Dergiler / Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2020 / Cilt: 44 - Sayı: 2

BİR KOZMOLOJİ OLARAK ‘ADALET DAİRESİ’ TEORİSİ VE OSMANLI ÖRNEĞİNDEKİ YANSIMALARI

Sayfa
279–308
Yayın Tarihi
2020-12-29
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ancak kültürel unsurların devamlığı doğrultusunda doğulu insanın ‘devlet’ ve ‘yönetim’ algılarında hala bu teorinin temelindeki kozmolojinin etkilerinin görülüyor olması dolayısıyla makalenin kapsamı içerisinde keskin bir tarihsel dönemleme yapmak kolay değildir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Bu çalışmada, doğu toplumlarının kadim devlet felsefesinin pratik bir formülasyonunu içeren ve genel olarak Adalet Dairesi (daire-yi adl) olarak isimlendirilen teorinin kültürel ve bilişsel altyapısına dair tarihsel antropoloji çerçevesinde bir tartışma amaçlanmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kısaca 16.-17 yy’lardan sonra devlet yapılanmasında artık reform çabaları baş gösterdiği için bu kadim teorinin yapısal etkilerinin de tedrici olarak azaldığı açıktır.
💡
Sonuç & Katkı:Ancak kültürel unsurların devamlığı doğrultusunda doğulu insanın ‘devlet’ ve ‘yönetim’ algılarında hala bu teorinin temelindeki kozmolojinin etkilerinin görülüyor olması dolayısıyla makalenin kapsamı içerisinde keskin bir tarihsel dönemleme yapmak kolay değildir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler Adalet Dairesi · Kozmoloji · Osmanlı Sosyo-Ekonomik Sistemi

Özet

Öz Bu çalışmada, doğu toplumlarının kadim devlet felsefesinin pratik bir formülasyonunu içeren ve genel olarak Adalet Dairesi (daire-yi adl) olarak isimlendirilen teorinin kültürel ve bilişsel altyapısına dair tarihsel antropoloji çerçevesinde bir tartışma amaçlanmaktadır. Kısaca bu teorinin ve bu teoriye dayanan devlet uygulamalarının genel olarak paylaşılan ve kabul edilen bir dünya görüşünden, kültürel altyapıdan yani zihinsel çerçeveden kaynaklandığı ileri sürülmektedir. Çalışmada bu kavram “kozmoloji” olarak isimlendirilmiştir. Kozmolojiyi ortaya koymak amacıyla önce bu teori alt bileşenleriyle kısaca açıklanmış, pratikteki görüntüsünden kısaca bahsedilmiş daha sonra da sonuç bölümünde çalışmanın amacı olan kozmoloji bu ‘yapı’ üzerinden anlatılmaya çalışılmıştır. Çalışmada dönemselleştirmeye gidilmemiştir; ancak kadim geleneğin kuruluş döneminde devlet yapısının şekillenmesinde en büyük âmillerden biri olması dolayısıyla Osmanlı kuruluş ve klasik dönemlerinin sosyal ve kültürel yapısı çalışma içinde daha genişçe yer almıştır. Kısaca 16.-17 yy’lardan sonra devlet yapılanmasında artık reform çabaları baş gösterdiği için bu kadim teorinin yapısal etkilerinin de tedrici olarak azaldığı açıktır. Ancak kültürel unsurların devamlığı doğrultusunda doğulu insanın ‘devlet’ ve ‘yönetim’ algılarında hala bu teorinin temelindeki kozmolojinin etkilerinin görülüyor olması dolayısıyla makalenin kapsamı içerisinde keskin bir tarihsel dönemleme yapmak kolay değildir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

USLU, M. T. (2020). BİR KOZMOLOJİ OLARAK ‘ADALET DAİRESİ’ TEORİSİ VE OSMANLI ÖRNEĞİNDEKİ YANSIMALARI. Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 44 - Sayı: 2, 279–308. https://ajindex.com/articles/81830

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Aşık Paşazâde, Yavuz, K. & Saraç, Y. (Ed.). 2003. Osmanoğullarının Tarihi. İstanbul: Koç Kültür Sanat Tanıtım A. Ş. Batuta, İbn. 1983. İbn-i Batuta Seyahatnamesi I-II. Cild İstanbul:
  2. Üç Dal neşriyat. Berkes, Niyazi. 1998. The development of secularism in Turkey. London: Hurst & Co. Berktay, Halil & Faroqhi, S. (Ed.) 1992. New Approaches to State And Peasantry in Ottoman History. London: Frank Cass and Company Limited. Bloch, Marc. 1961. Feudal Society. Vol. 1: The Growth of Ties of Dependence. Chicago: University of Chicago Press.
  3. Cannadine, David, and S. R. F Price. 1992. Rituals of Royalty: Power and Ceremonial in Traditional Societies. New York: Cambridge University Press.
  4. Çırakman, Aslı. 2001. "From Tyranny to Despotism: The Enlightenment's Unenlightened Image of the Turks." International Journal of Middle East Studies no. 33 (1):19. Deringil, Selim. 1998. The Well-Protected Domains: Ideology And The Legitimation Of Power In The Ottoman Empire, 1876-1909. London; New York: I.B. Tauris. Divitçioğlu, Sencer. 1967. Asya Üretim Tarzı ve Osmanlı Toplumu. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları.
  5. Douglas, Mary. 1996. Natural Symbols: Explorations in Cosmology: With a New Introduction. London: Routledge. Faroqhi, Suraiya. 2000. Osmanlı’da Kentler ve Kentliler. İstanbul:
  6. Tarih vakfı Yurt Yayınları.
  7. Faroqhi, Suraiya. 2001. Osmanlı Tarihi Nasıl İncelenir? İstanbul:
  8. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  9. Faroqhi, Suraiya. 2003.
  10. Osmanlı Dünyasında Üretmek, Pazarlamak, Yaşamak. İstanbul:
  11. Yapı Kredi Yayınları.
  12. Freely, John 1999. Osmanlı Sarayı, bir Hanedanlığın öyküsü. İstanbul Remzi Kitabevi.
  13. Gellner, Ernest. 1995. Anthropology and Politics. Cambridge: Blackwell. Genç, Mehmet. 2014. Osmanlı İmparatorluğunda Devlet ve Ekonomi. İstanbul:
  14. Ötüken. Güvenç, Bozkurt. 2000. Türk Kimliği: Kültür Tarihi’nin Kaynakları. İstanbul:
  15. Remzi Kitabevi.
  16. Haldun, Ibn-i. 1954. Mukaddime. İstanbul: Maarif Basımevi. Aşık Paşazâde, Yavuz, K. & Saraç, Y. (Ed.). 2003. Osmanoğullarının Tarihi. İstanbul: Koç Kültür Sanat Tanıtım A. Ş. Batuta, İbn. 1983. İbn-i Batuta Seyahatnamesi I-II. Cild İstanbul:
  17. Üç Dal neşriyat. Berkes, Niyazi. 1998. The development of secularism in Turkey. London: Hurst & Co. Berktay, Halil & Faroqhi, S. (Ed.) 1992. New Approaches to State And Peasantry in Ottoman History. London: Frank Cass and Company Limited. Bloch, Marc. 1961. Feudal Society. Vol. 1: The Growth of Ties of Dependence. Chicago: University of Chicago Press.
  18. Cannadine, David, and S. R. F Price. 1992. Rituals of