Dergiler / Felsefe Dünyası / 2022 / Cilt: 1 - Sayı: 75

DENEYSEL FELSEFE ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

An Evaluation On Experimental Philosophy

Sayfa
337–363
Yayın Tarihi
2022-07-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Psikolojide yapılan Doğu-Batı karşılaştırmasını içeren deneyleri temel alarak benzer farklılıkların felsefi sezgilerde de ortaya çıkıp çıkmadığını araştırmaya başlayan deneysel felsefe akımı, geleneksel masa başı felsefenin yüzyıllardır uyguladığı yöntemlerle ulaştığı sonuçların güvenilir olmadığını, çünkü dayandıkları sezgilerin kültür, sosyoekonomik durum, cinsiyet, yaş, demografik yapı gibi birçok unsura göre değişebileceğini ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Deneysel felsefe ülkemizde öne çıkmayan fakat Batıda son 15-20 yıldır hızlı bir şekilde gelişmekte olan disiplinler arası bir alandır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Psikolojide yapılan Doğu-Batı karşılaştırmasını içeren deneyleri temel alarak benzer farklılıkların felsefi sezgilerde de ortaya çıkıp çıkmadığını araştırmaya başlayan deneysel felsefe akımı, geleneksel masa başı felsefenin yüzyıllardır uyguladığı yöntemlerle ulaştığı sonuçların güvenilir olmadığını, çünkü dayandıkları sezgilerin kültür, sosyoekonomik durum, cinsiyet, yaş, demografik yapı gibi birçok unsura göre değişebileceğini ortaya koymuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Türkiye jeopolitik ve kültürel konumuyla alan için önemli bir fırsat olabilecek bir ülkedir; dolayısıyla deneysel felsefe ülkemizde de bilinmeli ve bu alanda yapılacak deneysel araştırmalara zemin hazırlanmalıdır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Deneysel felsefe · Geleneksel Felsefe · Analitik Felsefe

Özet

Deneysel felsefe ülkemizde öne çıkmayan fakat Batıda son 15-20 yıldır hızlı bir şekilde gelişmekte olan disiplinler arası bir alandır. Psikolojide yapılan Doğu-Batı karşılaştırmasını içeren deneyleri temel alarak benzer farklılıkların felsefi sezgilerde de ortaya çıkıp çıkmadığını araştırmaya başlayan deneysel felsefe akımı, geleneksel masa başı felsefenin yüzyıllardır uyguladığı yöntemlerle ulaştığı sonuçların güvenilir olmadığını, çünkü dayandıkları sezgilerin kültür, sosyoekonomik durum, cinsiyet, yaş, demografik yapı gibi birçok unsura göre değişebileceğini ortaya koymuştur. Başta tüm felsefe tarihine ve kuramlarına radikal bir karşı çıkış olan deneysel felsefe, bir süre sonra yeni araştırmalarla geleneksel felsefeyi deneysel metotlarla güçlendirmenin bir yolu olarak görülmeye başlanmıştır. Pozitif program olarak da anılan son dönem deneysel felsefe, sezgilere alan açmakla beraber, hangilerinin güvenilir olup olmadığının araştırılmasını ve sadece güvenilir sezgilerle yola devam edilmesini salık veren kısıtlayıcı bir kimliğe bürünmüştür. Alanın yeni olması ve birçok disiplinle birlikte çok farklı unsurları araştırmaya imkan vermesi bazı belirsizliklere yol açsa da, sayıları hızla artan çalışmalar önemli bulgularıyla bu karışıklığı giderecek nitelikte görünmektedir. Türkiye jeopolitik ve kültürel konumuyla alan için önemli bir fırsat olabilecek bir ülkedir; dolayısıyla deneysel felsefe ülkemizde de bilinmeli ve bu alanda yapılacak deneysel araştırmalara zemin hazırlanmalıdır.

Abstract

Experimental philosophy is an interdisciplinary field that has not come to the fore in our country but has been developing rapidly in the West for the last 15-20 years. Experimental philosophy movement, which started to investigate whether similar differences also occur in philosophical intuitions based on experiments involving East-West comparison in psychology, stated that the results reached by the methods used by traditional desk philosophy for centuries are not reliable because the intuitions may vary according to many factors such as culture, socioeconomic status, gender, age, demographic structure. Experimental philosophy, which was a radical opposition to the entire history and theories of philosophy at first, began to be seen as a way to strengthen traditional philosophy with experimental methods by new research after a while. The recent experimental philosophy, which is also known as the positive program, while making room for intuitions, has taken on a restrictive identity, suggesting investigating which intuition are reliable or not, and to proceed only with the reliable ones. The area is new and also it allows to research very different elements together with many other disciplines, however this feature of it causes some uncertainties. Yet, the rapid increase in number of studies seem to be able to eliminate this confusion with their important findings. Turkey is a country that can be an important opportunity for the field with its geopolitical and cultural position; therefore, experimental philosophy should be introduced in our country and research should be accelerated.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AŞKAR, A. (2022). DENEYSEL FELSEFE ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Felsefe Dünyası, Cilt: 1 - Sayı: 75, 337–363. https://ajindex.com/articles/665352

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Alexander, J. (2012). Experimental Philosophy: An Introduction. Cambridge: Polity Press.
  2. Alexander, J., & Weinberg, J. M. (2007). Analytic Epistemology and Experimental Philosophy. Philosophy Compass, 2(1), 56-80.
  3. Alexander, J., Mallon, R., & Weinberg, J. M. (2014). Accentuate the Negative. J. Knobe, & S. Nichols (Dü) içinde, Experimental Philosophy Volume 2 (s. 31-50). New York: Oxford University Press.
  4. Buckwalter, W., & Stich, S. (2014). Gender and Philosophical Intuition. J. Knobe, & S. Nichols (Dü) içinde, Experimental Philosophy Volume 2 (s. 307-346). New York: Oxford University Press.
  5. Burge, T. (1979). Individualism and the Mental. Midwest Studies in Philosophy, 4, 73-121.
  6. Chisholm, R. (1966). Theory of Knowledge. New Jersey: Prentice Hall. Chudnoff, E. (2013). Intuition. London: Oxford University Press.
  7. Cokely, E. T., & Feltz, A. (2009). Adaptive Variation in Judgment and Philosophical Intuition. Consciousness and Cognition, 18, 356-358.
  8. Colaço, D., Buckwalter, W., Stich, S., & Machery, E. (2014). Epistemic Intuitions in Fake-barn Thought Experiments. Episteme, 11, 199-212.
  9. David Rose, D. D. (2013). In Defense of a Broad Conception of Experimental Philosophy. Metaphilosophy, 44(4), 512-532.
  10. Fischer, E., & Collins, J. (2015). Rationalism And Naturalism In The Age of Experimental Philosophy. E. Fischer, & J. Collins (Dü) içinde, Experimental Philosophy, Rationalism, and Naturalism: Rethinking Philosophical Method (s. 3-33). New York: Routledge. Foot, P. (2002). The Problem of Abortion and the Doctrine of the Double Effect. P. Foot içinde, Virtues and Vices and Other Essays in Moral Philosophy (s. 19-32). New York: Oxford University Press.
  11. Gettier, E. L. (1963). Is Justified True Belief Knowledge? Analysis, 23(6), 121-123.
  12. Goldman, A. I. (1976). Discrimination and Perceptual Knowledge. The Journal of Philosophy, 73(20), 771-791.
  13. Gökel, N. (2019). Betimlemeci Ve Nedensel Kuram Arasında: Düşüncelerin Dile Getirilmesi. Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi(28), 345-368.
  14. Greene, J. (2003). From Neural 'Is' to Moral 'Ought': What are the Moral Implications of Neuroscientific Moral Psychology? Nature Reviews Neuroscience, 4(10), 846-849.
  15. Greene, J. D., Cushman, F. A., Stewart, L. E., Lowenberg, K., Nystrom, L. E., & Cohen, J. D. (2009). Pushing Moral Buttons: The Interaction between Personal Force and Intention in Moral Judgement. Cognitive, 111(3), 364-371.
  16. Greene, J., & Haidt, J. (2002). How (and Where) Does Moral Judgment Work?. Trends in Cognitive Sciences