Dergiler / İslami İlimler Dergisi / 2022 / Cilt: 17 Sayı: 2

Klasik Türk Müziğinde Doğaçlama

Improvisation in Classical Turkish Music

Ubeydullah Sezikli(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİ, İLAHİYAT PR.)0000-0001-7312-6737
Sayfa
87–104
Yayın Tarihi
2022-12-02
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Makalemizde, Türk Müziği’nin ana makamlarından biri olan uşşak makamında Tanbûri Cemil Bey, Hâfız Sami, Hâfız Kemal ve Münir Nurettin Selçuk tarafından icrâ edilmiş gazeller üzerinde makamsal ve güfte kullanımı analiz edilerek, müzik eğitiminde meşk sisteminin öğrenme ve geleneği yaşatmadaki önemi sorgulanacaktır

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Doğaçlama formu görsel, işitsel sanatların en önemli unsurlarından biri olarak karşımıza çıkmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Doğaçlama formu değişik şekillerde her ne kadar Avrupa müziklerinde 19. yüzyıla kadar görülmüş olsa da Avrupa dışındaki müziklerde halen geçmişteki önemini korumaktadır. 20. yüzyıldan sonra Avrupa müziği modeli yeni nota sistemine geçilmesiyle, eski önemini yitirmiş olmasına rağmen meşk sistemi müziği öğrenmenin halen temel unsurudur.
💡
Sonuç & Katkı:Makalemizde, Türk Müziği’nin ana makamlarından biri olan uşşak makamında Tanbûri Cemil Bey, Hâfız Sami, Hâfız Kemal ve Münir Nurettin Selçuk tarafından icrâ edilmiş gazeller üzerinde makamsal ve güfte kullanımı analiz edilerek, müzik eğitiminde meşk sisteminin öğrenme ve geleneği yaşatmadaki önemi sorgulanacaktır
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Doğaçlama · meşk · gazel

Özet

Doğaçlama formu görsel, işitsel sanatların en önemli unsurlarından biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Kültürlerin hemen hemen hepsinde doğaçlama formuna rastlıyoruz. Doğaçlama formu değişik şekillerde her ne kadar Avrupa müziklerinde 19. yüzyıla kadar görülmüş olsa da Avrupa dışındaki müziklerde halen geçmişteki önemini korumaktadır. 20. yüzyıldan sonra Avrupa müziği modeli yeni nota sistemine geçilmesiyle, eski önemini yitirmiş olmasına rağmen meşk sistemi müziği öğrenmenin halen temel unsurudur. Türk müziğinde, 20. yüzyıldan sonra sözlü doğaçlama için gazel terimi kullanılmaya başlamıştır. Makalemizde, Türk Müziği’nin ana makamlarından biri olan uşşak makamında Tanbûri Cemil Bey, Hâfız Sami, Hâfız Kemal ve Münir Nurettin Selçuk tarafından icrâ edilmiş gazeller üzerinde makamsal ve güfte kullanımı analiz edilerek, müzik eğitiminde meşk sisteminin öğrenme ve geleneği yaşatmadaki önemi sorgulanacaktır

Abstract

Improvisation emerges as one of the most important elements of visual and auditory arts. We encounter the improvisation form in almost all cultures. The improvisation form existed in European music until the 19th century, but it still maintains its importance in non-Europian music. The transition to European notation, education and theorizing on music was adopted in Ottoman Turkish music, the meşk system is still the only way of learning Turkish music. Turn of the 20th century, the term gazel, meaning vocal improvisation, began to be used in Turkish music. In this article, we analyze the use of makam and lyrics in gazels performed by Tanburi Cemil Bey, Hâfız Sâmi, Hâfız Kemâl and Münir Nûrettin Selçuk in the uşşak makam, one of the foundational, yet most difficult makams of Turkish music. We will also discuss about the importance of the meşk system in learning and keeping the tradition alive in music education.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Erdogdular, A., Sezikli, U. (2022). Klasik Türk Müziğinde Doğaçlama. İslami İlimler Dergisi, Cilt: 17 Sayı: 2, 87–104. https://doi.org/10.34082/islamiilimler.1213907

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (27)

  1. Ayşegül - Yeprem, M. Safa. “Comparison and Modal Analysis of Christmas CarolsThat Is Read in Syrian Orthodox and Greek Orthodox Temples in Istanbul”. Eurasian Academy of Sciences Social Sciences Journal, (Erişim 4 Kasım 2020) http://socialsciences.eurasianacademy.org/dergi//istanbuldaki-suryani-ortodoks-ve-rum-ortodoks-mabetlerinde-okunan-dogus-ilahilerinin-makamsal-analiz-ve-karsilastirmasi201507.pdf
  2. Bardakçı, Murat. Refik Bey, Refik Fersan ve Hatıraları. İstanbul: Pan Yayıncılık, 1995.
  3. Behar, Cem. Aşk Olmayınca Meşk Olmaz. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 1998.
  4. Berkowitz, Aaron L. The Improvising Mind: Cognition and Creativity in the Musical Moment. New York: Oxford University Press, 2010.
  5. Develioğlu, Ferit. Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lugat. Ankara: Aydın Kitabevi, 2011.
  6. Erdoğdular, Ahmet. Türk Müziğinde Gazel ve Hâfız Şehla Osman. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2005.
  7. Goertzen, Valerie Woodring. By Way of Introduction: Preluding by 18th- and 19th-Century Pianists. Journal of Musicology, 1996.
  8. İpekten, Halûk. Gazel. PDF: TDV İslam Araştırmaları Merkezi, 1996.
  9. https://islamansiklopedisi.org.tr/gazel--edebiyat
  10. Karadeniz, Ekrem. Türk Musikisinin Nazariye ve Esasları. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2. Basım, 2012.
  11. Martinez, J. Luiz. Improvisation in Hindustani music. A musical semiotics perspective. PDF: Indian
  12. Musicological Society. Journal of the Indian Musicological Society, 2007. http://ezproxy.cul.columbia.edu/login?url= https://www.proquest.com/
  13. scholarly-journals/improvisation-hindustani-music-musical semiotics/docview/220915216/se-2?accountid=10226
  14. Moore, Robin, “The Decline of Improvisation in Western Art Music: An Interpretation of
  15. Change”, International Review of the Aesthetics and Sociology of Music. 1992.
  16. Nettl, Bruno. In the Course of Performce. London: The University of Chicago Press, 1998.
  17. Özalp, Nazmi. Türk Musikisi Tarihi. Araştırma İnceleme Dizisi. Cilt 2. İstanbul: Milli Eğitim Yayınları, 2000.
  18. Özçeltik, Berna. Türk Müziğinde Gazel İcralarının Müzikal Analizi, İstanbul: Marmara
  19. Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslam Tarihi ve Sanatları ana Bilim Dalı, Türk
  20. Din Musikisi Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
  21. Özgen Öztürk, Yelda. The Art of Violencello Performance in Turkish Makam Music: An Analysis on
  22. Early Turkish Music Performance, (İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2009). Özkan, İsmail Hakkı. Türk Musikisi Nazariyatı ve Usulleri. 12. Basım. İstanbul: Ötüken Neşriyat, 2013.
  23. Plak, Coşkun. “Münir Nurettin Selçuk – Âheste Çek Kürekleri Mehtâb Uyanmasın 1948”. You
  24. Tube. Yayın Tarihi 12 Mart 2015. https://youtu.be/AKlcpFhFSgc
  25. Say, Ahmet. Müzik Sözlüğü. İstanbul: Müzik Ansiklopedisi Yayınları, 2002.
  26. Ünlü, Cemâl. Gazeller-78 Devirli Taş Plaklarda Gazel ve Gazelhanlar. İstanbul: Kalan Müzik, 1997.
  27. Ünlü, Cemal. Git Zaman-Gel Zaman. Ek. İstanbul: Pan Yayıncılık, 2004.