Dergiler / Türkbilig / 2023 / Cilt: 2023 Sayı: 46

ÖZBEKÇEDE VE TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE KILICI AD YAPIMI VE TÜRETKENLİĞİ

Mevlüt Erdem(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-6641-8061
Sayfa
323–331
Yayın Tarihi
2023-12-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Özbekçe, Türkçe kökenli veya Farsça/Tacikçe kopya biçimbirimlerle çeşitli anlam alanlarından sözcükleri kılıcı ad olarak işaretleyerek Türkiye Türkçesinden ayrılır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türk dilleri, yapısal açıdan büyük bir benzerlik gösterse de bütün dilsel alanlarda zaman zaman küçük (bazen büyük işlev farklılıkları) ortaya çıkabilmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sözcük yapımının temelini oluşturan türetim işlemi de Türk dillerinde göreceli olarak farklılaşabilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Özbekçe, Türkçe kökenli veya Farsça/Tacikçe kopya biçimbirimlerle çeşitli anlam alanlarından sözcükleri kılıcı ad olarak işaretleyerek Türkiye Türkçesinden ayrılır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kılıcı Ad Yapımı · Türetkenlik · Adlaştırma

Özet

Türk dilleri, yapısal açıdan büyük bir benzerlik gösterse de bütün dilsel alanlarda zaman zaman küçük (bazen büyük işlev farklılıkları) ortaya çıkabilmektedir. Sözcük yapımının temelini oluşturan türetim işlemi de Türk dillerinde göreceli olarak farklılaşabilmektedir. Bu yazıda Özbekçe ve Türkiye Türkçesinde kılıcı ad işleminin farklı türetkenlik derecelerine ve işlev alanlarına sahip olduğu iddia edilecektir. Özbekçenin fiilden ad yapan -(u)vchi eki, Türkiye Türkçesinde kullanılan -XcX ekine göre daha çok fiile/fiil sınıfına eklenebilme gücüne sahiptir. Aynı şekilde adlardan kılıcı adlar türeten -CX / -chi eklerinin her iki dildeki türetim güçleri farklıdır. Özbekçe, Türkçe kökenli veya Farsça/Tacikçe kopya biçimbirimlerle çeşitli anlam alanlarından sözcükleri kılıcı ad olarak işaretleyerek Türkiye Türkçesinden ayrılır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Erdem, M. (2023). ÖZBEKÇEDE VE TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE KILICI AD YAPIMI VE TÜRETKENLİĞİ. Türkbilig, Cilt: 2023 Sayı: 46, 323–331. https://ajindex.com/articles/1323734

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (4)

  1. İnternet Kaynakları:
  2. GTS = Güncel Türkçe Sözlük. Erişim Adresi (2023, 8 Haziran): http://www.tdk.gov.tr/.
  3. TUD = Türkçe Ulusal Derlemi. Erişim Adresi (2023, 2 Haziran):http://www.tnc.org.tr/index.php/tr/anasayfa.
  4. SL = Savodxon Izohli lugʻat. (2023, 1 Haziran): https://savodxon.uz/izoh.