Journals / Düşünce ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 1

Historical Evolution and Transformation Dynamics of the Turkish Defense Industry

Türk Savunma Sanayiinin Tarihsel Gelişimi ve Dönüşüm Dinamikleri

Muhammet Yıldız(RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-1340-0818
Pages
97–112
Publication Date
2026-06-29
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings reveal that technological advances, geopolitical imperatives, political will, and institutional structure are the key factors determining the sector's development.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The Turkish defense industry has undergone numerous transformations throughout history, particularly achieving remarkable growth over the past twenty years.
📊
Key Findings & Data:The research examines domestic production initiatives in the early years of the Republic, the structural disruption caused by the subsequent embargo, and the restructuring period that began with the establishment of the Defense Industry Presidency in 1985.
💡
Conclusion & Impact:The findings reveal that technological advances, geopolitical imperatives, political will, and institutional structure are the key factors determining the sector's development.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Türk Savunma Sanayii · Tarih · Değişim

Abstract

The Turkish defense industry has undergone numerous transformations throughout history, particularly achieving remarkable growth over the past twenty years. This study aims to examine developments in the defense industry within a historical context, spanning from the Ottoman Empire to the present day, to identify the key factors influencing this transformation, and to analyze the current level of institutional and technological advancement. The research examines domestic production initiatives in the early years of the Republic, the structural disruption caused by the subsequent embargo, and the restructuring period that began with the establishment of the Defense Industry Presidency in 1985. In addition, the nationalization policies, R&D investments, and technology-focused projects that gained momentum in the 2000s are comprehensively evaluated. Using historical analysis, the study systematically examines the factors that have influenced the development of the defense industry. The findings reveal that technological advances, geopolitical imperatives, political will, and institutional structure are the key factors determining the sector's development. Ultimately, the study aims to contribute to the literature by addressing Turkey's transformation in the defense industry from a historical and holistic perspective.

Özet

Türk savunma sanayii, tarihsel süreç içinde birçok dönüşüm yaşamış, özellikle son yirmi yılda dikkat çekici bir gelişim kaydetmiştir. Bu çalışma, Osmanlı’dan günümüze uzanan süreçte savunma sanayii alanındaki gelişmeleri tarihsel bağlamda incelemeyi, bu dönüşümü etkileyen temel faktörleri ortaya koymayı ve günümüzde ulaşılan kurumsal ve teknolojik seviyeyi analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki yerli üretim girişimleri, sonrası ortaya çıkan ambargo sürecinin yarattığı yapısal kırılma ve 1985 yılında Savunma Sanayii Başkanlığı’nın kurulmasıyla başlayan yeniden yapılanma dönemi ele alınmıştır. Ayrıca 2000’li yıllarda hız kazanan millîleşme politikaları, Ar-Ge yatırımları ve teknoloji odaklı projeler kapsamlı biçimde değerlendirilmiştir. Çalışmada tarihsel analiz yöntemi kullanılarak savunma sanayiinin gelişiminde etkili olan unsurlar sistematik biçimde incelenmiştir. Elde edilen bulgular, teknolojik ilerlemeler, jeopolitik zorunluluklar, siyasi irade ve kurumsal yapılanmanın sektörün gelişimini belirleyen temel faktörler olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, Türkiye’nin savunma sanayii alanındaki dönüşümünü tarihsel ve bütüncül bir perspektifle ele alarak literatüre katkı sunmayı hedeflemektedir.

🔖

Cite This Article

Yıldız, M. (2026). Historical Evolution and Transformation Dynamics of the Turkish Defense Industry. Düşünce ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 1, 97–112. https://doi.org/10.55796/dusuncevetoplum.1909181

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (26)

  1. Baytal, Y. (2007). Demokrat Parti dönemi ekonomi politikaları (1950–1957). Atatürk Yolu Dergisi, 10(40), 545–567.
  2. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı. (2025). Köklerden ufuklara: Türk savunma sanayisinin yükseliş hikâyesi. https://www.sbb.gov.tr adresinden 12.06.2025 tarihinde alınmıştır.
  3. Çelik, M. (2024). ABD’nin Türkiye’ye silah ambargosu ve Yahudi lobiciliği (1975). Journal of History School, (L), 121–144. https://doi.org/10.29228/Joh.49055
  4. Duyar, A. ve Selçuk, H. (2025). Türkiye’de İHA/SİHA alanında yaşanan gelişmeler ve muharebe ortamına yansımaları. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 12(119), 1016–1030. https://doi.org/10.5281/zenodo.15567460
  5. Ermiş, U. ve Canbolat, İ. (2022). Truman doktrininden SaGeB’e Türk dış politikası ekseninde modern Türk savunma sanayiinin kuruluşu. International Journal of Social Inquiry, 15(2), 557–574. https://doi.org/10.37093/ijsi.1160782
  6. Etik, F. (2018). Sultanın silahları: II. Abdülhamid dönemi savunma sanayii ve silah teknolojisi (1876–1908). Dergâh Yayınları.
  7. Gülsoy, A. F. (2020). Türk millî savunma sanayii tarihi: Aselsan örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  8. İstikbal, D. (2022). Türk savunma sanayii modeli ve teknolojik dönüşüm. SETA.
  9. İzgi, R. A. (2007). Kıbrıs Barış Harekâtı sonrasında Türkiye'ye uygulanan silah ambargosu ve sonuçları [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  10. Korkmaz, E. (2024). Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığının harekât ihtiyaçları ekseninde Johnson mektubunun değerlendirilmesi. SAVSAD Savunma ve Savaş Araştırmaları Dergisi, 34(2), 32–42. https://doi.org/10.54078/savsad.1561717
  11. Kostak, E. (2023). Soğuk savaş döneminde Türkiye'nin askerî teknoloji kaynakları (1946–1990) [Yayımlanmamış doktora tezi]. Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü.
  12. Kurt, E. ve Şehitoğlu, Y. (2023). Erken Cumhuriyet dönemi Türk savunma sanayi fabrikaları (1923–1950). Yıldız Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 39–48.
  13. Nurdun, R. (2024). 19. yüzyılda Alman silah diplomasisi: Osmanlı İmparatorluğu ve Mançu Qing Hanedanı örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (81), 278–293. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1479305
  14. Özaydın, M. H. (2020). Değişen güvenlik algısı ve Türk savunma sanayinde yaşanan dönüşüm [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Özgen, C. (2016). Türkiye'nin savunma sanayi politikasının analizi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 8(15), 191–203.
  15. Özışık, F. U. (2023). Kamu politikası analizinde referans çerçeveleri ve Türkiye örneği. Akademik Hassasiyetler, 10(23), 523–559. https://doi.org/10.58884/akademik-hassasiyetler.1351462
  16. Özlü, H. (2019). Türkiye’de savunma sanayi gelişim tarihi içinde MKE’nin kuruluş dönemi faaliyetleri. Savunma Bilimleri Dergisi, 18(1), 177–216. https://doi.org/10.17134/khosbd.561244
  17. Tarçın, U. (2025). Strategic outlook for advancing Türkiye’s defense industry. The Journal of Social Science, 10(19), 1–15. https://doi.org/10.30520/tjsosci.1828225
  18. Tombak, F. (2024). Türkiye’nin terörle mücadele tarihinde savunma sanayinin rolü. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (15), 1590–1604. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1448248
  19. Toydemir, M. (2017). Competitiveness of defense industries: A comparative analysis of the United States, Russia, South Korea and Turkey [Master of Science]. Middle East Technical University.
  20. Wiśniewski, R. (2015). Military-industrial aspects of Turkish defence policy. Rocznik Integracji Europejskiej, (9), 215–228. https://doi.org/10.14746/rie.2015.9.14
  21. Yalçın, O. (2008). Türk hava harp sanayi tarihi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  22. Yeşilyurt, F. ve Yeşilyurt, M. E. (2019). Türkiye’de savunma sanayi. Pamukkale Journal of Eurasian Socioeconomic Studies, 6(2), 1–42. https://doi.org/10.34232/pjess.565105
  23. Yıldız, C. K. (2023c). Uluslararası alanda artan yapay zekâ rekabeti. UPA Strategic Affairs, 4(1), 4–22. https://doi.org/10.5281/zenodo.14893046
  24. Yıldız, M. (2025a). II. Dünya savaşı öncesinde Türk ordusunun icra ettiği bir askerî hazırlık tatbikatı: 1939 Trakya manevraları. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 12(1), 411–438. https://doi.org/10.16985/mtad.1636835
  25. Yıldız, M. (2025b). Cumhuriyetin ilk kalkınma girişimleri. Journal of History School, 18(LXXV), 1444–1471. https://doi.org/10.29228/joh.79982
  26. Ziylan, A. (2001). Savunma nereden nereye. Ulusal Strateji Dergisi, 1, 1–7.