Journals / Kurdiname / 2026 / Sayı: 14

The Position and Perspective of the Narrator in Firat Cewerî's Novel Ez ê Yekî Bikujim

Firat Cewerî’nin Ez ê Yekî Bikujim Adlı Romanında Anlatıcının Konumu ve Bakış Açısı

Ferhat Çiftçi(MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-4117-2477
Journal
Kurdiname
Pages
63–87
Publication Date
2026-04-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

It also draws attention to certain narrative choices that enrich the text, including autobiographical elements and the protagonist’s direct engagement with the reader and irony.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The narrator and point of view are fundamental elements of the novel as a genre.
📊
Key Findings & Data:Accordingly, it is determined that the novel incorporates both “narration” and “showing”; in terms of narrative distance, the text reflects a dynamic interplay between these modes; the narrator is “internal” (homodiegetic), the perspective is “internally focalized” and “variable”; narrative time is structured as both “retrospective” and “simultaneous”; and the functions of the narrator exhibit multiple dimensions.
💡
Conclusion & Impact:It also draws attention to certain narrative choices that enrich the text, including autobiographical elements and the protagonist’s direct engagement with the reader and irony.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Roman · Anlatıbilim · Anlatıcı

Abstract

The narrator and point of view are fundamental elements of the novel as a genre. In a novel, narration and the transmission of the story are carried out by the narrator. In this context, the narrator and point of view play a crucial role in the realization of literary action and in the construction of the aesthetic structure at the fictional level. As interrelated components of the novel’s structure, the narrator and point of view add a multidimensional quality to the narrative, as required by the characteristics of the genre. With shifts in focus, they provide a basis for the associations and analyses that are central to the novel. They enable both the visible and invisible aspects of events to be addressed, and reveal the interactions of the protagonist and other characters with their inner and outer worlds. This study examines Ez ê Yekî Bikujim (I Will Kill Someone), a novel by Fırat Cewerî, one of the prominent representatives of modern Kurdish literature, within the framework of narrator and point of view. The novel presents three characters whose paths intersect, contributing to the narrative through converging and diverging positions centered on the Kurdish issue. In the analysis of the novel, concepts proposed by Gérard Genette within the framework of narratology are employed. Accordingly, it is determined that the novel incorporates both “narration” and “showing”; in terms of narrative distance, the text reflects a dynamic interplay between these modes; the narrator is “internal” (homodiegetic), the perspective is “internally focalized” and “variable”; narrative time is structured as both “retrospective” and “simultaneous”; and the functions of the narrator exhibit multiple dimensions. Additionally, the study highlights the use of various narrative techniques accompanying the narrator and perspective —such as narration, showing, summarizing, dialogue, inner monologue, representation of consciousness, stream of consciousness, flashback, leitmotif, and montage. It also draws attention to certain narrative choices that enrich the text, including autobiographical elements and the protagonist’s direct engagement with the reader and irony.

Özet

Anlatıcı ve bakış açısı, roman türünün temel unsurlarındandır. Romanda anlatım ve aktarım, anlatıcı tarafından sağlanır. Bu çerçevede edebi eylemin gerçekleşmesinde ve kurgusal düzeyde estetik yapının sağlanmasında anlatıcı ve bakış açısının rolü önemlidir. Birbiriyle ilintili şekilde roman kurgusuna dâhil olan anlatıcı ve bakış açısı, roman türünün karakteristiği gereği anlatıma çoklu bir boyut katar. Odağın değişmesiyle romanda önemli olan ilişkilendirme ve çözümlemelere dayanak oluşturur. Olayların görünen ve görünmeyen yönleriyle ele alınmasına, kahraman ve karakterlerin iç ve dış dünya ile temasının gözler önüne serilmesine imkân tanır. Bu çalışmada modern Kürt edebiyatının temsilcilerinden Fırat Cewerî’nin Ez ê Yekî Bikujim (Birini Öldüreceğim) adlı romanı, anlatıcı ve bakış açısı unsurları çerçevesinde incelenmiştir. Romanda yolları kesişen üç karakterin Kürt meselesi etrafında ortaklaşan ve ayrışan yönlerle kurguya dâhil oldukları görülür. Romanın incelenmesinde Gérard Genette’in anlatıbilim çerçevesinde ileri sürdüğü kavramlara başvurulmuştur. Buna göre romanda mesafe açısından hem “anlatma” hem de “gösterme” unsurlarının yer aldığı; anlatıcının “iç anlatıcılı”, perspektifin “iç odaklanmalı” ve “değişken” olduğu; anlatılama zamanının “sonradan” ve “eş zamanlı” olarak belirlendiği; anlatıcı işlevlerinin ise çeşitli karşılıklar barındırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmada anlatıcı ve perspektife eşlik eden anlatma, gösterme, özetleme, diyalog, iç monolog, zihin temsili, bilinç akışı, geriye dönüş, leitmotif ve montaj gibi farklı anlatım tekniklerinin kullanıldığı görülmüştür. Anlatıma çeşitlilik kazandıran otobiyografik unsurlar, kahramanın okuyucu ile diyalogları ve ironi gibi kimi tercihlere de dikkat çekilmiştir.

🔖

Cite This Article

Çiftçi, F. (2026). The Position and Perspective of the Narrator in Firat Cewerî's Novel Ez ê Yekî Bikujim. Kurdiname, Sayı: 14, 63–87. https://doi.org/10.55106/kurdiname.1903957

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (42)

  1. Aktaş, Ş. (2003). Roman Sanatı ve Roman İncelemesine Giriş. Ankara: Akçağ.
  2. Aktaş, Ş. & Gündüz, O. (2011). Yazılı ve Sözlü Anlatım. Ankara: Akçağ.
  3. Alan, R. (2019a). Destpêkek ji bo Zanista Edebiyata Modern (2. Baskı). İstanbul: Peywend.
  4. Alan, R. (2019b). Keşkûl. İstanbul: Peywend.
  5. Alan, R. (2024). Di Edebiyata Kurdî ya Modern de Lêrasthatinên Kolonyal, Îmaja Neteweyî û Klîşeyeke Berevajîbûyî. Tîr û Armanc (Haz. Remezan Alan-Ergin Öpengin) (2. Baskı) içinde, ss. 49-70. İstanbul: Peywend.
  6. Altınkılıç, Ü. (2019). Vegêrana Kesê Duyem di Edebiyata Kurdî de. Nûbihar Akademi, 4(12), 55-70. https://doi.org/10.55253/nubihar.593470
  7. Altınkılıç, Ü. (2022). Gengeşeyek li Ser Statuya Cureyî ya Berhema li Mala Mîr ya Fırat Cewerî, The Journal of Mesopotamian Studies, 7 (1), 153-163, DOI: 10.35859/jms.2022.1079177
  8. Aydın, E. (2021). Kürt Romanında Erkeklik İnşası: Bir Örneklem Olarak Fırat Cewerî Romanları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Bilgi Üniversitesi.
  9. Bocheńska, J. (2014). Kurdish Contemporary Literature in Search for Ordo Amoris-Some Reflections on The Continuity of The Kurdish Literary Tradition And Ethics. Nûbihar Akademi, 1(1), 35-54. https://doi.org/10.55253/nubihar.388088
  10. Booth, W. C. (2010). Bakış Açısı ve Kinaye Mesafesi. Roman Teorisi (Der. Philip Stevick), (Çev. Sevim Kantarcıoğlu) içinde, ss. 84-103. Ankara: Akçağ.
  11. Cewerî, F. (2013). Birini Öldüreceğim (2. Baskı), (Çev. Muhsin Kızılkaya). İstanbul: Everest Yayınları. Cewerî, F. (2014). Ez ê Yekî Bikujim. İstanbul: Avesta.
  12. Cewerî, F. (2025a). Firat Cewerî: “Karakterlerimle Yaşıyor, Onlarla Ağlıyor, Onlarla Gülüyorum.” (Röp. Baki Güner). https://oggito.com/icerikler/firat-cewer-karakterlerimle-yasiyor-onlarla-agliyor-onlarla-guluyorum-/7488 Erişim tarihi: 24.10.2025
  13. Cewerî, F. (2025b). Dı̇asporada Yazmak 3/Fırat Cewerî Yanıtladı (Röp. Deniz Mahabad). https://bianet.org/haber/di-asporada-yazmak-3-firat-ceweri-yanitladi-194577 Erişim tarihi: 24.10.2025
  14. Cewerî, F. (2025c). Firat Ceweri: Edebiyatın Ömrü Günübirlik Siyasetten Daha Uzun Olmalı, (Röp. Rudaw). https://www.rudaw.net/turkish/culture/050120201 Erişim tarihi: 24.10.2025
  15. Çeliktaş, S. (2025). Reflection of İrony in O. Henry’s The Gift of Magi and Firat Cewerî’s Bîsîklêt Stories. Artuklu Kurdology (19). 1-16 DOI: 10.35859/artuklukurdology.1640574
  16. Eco, U. (2022). Anlatı Ormanlarında Altı Gezinti (15. Baskı), (Çev. Kemal Atakay). İstanbul: Can.
  17. Eagleton, T. (2016). Edebiyat Nasıl Okunur (Çev. Elif Ersavcı), (3. Baskı). İstanbul: İletişim.
  18. Erkman Akerson, F. (2022). Edebiyat ve Kuramlar. İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
  19. Evecen, G., & Can, A. (2017). Belgesel Filmde Anlatı-Anlatıcı İlişkisi: “Grizzly Man” Belgesel Filmi Örneği. Selçuk İletişim, 10(1), 282-294. https://doi.org/10.18094/josc.309605
  20. Friedman, N. (2010). Romanda Bakış Açısı: Eleştiri Kavramının Gelişmesi. Roman Teorisi (Der. Philip Stevick), (Çev. Sevim Kantarcıoğlu) içinde, ss. 104-129. Ankara: Akçağ.
  21. Forster, E.M. (1985). Roman Sanatı (Çev. Ünal Aytür). İstanbul: Adam.
  22. Genette, G. (2020). Anlatının Söylemi/Yöntem Hakkında Bir Deneme (Çev. Ferit Burak Aydar). İstanbul: Ayrıntı.
  23. Gücüyeter, B. (2013). Ali Rıza Zihak’ın Hikâyelerinde Anlatıcı Tipleri ve Bakış Açısı. Turkish Studies, 8, 9, 1517-1524. Doi Number: 10.7827/TurkishStudies.5363.
  24. Jahn, M. (2012). Anlatıbilim: Anlatı Teorisi El Kitabı (Çev. Bahar Dervişcemaloğlu). İstanbul: Dergâh.
  25. Kan, G. (2022a). Kürtçe Romanda Anlatıcı Perspektif ve Söylem. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Dicle Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Diyarbakır.
  26. Kan, G. (2022b), “Romaneke Bêhizûr: Di Peywenda Fîksıyonalîte û Dengê Vegêranê da Gramera Bêhizûr a Şener Özmen”, Nûbihar Akademî, 17, 37-54, DOI: 10.55253/2022.nubihar.1116371
  27. Kan, G. & Önen, H. (2022). Kürtçe Romanın Doğuşu ve Gelişimi Üzerine Bir Değerlendirme, The Journal of Mesopotamian Studies, 7 (1), 103-127, DOI: 10.35859/jms.2022.1035572
  28. Karabulut, M. (2012). Yusuf Atılgan’ın ‘Aylak Adam’ Romanında Anlatım Teknikleri. Turkish Studies (Elektronik), 7(1), 1375 - 1387.
  29. Lukács, G. (2011). Roman Kuramı (3. Baskı), (Çev. Cem Soydemir). İstanbul: Metis
  30. Purçak, M. E. (2020a). Xebateke Bîbliyografîk ji Bona Romanên Kurmancî, Kurdiname (3), 1-28.
  31. Purçak, M. E. (2020b). Di Ronî Mîna Evînê Tarî Mîna Mirinê, Ez ê Yekî Bikujim û Lehiyê de Tezahurên Biyanîbûnê. Nûbihar Akademi, 4(13), 11-32. https://doi.org/10.55253/nubihar.790807
  32. Scalbert Yücel, C. (2006) ‘La Diaspora Kurde En Suède. Conservation, Production Et Diffusion D’un Savoir Linguistique’, European Journal of Turkish Studies, 5. Doi: 10.4000/ejts.771
  33. Scalbert Yücel, C. (2018). Kürt Edebiyatının Anatomisi (Çev. Yeraz Der Garabedyan). İstanbul: Ayrıntı.
  34. Stanzel, F. K. (1997). Roman Biçimleri (Çev. Fatih Tepebaşılı). Konya: Çizgi.
  35. Stevick, P. (2010). Roman Teorisi (Çev. Sevim Kantarcıoğlu). Ankara: Akçağ.
  36. Şêr, F. (2025). Yamalı Peyzaj-Kürtçe Roman Yazımının Özerk Bir Alan Olarak Oluşumu (1935-2017). İstanbul: Nubihar.
  37. Tekin, M. (2012). Roman Sanatı Romanın Unsurları 1. İstanbul: Ötüken.
  38. Tepebaşılı, F. (2008). Stanzel ve Romanda Anlatım Konumu. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20, 381-396. https://izlik.org/JA93SM52KS
  39. Todorov, T. (2008). Poetikaya Giriş (Çev. Kaya Şahin). İstanbul: Metis.
  40. Wood, J. (2013). Kurmaca Nasıl İşler (Çev. Ekin Bodur). İstanbul: Ayrıntı.
  41. Yivli, O. (2020). Anlatıcı Sorunsalı. Söylem Filoloji Dergisi, 5(1), 8-20. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.730336
  42. Karabulut, M. (2012). Yusuf Atılgan’ın ‘Aylak Adam’ Romanında Anlatım Teknikleri. Turkish Studies (Elektronik), 7(1), 1375 - 1387.