions; it further provides a replicable method for the assessment and improvement of similar sites.
Özet
Bu çalışmada, Kahramanmaraş Arkeoloji Müzesi bahçesinin peyzaj mimarlığı disiplini çerçevesinde mekânsal bileşenleri ve tasarım kalitesi değerlendirilmiştir. Değerlendirme kapsamında literatürden ve müze tasarımına yönelik ulusal/uluslararası standartlardan yararlanılarak ekolojik, estetik ve görsel kalite, sürdürülebilirlik, sosyal ve kullanıcı deneyimi, işlevsellik ve erişilebilirlik, iklim adaptasyonu, kültürel ve tarihsel değer ile donatı olmak üzere sekiz ana kriter ve bu kriterlere bağlı 55 alt kriterden oluşan bir değerlendirme çerçevesi oluşturulmuştur. Alt kriterler, üç bağımsız araştırmacı tarafından 0–3 aralığında puanlanmış; değerlendiriciler arası güvenirlik Sınıf İçi Korelasyon Katsayısı (ICC) ile sınanmış ve ortalama ölçüme dayalı güvenirliğin iyi düzeyde olduğu belirlenmiştir [ICC (2, k)=0.826]. Bulgulara göre en yüksek performans %69.14 ile donatı kriterinde, en düşük performans ise %5.56 ile sürdürülebilirlik kriterinde elde edilmiştir. Sekiz ana kriterin eşit ağırlıklı ortalamasıyla hesaplanan genel performans skoru %42.85 olarak bulunmuş; bu sonuç, müze bahçesinin tasarım kriterleri bakımından orta düzeyin altında bir performans sergilediğini ortaya koymuştur. Özellikle sürdürülebilirlik (%5.56), ekolojik kriterler (%35.56) ve iklim adaptasyonu (%35.56) gruplarındaki düşük skorlar; yenilenebilir enerji sistemlerinin (%0), yerel/endemik tür kullanımının (%22.2) ve yağmur suyu yönetiminin (%11.1) alanda ciddi biçimde yetersiz kaldığını göstermektedir. Bu bulgular doğrultusunda, müze bahçesinin yeniden tasarım sürecinde ekolojik altyapının güçlendirilmesi ve iklime duyarlı çözümlerin önceliklendirilmesi önerilmektedir. Geliştirilen kriter değerlendirme çerçevesi ve %42.85'lik genel performans skoru, arkeoloji müzesi bahçelerinin yalnızca eser sergileme alanları değil, ekolojik ve sosyal işlevleri bütünleşik biçimde barındıran çok boyutlu peyzaj mekânları olarak ele alınması gerektiğini ortaya koymakta; benzer nitelikteki alanların değerlendirilmesi ve iyileştirilmesi için tekrarlanabilir bir yöntem sunmaktadır.