Journals / Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2025 / Sayı: 72

Türkiye-Azerbaijan energy cooperation in historical perspective: seeking balance on the axis of interdependence, opportunities and risks

Tarihsel perspektifle Türkiye-Azerbaycan enerji iş birliği: karşılıklı bağımlılık ekseninde denge arayışı, fırsatlar ve riskler

Muhammet Yıldız(RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-1340-0818
Cemal Kakışım(RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3865-8305
Pages
149–160
Publication Date
2025-12-31
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

It is recommended that Türkiye maintains a balanced relationship with Azerbaijan while also directing its attention towards energy projects with alternative suppliers outside of Azerbaijan.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The study examines the geopolitical and geoeconomic dimensions of energy cooperation between Türkiye and Azerbaijan from a historical perspective.
📊
Key Findings & Data:However, the necessity for secure energy transmission lines to facilitate oil and natural gas transportation to global energy markets has prompted Azerbaijan to engage in strategic energy cooperation with Türkiye, a country with limited fossil energy resources and a high risk of energy supply insecurity, is a vital transit country with the potential to connect Azerbaijan with Europe.
💡
Conclusion & Impact:It is recommended that Türkiye maintains a balanced relationship with Azerbaijan while also directing its attention towards energy projects with alternative suppliers outside of Azerbaijan.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Azerbaycan · Türkiye · Karşılıklı bağımlılık

Abstract

The study examines the geopolitical and geoeconomic dimensions of energy cooperation between Türkiye and Azerbaijan from a historical perspective. Azerbaijan is a country with abundant oil and natural gas reserves, in addition to its role as a pivotal transit point for Asia-Europe logistics. The country’s logistical advantages and natural resources have been identified as key factors contributing to the economic and political power of Azerbaijan within the Caspian region, whilst concurrently expanding the country’s sphere of influence in international trade. However, the necessity for secure energy transmission lines to facilitate oil and natural gas transportation to global energy markets has prompted Azerbaijan to engage in strategic energy cooperation with Türkiye, a country with limited fossil energy resources and a high risk of energy supply insecurity, is a vital transit country with the potential to connect Azerbaijan with Europe. Türkiye’s strategic objective is to ensure energy security and to position itself as an natural gas hub for European countries, a goal it is pursuing through its cooperation with Azerbaijan. In this context, the energy relations between the two countries are developing based on mutual dependence. However, Azerbaijan is seeking to diversify its energy supplies and avoid creating asymmetric dependence on Türkiye. It is recommended that Türkiye maintains a balanced relationship with Azerbaijan while also directing its attention towards energy projects with alternative suppliers outside of Azerbaijan. In conclusion, a balanced approach to energy cooperation between the two countries is becoming increasingly significant.

Özet

Bu çalışmada, tarihsel perspektifle Türkiye ve Azerbaycan enerji iş birliğinin jeopolitik ve jeoekonomik boyutları incelenmiştir. Azerbaycan, petrol ve doğal gaz kaynakları bakımından zengin bir ülke olmanın yanı sıra Asya-Avrupa lojistiği bakımından da bir geçiş ülkesi konumundadır. Ülkenin lojistik pozisyonu ve doğal zenginlikleri, Azerbaycan’ın Hazar Bölgesi’nde ekonomik ve siyasi gücünü artıran ve uluslararası ticaretteki etki alanını genişleten temel unsurlar arasında yer almaktadır. Petrol ve doğal gazını dünya enerji pazarlarına aktaracak güvenli enerji nakil hatlarına ihtiyaç duyması, Azerbaycan’ı Türkiye ile stratejik bir enerji iş birliğine sürüklemektedir. Fosil enerji kaynakları bakımından fakir ve enerji arz güvenliği riski yüksek bir ülke olarak Türkiye, Azerbaycan’ın Avrupa ile bağlantısını sağlayabilecek ve enerji iş birliğini destekleyebilecek bölgedeki en önemli bir transit ülkedir. Türkiye, Azerbaycan ile geliştirdiği iş birliğiyle enerji güvenliğini sağlamayı ve Avrupa Birliği üyesi ülkeler için özellikle doğal gaz alanında bir enerji merkezi haline gelmeyi hedeflemektedir. Her iki ülkenin de hedefleri dikkate alındığında iki ülke arasındaki enerji ilişkileri, karşılıklı bağımlılık ekseninde gelişmektedir. Ancak Azerbaycan, Avrupa Birliği ülkelerine enerji ticaretini ve enerji akışını güvenli transit rotalar ile çeşitlendirmeyi hedeflerken Türkiye’ye karşı asimetrik bir bağımlılık yaratmama amacındadır. Türkiye ise Azerbaycan ile ilişkilerinde dengeyi koruyarak Azerbaycan’ın dışında alternatif tedarikçilerle de enerji projelerine odaklanmaktadır. Sonuç olarak her iki ülke arasındaki enerji iş birliğinde dengeyi gözeten bir yaklaşım önem kazanmaktadır.

🔖

Cite This Article

Yıldız, M., Kakışım, C. (2025). Türkiye-Azerbaijan energy cooperation in historical perspective: seeking balance on the axis of interdependence, opportunities and risks. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 72, 149–160. https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.1762751

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (72)

  1. Ağayev, M. (2006). Millî mücadele yıllarında Türkiye ve Azerbaycan ilişkileri [Yayınlanmamış doktora tezi]. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  2. Akdoğan, S. (2007). Bağımsızlık sonrası Azerbaycan Cumhuriyeti. Türkiye Cumhuriyeti ilişkileri (1991-2000) [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  3. Akpınar, E. (2005). Bakü Tiflis Ceyhan BTC ham petrol boru hattı ve Türkiye jeopolitiğine etkileri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2), 229-248.
  4. Alhan, F. (1997). Ebülfez Ali Elçibey dönemi Türkiye-Azerbaycan ilişkileri [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  5. Altuğ, N., & Demirtaş, I. (2021). Sınır ötesi ham petrol boru hattı yatırımları ve teorik incelemesi: BTC ve Kerkük-Yumurtalık ham petrol boru hatları örneği. Journal of Emerging Economies and Policy, 6(2), 247-261.
  6. Anadolu Ajansı. (2022, Şubat 11). Azerbaycan, Zengezur koridoru ile elektrik ihraç edecek. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/azerbaycan-zengezur-koridoru-ile-elektrik-ihrac-edecek/2499886
  7. Arı, T. (2013). Uluslararası ilişkiler teorileri çatışma, hegemonya, işbirliği. MKM Yayınları.
  8. Aydın, M. (2009). Azerbaycan Türkiye-Ermenistan anlaşmasının neresinde? Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı. https://www.tepav.org.tr/tr/yayin/s/262
  9. Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Petrol Şirketi. (2023). SOCAR Türkiye entegre raporu 2023. https://www.socar.com.tr/uploads/raporlar/SOCAR-Turkiye-Entegre-Raporu-2023.pdf
  10. Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Petrol Şirketi. (2024). Petkim RES. https://www.socar.com.tr/faaliyet-alanlari/petkim-res
  11. Azveni, F. (2021). Yukarı Karabağ ve 10 Kasım 2020 ateşkes antlaşması. Türkiye Barolar Birliği Yayınları.
  12. Bal, H. (2010). Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattı ve Türkiye ekonomisine etkileri. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(3), 345-359.
  13. Bekkari, A. (2023). Azerbaycan enerji güvenliği ve Avrupa Birliği ilişkileri. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 9(2), 31-44.
  14. Bloomberg. (2025, Ocak 06). Socar Türkiye'de 7 milyar dolarlık yatırım planlıyor. https://www.bloomberght.com/socar-turkiye-de-7-milyar-dolarlik-yatirim-planliyor-3738556
  15. Bochkarev, D. (2024). Turkmenistan: The gas monetization challenge. The Oxford Institute for Energy Studies.
  16. Bolat, M. A. (2021). Millî mücadele döneminde Türkiye’nin Kafkasya politikası. Selenge Yayınları.
  17. Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi. (2019). Birlikte başardık. https://www.botas.gov.tr/uploads/galeri/32243-birlikte-basardik-2019.pdf
  18. Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi International. (2023). Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) ham petrol boru hattından 2006'dan bu yana akan petrol 4 milyar varili aştı. https://www.bil.gov.tr/btcden-2006dan-bu-yana-akan-petrol-4-milyar-varili-asti?AspxAutoDetectCookieSupport=1
  19. Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi. (2024). Azerbaycan ile doğal gaz anlaşması. https://www.botas.gov.tr/Icerik/azerbaycan-ile-dogal-gaz-anlas/971
  20. Bozkuş, Y. D. (2024, Mart 14). 3 soruda-Türkiye-Ermenistan sınırı açılır mı? Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/analiz/3-soruda-turkiye-ermenistan-siniri-acilir-mi/3164050
  21. British Petroleum. (2022). BP statistical review of world energy 2021. https://www.bp.com/content/dam/bp/business-sites/en/global/corporate/pdfs/energy-economics/statistical-review/bp-stats-review-2022-full-report.pdf
  22. Budak, T. (2017). Türkiye’nin enerji politikasında Tanap ve Türk akımı. Bilgesam Analiz/Enerji. https://silo.tips/download/trkiye-nin-enerji-politikasnda-tanap-ve-trk-akm
  23. Caucasus Watch. (2025, January 8). SOCAR Türkiye announces $18.5 billion investments and future energy goals. https://caucasuswatch.de/en/news/socar-turkiye-announces-185-billion-investments-and-future-energy-goals.html
  24. Chan, S. (1984). International relations in perspective. Macmillan Publishing Company.
  25. Demiryol, T. (2018). Türkiye-Rusya ilişkilerinde enerjinin rolü: Asimetrik karşılıklı bağımlılık ve sınırları. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 17(4), 1438-1455.
  26. Derman, G. S. (2022). Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin siyasi ve ekonomik boyutları ve kamu diplomasisi. TÜRKAV Kamu Yönetimi Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 123-156.
  27. Ediger, V., & Durmaz, D. (2016). The new geopolitical game in the Caspian region: Azerbaijan-Turkey energy relations. Turkish Policy Quarterly, 15(2), 131-149.
  28. Eke, E. U., & Atsan, E. (2018). Bağımsızlıklarının ardından Hazar bölgesi ülkeleri ile Türkiye arasındaki ekonomik ilişkilerin enerji sektörü üzerinden değerlendirmesi. Fiscaoeconomia, 2(2), 93-124. https://doi.org/10.25295/fsecon.2018.02.006
  29. Elektrik Mühendisleri Odası. (2025). Türk enerji birliği raporu. https://www.emo.org.tr/ekler/8e144dbadba808e_ek.pdf?tipi=1&turu=X&sube=14
  30. Energy Information Administration. (2024). Azerbaijan energy profile. https://www.iea.org/reports/azerbaijan-energy-profile/energy-security
  31. Ertoy, B. (2019). Uluslararası ilişkilerde realist geleneğin dönüşümü ve neoklasik realizm. Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi Dergisi, 1(1), 1-26.
  32. European Commission. (2022). Statement by President Von Der Leyen with Azerbaijani President Aliyev. https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/statement_22_4583
  33. Euronews. (2022, Aralık 17). AB, Karadeniz'in altına döşeyeceği hatla Azerbaycan elektriğini Avrupa'ya taşıyacak. https://tr.euronews.com/2022/12/17/ab-karadenizin-altina-doseyecegi-hatla-azerbaycan-elektrigini-avrupaya-tasiyacak
  34. Euronews. (2024, Ekim 08). TBMM'de 'İsrail' konulu kapalı oturum: Konuşulanlar 10 yıl süreyle saklı tutulacak. https://tr.euronews.com/2024/10/08/tbmmde-israil-konulu-kapali-oturum-konusulanlar-10-yil-sureyle-sakli-tutulacak
  35. Geybullayeva, A. (2024). Azerbaijan’s silence over Gaza is not surprising. Balcani Caucaso. https://www.balcanicaucaso.org/eng/Areas/Azerbaijan/Azerbaijan-s-silence-over-Gaza-is-not-surprising-235024
  36. Gürler, T. (2015). Azerbaycan-Türkiye ilişkileri (1991-2003) siyasi, askeri, sosyo-kültürel ve ekonomik açıdan [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  37. Halilzade, V., & Demirer, H. A. (2022). Türkiye’nin kafkasya’daki enerji işbirlikleri bağlamında I. Karabağ savaşından II. Karabağ savaşına değişen politik tutumu. Akademik Hassasiyetler, 9(20), 377-409.
  38. Hürriyet. (2009, Nisan 13). Bakü'den ağır tehdit. https://www.hurriyet.com.tr/gundem/bakuden-agir-tehdit-11421938
  39. İbrahimov, R. (2012). Azerbaycan enerji politikası: Alternatif enerji nakil hatları arayışı. Orta Asya ve Kafkasya Araştırmaları, 7(14), 125-148.
  40. Jafarzade, A. (2022). Azerbaycan Halk Cumhuriyeti ve Osmanlı Devleti Arasındaki İlişkiler [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Sabahattin Zaim Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  41. Kakışım, C. (2019). Karşılıklı bağımlılık kapsamında Türkiye-Rusya enerji ilişkilerinin analizi. International Journal of Political Science and Urban Studies, 7(1), 67-89. https://doi.org/10.14782/ipsus.539186
  42. Kakışım, C. (2022). Avrupa’ya ulaşan alternatif enerji nakil hattı: Trans Anadolu doğal gaz boru hattı projesi. Düşünce Dünyasında Türkiz, 8(45), 13-29.
  43. Keohane, R. O., & Nye, J. S. (2011). Power and interdependence. Logman.
  44. Kıllıoğlu, M. E. (2023). İnsansız hava araçları ve Türkiye. Türk Savaş Çalışmaları Dergisi, 4(2), 114-134. https://doi.org/10.52792/tws.1336610
  45. Kısacık, S. (2013). ABD’nin Avrasya enerji politikası bağlamında Azerbaycan ve Orta Asya ülkeleriyle ilişkileri. Politika Akademisi. https://politikaakademisi.org/2013/01/03/abdnin-avrasya-enerji-politikasi-baglaminda-azerbaycan-ve-orta-asya-ulkeleriyle-iliskileri/
  46. Memmedli, E. (2017). Azerbaycan-Avrupa Birliği ilişkilerinde enerji faktörü. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, 61, 206-215.
  47. Mikayılov, E. (2010). Atatürk Dönemi Türkiye Azerbaycan ilişkileri (1919-1938) [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  48. Minenergy. (2024). The use of renewable energy resources in Azerbaijan. https://minenergy.gov.az/en/alternativ-ve-berpa-olunan-enerji/azerbaycanda-berpa-olunan-enerji-menbelerinden-istifade
  49. Musa, İ. (2000). Azerbaycan-Osmanlı siyasi-askerî ilişkileri (1917-1918). Belleten, 64(240), 509-522. https://doi.org/10.37879/belleten.2000.509
  50. NTV. (2009, Ekim 21). Azerbaycan ile bayrak krizi büyüyor. https://www.ntv.com.tr/dunya/azerbaycan-ile-bayrak-krizi-buyuyor,3axSjUNRWEGsvJC4MHltTA
  51. Özen, E. (2024). Doğalgaz sektör görünümü. İçinde O. Türkyılmaz, O. Aytaç, & Ş. Yılmaz (Eds.). Türkiye'nin enerji görünümü oda raporu 2024 (ss. 96-116). Makine Mühendisleri Odası MMO/758.
  52. Özsoy, B. (2024). Azerbaycan’ın ulaşım hatları politikası ve Zengezur koridoru. Asya Studies, 8(29), 143-156. https://doi.org/10.31455/asya.1524555
  53. Pacheco, K. K. (2011). Turkey as a transit country and energy hub: The link to its foreign policy aims. The Research Centre for East European Studies University of Bremen, 18, 1-66.
  54. Report News Agency. (2024, June 5). TANAP considering options for expanding pipelines capacity. https://report.az/en/energy/tanap-considering-options-for-expanding-pipeline-s-capacity/
  55. Polachek, S. W. (1980). Conflict and trade. Journal of Conflict Resolution, 24, 55–78.
  56. Pulat, A. (2018). Karşılıklı bağımlılık teorisi açısından Türkiye-İran ekonomik ilişkileri: 2002-2014. İran Çalışmaları Dergisi, 1(2), 93-114. https://doi.org/10.33201/iranian.381131
  57. Rzayeva, G. (2015). The outlook for Azerbaijani gas supplies to Europe: Challenges and perspectives. The Oxford Institute For Energy Studies.
  58. Rzayeva, G. (2018). Gas supply changes in Turkey. The Oxford Institute For Energy Studies.
  59. Semercioğlu, H. (2020). Yeni dünya düzeninde Türk dış politikası: Türkiye-Rusya ilişkileri örneği. Gece Kitaplığı.
  60. T.C. Dışişleri Bakanlığı (2024). Türkiye-Ermenistan siyasi ilişkileri. https://www.mfa.gov.tr/turkiye-ermenistan-siyasi-iliskileri.tr.mfa
  61. T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. (2024). 2024-2028 stratejik planı. https://enerji.gov.tr/Media/Dizin/SGB/tr/Kurumsal_Politikalar/ETKB_2024-2028_Stratejik_Plani.pdf
  62. The Guardian. (2024, January 8). Cop29 host Azerbaijan to hike gas output by a third over next decade. https://www.theguardian.com/environment/2024/jan/08/cop29-host-azerbaijan-to-hike-gas-output-by-a-third-over-next-decade
  63. The Jamestown. (2025, January 22). Azerbaijan’s SOCAR invests in Türkiye’s energy sector. https://jamestown.org/program/azerbaijans-socar-invests-in-turkiyes-energy-sector/
  64. Türkiye Petrolleri. (2024). 2023 petrol ve doğal gaz sektör raporu. https://www.tpao.gov.tr/file/2405/tpao-2023-petrol-ve-dogal-gaz-sektor-raporu-19746659d1d4d2383.pdf
  65. Ultan, M. Ö., & Saygın D. (2022). Avrupa Birliği-Rusya enerji ilişkilerinde Azerbaycan alternatifi. Bilig, 101, 87-101. https://doi.org/10.12995/bilig.10104
  66. Ünalp, R. (2023). Türkiye-Azerbaycan diplomatik ilişkilerinde Haydar Aliyev dönemi: Tek millet-iki devlet. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 60, 184-195. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1369768
  67. Veliyev, C. (2022). Kaynak ve transit ülke olarak küresel enerji güvenliğine Azerbaycan`ın katkısı. SFN Televizyon Tanıtım Tasarım Yayıncılık.
  68. Winrow, G. (2011). Turkey: An emerging energy transit state and possible energy hub. The International Spectator, 46(3), 79-91. https://doi.org/10.1080/03932729.2011.601118
  69. Yıldız, M. (2025). Türk dış politikasının esasları: Tarihsel süreçte konjonktürel değişimler. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 101-120. https://doi.org/10.34086/rteusbe.1681501
  70. Yılmaz, Ş. (2024). Dünyada ve Türkiye'de birincil enerji arzı. İçinde O. Türkyılmaz, O. Aytaç, & Ş. Yılmaz (Eds.). Türkiye'nin enerji görünümü oda raporu 2024 (ss. 19-36). Makine Mühendisleri Odası MMO/758.
  71. Zero Carbon Analytics. (2024). Azerbaijan’s energy and climate policies dominated by gas export expansion plans. https://zerocarbon-analytics.org/archives/energy/azerbaijans-climate-policies-dominated-by-gas-export-expansion-plans
  72. Zbigniew, B. (1997). Büyük santranç tahtası: Amerika’nın küresel üstünlüğü ve bunun jeostratejik gereklilikleri. İnkılap.