AI Summary & Key Takeaways
AI InsightIn this respect, the study highlights the importance of evaluating sulhiyya texts together with their historical context and thematic structures.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Sulhiyyas written on peace treaties are significant in that they reflect the Ottoman Empire’s late-period approach to war and peace within literary texts. Influenced by his close relationship with high-ranking statesmen, particularly Nevşehirli Damad İbrahim Pasha, Nedîm addressed certain political developments in his poetry. Within this context, he also referred to peace treaties signed during his lifetime and composed three sulhiyyas in the forms of kaside, terci-i bend, and kıta. While Nedîm explicitly states in the titles of two of these poems that they were written for the Treaty of Hemedan, he does not provide any information regarding the peace treaty discussed in the kaside. This study examines the sulhiyyas in Nedîm’s Divan by considering their historical background and thematic structure. It has been determined that the poet structured his sulhiyyas around certain themes in order to reinforce the legitimacy of the treaties he addressed and to emphasize their benefits. Each of these themes contributes to interpreting the related treaties not as defeats but as beneficial and necessary choices for the state and society. The analysis also reveals noticeable differences in style and content within the poems, which are argued to be closely related to the historical context of the treaties discussed. Nedîm’s preferences regarding content and style, and the resulting variations, allow his sulhiyyas to be evaluated as texts shaped by historical circumstances and serving particular purposes. In this respect, the study highlights the importance of evaluating sulhiyya texts together with their historical context and thematic structures.
Özet
Barış antlaşmaları üzerine yazılan sulhiyeler, Osmanlı Devleti’nin geç dönemlerinde savaş ve barışa dair yaklaşımın edebî metinlere yansımasını göstermesi bakımından önemlidir. Nedîm, Nevşehirli Damad İbrahim Paşa başta olmak üzere devlet büyükleriyle kurduğu yakın ilişkinin etkisiyle şiirlerinde bazı siyasi gelişmelere yer vermiştir. Bu bağlamda döneminde imzalanan barış antlaşmalarına da değinmiş; kaside, terci-i bend ve kıta nazım şekillerinde üç sulhiye kaleme almıştır. Nedîm, söz konusu şiirlerden ikisini Hemedan Antlaşması için yazdığını başlıklarında açıkça belirtirken, kasidede ele alınan barış antlaşmasına dair herhangi bir bilgi vermemiştir. Bu çalışmada Nedîm’in Dîvân’ındaki sulhiyeler, tarihî arka planları ve tematik yapıları göz önünde bulundurularak incelenmiştir. Şairin, ele aldığı antlaşmaların meşruiyetini artırmak ve faydalarını öne çıkarmak için sulhiyelerini bazı temalar etrafında şekillendirerek kaleme aldığı tespit edilmiştir. Söz konusu temaların her biri, ilgili antlaşmaların mağlubiyetten ziyade devlet ve toplum açısından faydalı ve gerekli bir tercih olarak yorumlanmasına katkı sağlamıştır. Yapılan incelemede şiirlerde belirgin şekilde üslup ve muhteva farklılıklarının bulunduğu belirlenmiş; bunların ele alınan antlaşmaların tarihî arka planıyla ilişkili olduğu iddia edilmiştir. Nedîm’in muhteva ve üsluba dair tercihleri ve sonucunda ortaya çıkan farklılıklar, sulhiyelerinin tarihî şartlara uyumlu, belli bir amaca hizmet eden metinler olarak değerlendirilmesine imkân sağlamıştır. Bu doğrultuda çalışma, sulhiye türüne ait metinlerin tarihî bağlamları ve tematik yapıları ile birlikte değerlendirilmesinin önemini ortaya koymaktadır.