Journals / Türkbilig / 2023 / Cilt: 2023 Sayı: 46

ÖZBEKÇEDE VE TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE KILICI AD YAPIMI VE TÜRETKENLİĞİ

Mevlüt Erdem(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-6641-8061
Journal
Türkbilig
Pages
323–331
Publication Date
2023-12-25
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Özbekçe, Türkçe kökenli veya Farsça/Tacikçe kopya biçimbirimlerle çeşitli anlam alanlarından sözcükleri kılıcı ad olarak işaretleyerek Türkiye Türkçesinden ayrılır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Türk dilleri, yapısal açıdan büyük bir benzerlik gösterse de bütün dilsel alanlarda zaman zaman küçük (bazen büyük işlev farklılıkları) ortaya çıkabilmektedir.
📊
Key Findings & Data:Sözcük yapımının temelini oluşturan türetim işlemi de Türk dillerinde göreceli olarak farklılaşabilmektedir.
💡
Conclusion & Impact:Özbekçe, Türkçe kökenli veya Farsça/Tacikçe kopya biçimbirimlerle çeşitli anlam alanlarından sözcükleri kılıcı ad olarak işaretleyerek Türkiye Türkçesinden ayrılır.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Kılıcı Ad Yapımı · Türetkenlik · Adlaştırma

Özet

Türk dilleri, yapısal açıdan büyük bir benzerlik gösterse de bütün dilsel alanlarda zaman zaman küçük (bazen büyük işlev farklılıkları) ortaya çıkabilmektedir. Sözcük yapımının temelini oluşturan türetim işlemi de Türk dillerinde göreceli olarak farklılaşabilmektedir. Bu yazıda Özbekçe ve Türkiye Türkçesinde kılıcı ad işleminin farklı türetkenlik derecelerine ve işlev alanlarına sahip olduğu iddia edilecektir. Özbekçenin fiilden ad yapan -(u)vchi eki, Türkiye Türkçesinde kullanılan -XcX ekine göre daha çok fiile/fiil sınıfına eklenebilme gücüne sahiptir. Aynı şekilde adlardan kılıcı adlar türeten -CX / -chi eklerinin her iki dildeki türetim güçleri farklıdır. Özbekçe, Türkçe kökenli veya Farsça/Tacikçe kopya biçimbirimlerle çeşitli anlam alanlarından sözcükleri kılıcı ad olarak işaretleyerek Türkiye Türkçesinden ayrılır.

🔖

Cite This Article

Erdem, M. (2023). ÖZBEKÇEDE VE TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE KILICI AD YAPIMI VE TÜRETKENLİĞİ. Türkbilig, Cilt: 2023 Sayı: 46, 323–331. https://ajindex.com/articles/1323734

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (4)

  1. İnternet Kaynakları:
  2. GTS = Güncel Türkçe Sözlük. Erişim Adresi (2023, 8 Haziran): http://www.tdk.gov.tr/.
  3. TUD = Türkçe Ulusal Derlemi. Erişim Adresi (2023, 2 Haziran):http://www.tnc.org.tr/index.php/tr/anasayfa.
  4. SL = Savodxon Izohli lugʻat. (2023, 1 Haziran): https://savodxon.uz/izoh.