Dergiler / Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı / 2019 / Sayı: 27

Napolyon’un Şark Politikasını İhyâ Etmek: Horace Compte Sebastiani’ın İstanbul-Mısır Seyahatleri (1801–1802) ve Raporları

Sayfa
89–125
Yayın Tarihi
2019-12-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada, İhtilal Fransa’sının yıldızı parlayan lideri Napolyon Bonapart’ın Doğu siyasetinin hayata geçirilmesinde etkin ve belirleyici bir rol oynayan Horace Comte Sebastiani’ın 1801 İstanbul-1802 Kuzey Afrika-Mısır seyahatleri ve raporları değerlendirilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Akdeniz ve hinterlandı, dünya deniz ticaretinin önemli merkezlerinden biridir ve bu özelliği nedeniyle de tarihin her döneminde devletlerarasında büyük ticarî/ siyasî rekabete sahne olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Akdeniz hinterlandının stratejik öneme sahip parçalarından biri olan Mısır ise hızla sanayileşen devletler tarafından geniş bir hammadde kaynağı ve pazar olarak görülen Doğu’nun kapısı konumundaydı.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada, İhtilal Fransa’sının yıldızı parlayan lideri Napolyon Bonapart’ın Doğu siyasetinin hayata geçirilmesinde etkin ve belirleyici bir rol oynayan Horace Comte Sebastiani’ın 1801 İstanbul-1802 Kuzey Afrika-Mısır seyahatleri ve raporları değerlendirilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler Napolyon · III. Selim · Grande Pensée

Özet

Öz Akdeniz ve hinterlandı, dünya deniz ticaretinin önemli merkezlerinden biridir ve bu özelliği nedeniyle de tarihin her döneminde devletlerarasında büyük ticarî/ siyasî rekabete sahne olmuştur. Söz konusu coğrafyanın tarih boyunca değişmeyen bu gerçeğine, Avrupa’da yaşanan Sanayi Devrimi sonrasında yeni siyasî aktörler dâhil olmuştur. Akdeniz hinterlandının stratejik öneme sahip parçalarından biri olan Mısır ise hızla sanayileşen devletler tarafından geniş bir hammadde kaynağı ve pazar olarak görülen Doğu’nun kapısı konumundaydı. Doğal olarak bu yaklaşım, Mısır’ı uluslararası rekabetin başlıca unsurlarından biri kılmıştır. Devrin önemli siyasî aktörlerinden biri olan İhtilal Fransa’sı, bu yarışta öne geçmek amacıyla 1798 yılında Mısır’ı işgal etmişti. Ancak, en azından hukuken Mısır’ın hâkimi konumundaki Osmanlı Devleti’nin bu hamleye İngiltere ve Rusya ile ittifak kurarak karşılık vermesi sonucunda Fransa, Mısır’ı ele geçirmek şöyle dursun bölgedeki üstünlüğü İngiltere ve Rusya’ya kaptırmıştı. Mısır’daki güç oyunlarında avantajlı konumunu kaybeden Napolyon, “Grande Pensee” olarak bilinen Doğu’ya hâkim olma düşüncesinden asla vazgeçmeyerek 1798 de savaş yoluyla kazanamadığı Mısır’ı barış ve diplomasi yoluyla ele geçirmeye çalışmıştır. Söz konusu politikanın öncelikli hedefi, Mısır’ın işgali esnasında Fransa’ya karşı oluşan Osmanlı-Rus-İngiliz bloğunu parçalamak ve bu parçalanmışlık içerisinde Mısır’da dolayısıyla Akdeniz ve hinterlandında Fransa’ya yeniden yer bulmaktı. Bu çalışmada, İhtilal Fransa’sının yıldızı parlayan lideri Napolyon Bonapart’ın Doğu siyasetinin hayata geçirilmesinde etkin ve belirleyici bir rol oynayan Horace Comte Sebastiani’ın 1801 İstanbul-1802 Kuzey Afrika-Mısır seyahatleri ve raporları değerlendirilecektir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YENİDÜNYA, S. (2019). Napolyon’un Şark Politikasını İhyâ Etmek: Horace Compte Sebastiani’ın İstanbul-Mısır Seyahatleri (1801–1802) ve Raporları. Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, Sayı: 27, 89–125. https://ajindex.com/articles/66723

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (2)

  1. Arşiv Kaynakları ve Gazeteler Arshives Nationales AF IV 1688, Dossier 2, 39, AF IV 1687 Dossier 2, 65, AF IV 1687, Dossier 2, 80–81 Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA) Hatt-ı Hümâyûn (HAT), nr. 84/3449, 84/3449 A, nr. 84/3449 H, nr. 84/3449-M, nr. 89/3635, nr. 89/3638 F, nr. 139/5734, nr. 139/5775, nr. 140–5808, nr. 140/5808 H, 140/5807-G, nr. 226/12585 A, nr. 245/13809, nr. 261/15023, nr. 16197 B, nr. 16195 Gazette National ou Le Moniteur Universal, No 130, 30 Janvier 1803, s. 523–526
  2. İnceleme ve Araştırma Eserleri AKSAN, Virginia, Kuşatılmış Bir İmparatorluk Osmanlı Harpleri 1700–1870, (çev. Gül Çağlalı Güven), Ocak 2017. ALİ REŞAT BEY, Fransa Büyük İhtilali Tarihi, (yay. haz. Erol Kılınç), İstanbul 2018. AYYILDIZ, Kemal, Mısır’ın 1798’de İşgaline Dair Mükâleme Mazbataları Mecmuası (İnceleme-Metin), Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü (Basılmamış) Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2012. BERKES, Niyazi, Türkiye’de Çağdaşlaşma, İstanbul 2002. BEYDİLLİ, Kemal - ŞAHİN, İlhan, Mahmud Râif Efendi ve Nizâm-ı Cedîd’e Dair Eseri, Ankara 2001. ________, “Mahmud Raif Efendi”, DİA, XXVII(2003), s. 382.383. ________, “Pazvandoğlu Osman”, DİA, XXXIV(2007), s. 208–210. ________, “Aydınlanmış Hükümdar III. Selim”, Nizâm-ı Kadîm’den Nizâm-ı Cedîd’e III. Selim ve Dönemi, (ed. Seyfi Kenan), İstanbul 2010, s. 27–57. ________, “Tepedelenli Ali Paşa”, DİA, XL (2011), s. 476–479. ________, “Yûsuf Ziyâ Paşa”, DİA, XLIV (2013), s. 34–37. BROGLIE, Le Duc De, Memorires Du Prince De Talleyrand, I, Paris 1891. BUDAK, Muhammed Ali, “Utrecht Antlaşması’ndan I. Dünya Savaşı’na Kadar İngiltere’nin Akdeniz ve Kızıldeniz’deki Başlıca Üsleri, Sosyal Bilimler Dergisi, Yıl: 4, Sayı:12( 2017), s. 606–620 CEVDET PAŞA, Tarih-i Cevdet, VII, Dersaadet 1309. CLAIR, William S., Lord Elgin & The Marbles, London 1967. COLE, Juan, Napoleon’s Egypt: Individing the Middle East, New York, 2008. COQUELLE, P., “La Mission de Sebastiani A Constantinople”, Revue D’histoire Diplomatique, Publiee Par Les Soins de la Societe d’Histoire Diplomatique, Paris 1903. COSTANTINI, Pierre, La Grande Pense de Bonaparte, Paris 1961. ÇELİK, Yüksel, “III. Selim Döneminde Mısır’da İngiliz-Osmanlı Rekabeti”, Nizâm-ı Kadîm’den Nizâm-ı Cedîd’e III. Selim ve Dönemi, (Ed. Seyfi Kenan), İstanbul 2010, s. 351–366. __________, “Siyaset-Nasihat Literatürümüzde Nadir Bir Tür: Mısır’ın İşgali Üzerine III. Selim’e Sunulan Tesliyet-name”, Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, XXII (2010), s. 85–126. ________, Şeyhü’l-Vüzerâ