Dergiler / Kutadgubilig: Felsefe Bilim Araştırmaları / 2013 / Cilt: 0 - Sayı: 24

İbn sînâ'ya göre tıp-felsefe ilişkisi bağlamında insanın maddî yapısı

Ibn sînâ on human of material structure in the relationshıp between philosophy and medicine

Sayfa
27–52
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

O,Risâle fî Menâfiîl-azâ adlı eserinde insan organizmasını oluşturan dört unsur, dört hılt ve dört mizâç hakkında kısaca bilgi vermekte, insan vücudunun temeli sayılan kemik, kas ve eklemler üzerinde durmakta, daha sonra ise beyin, beyin sinirleri ve diğer organların beyinle olan ilişkisini, kalp, damarlar, duyu organları gibi organların yapısını, özelliklerini ve onların mükemmel uyumunu anlatmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı, birçok yönüyle İslâm felsefesinde ele alınan insanın maddî yapısını felsefe-tıp ilişkisi bağlamında incelemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:İbn Sînâ (ö. 1037), insan organizmasında mükemmel bir dengenin olduğunu söyler.
💡
Sonuç & Katkı:O,Risâle fî Menâfiîl-azâ adlı eserinde insan organizmasını oluşturan dört unsur, dört hılt ve dört mizâç hakkında kısaca bilgi vermekte, insan vücudunun temeli sayılan kemik, kas ve eklemler üzerinde durmakta, daha sonra ise beyin, beyin sinirleri ve diğer organların beyinle olan ilişkisini, kalp, damarlar, duyu organları gibi organların yapısını, özelliklerini ve onların mükemmel uyumunu anlatmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışmanın amacı, birçok yönüyle İslâm felsefesinde ele alınan insanın maddî yapısını felsefe-tıp ilişkisi bağlamında incelemektir. İnsanın varlığı, nefs-beden ilişkisi ve nefs teorisi bağlamında incelenmiş, maddî yapısını ise tıp biliminde araştırılmıştır. İslâm bilim ve felsefesinde tıp ile ilgili kaleme alınan fî Menâfiîlazâ gibi eserlerde insan organizması, organlarının yapısı ve mükemmel dengesi ele alınmıştır. İbn Sînâ (ö. 1037), insan organizmasında mükemmel bir dengenin olduğunu söyler. O,Risâle fî Menâfiîl-azâ adlı eserinde insan organizmasını oluşturan dört unsur, dört hılt ve dört mizâç hakkında kısaca bilgi vermekte, insan vücudunun temeli sayılan kemik, kas ve eklemler üzerinde durmakta, daha sonra ise beyin, beyin sinirleri ve diğer organların beyinle olan ilişkisini, kalp, damarlar, duyu organları gibi organların yapısını, özelliklerini ve onların mükemmel uyumunu anlatmaktadır.

Abstract

The purpose of this study is to analyze material structure of human that is considered a matter in many its bearings in Islamic philosophy, in the relationship between medicine and philosophy. While its existence is examined in the context of relationship of soul-body and the theory of the soul, it s material structure is investigated in the medical science. The human organism, organ structure and its excellent balance are discussed in same works, such as fî Menâfi î l-a zâ which is written in terms of medicine in Islamic science and philosophy. Ibn Sînâ (d. 1037) says there is a perfect balance in human organism. He gives an overview of the four elements, four humours, and four temperaments that make up the human organism, emphasizes bones, muscles and joint sthat are considered the basis of human body, describes brain, brain nerves, the relationship between brain and other organs, the structure of organs such as heart, blood, vessels, sensary organs, their features and the perfect harmony between them in his work called Risâle fî Menâfi î l-a zâ.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ToKSÖZ, H. (2022). İbn sînâ'ya göre tıp-felsefe ilişkisi bağlamında insanın maddî yapısı. Kutadgubilig: Felsefe Bilim Araştırmaları, Cilt: 0 - Sayı: 24, 27–52. https://ajindex.com/articles/576952

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Ağırakça, Ahmet, İslâm Tıp Tarihi: (Başlangıçtan VII./XIII. Yüzyıla Kadar), İstanbul: Nobel Tıp Kitapevleri, 2004.
  2. Durusoy, Ali, İbn Sînâ Felsefesinde İnsan ve Âlemdeki Yeri, İstanbul: MÜ. İFAV Yayınları, 2008.
  3. Aristoteles, Eczâü’l-hayevân, çev. Yûhannâ b. Batrîk, nşr. Abdurrahman Bedevî, Kuveyt: Vekâletü’l-Metbûât, 1978.
  4. Aristotle, Parts of Animal s, nşr. ve İngilizce’ye çev. A. L. Peck, Londra: Harward University Press, 1998. Lacy O’leary, Canon de, “The Influence of Galen on Arabic Philosophy”, Galen in the Arabic Philosophical Tradition içinde, ed. Fuat Sezgin, Frankfurt: 2000, ss. 77-82.
  5. Gutas, Dimitri, “İbn Sînâ Devrinde Tıp Teorisi ve Bilimsel Metot”, çev. M. Cüneyt Kaya, İbn Sînâ’nın Mirası içinde, b. bs., İstanbul: Klasik Yayınları, 2010, ss. 229-245. Ebû-’l-Hasen el-Eş’arî, Makâlâtü’l-İslâmiyyîn ve İhtilafu’l-Musallîn, İlk Dönem İslâm Mez - hepleri, çev. Mehmet Dalkılıç-Ömer Aydın, İstanbul: Kabalcı Yayınları, 2005.
  6. Ormsby, Eric L., İslâm Düşüncesinde ‘İlahî Adaler’ Sorunu (Teodise), çev. Metin Özdemir, Ankara: Kitabiyat, 2001.
  7. Kahya, Esin, “el-Kanûn fi’t-Tıbb”, DİA, XXIV, İstanbul 2001, s. 331. Kahya, Esin,“İbn Sînâ’nın Anatomi Çalışmaları”, II. Türk Tıp Tarihi Kongresi İstanbul 20-21 Eylül 1990
  8. Kahya, Esin, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1999, ss. 225-237.
  9. Kahya, Esin,“İbnü’Nefîs”, DİA, XXI, İstanbul 2000, ss. 173-176. Fârâbî, “Risâletü’n-li’l-Fârâbî fi’r-Redd alâ Câlînûs fîmâ Nâkızu fîhi Aristûtâlîs li’a’zâi’l-in - sân”, Resâilu Felsefiyye li’l-Kindî ve’l-Fârâbî ve İbn Bâcce ve İbn Adiyy içinde, nşr. Abdur - rahman Bedevî, Beyrut, Lübnan: Daru’l-Endelus, 1983. Fârâbî,Din Üstüne, çev. Yaşar Aydınlı, Bursa: Arasta Yayınları, 2002. Fârâbî,“el-İbâne an garazi Aristûtâlîs fî Kitabi mâ ba’de’t-tabî’a”, el-Mecmû içinde, Mısır: 1907, ss. 40-44. Fârâbî,İhsâu’l-ulûm, nşr. Osman Muhammed Emin, Kahire: Mektebetü’l-Hanci, 1931. Fârâbî,Kitâbu Arâu ehli’l-medîneti’l-fâzılâ, nşr. Albir Nasri Nadir, Beyrut: Dâru’l-meşrik, 1986. Fârâbî, Kitâbü’l-mille, nşr. Muhsin Mehdî, Beyrut: Dâru’l-Meşrik, 1968. Galen, “Kitâbü’l-Ahlâkı li-Câlînûs”, Galen in the Arabic Philosophical Tradition içinde, nşr. Fuat Sezgin, Frankfurt 2000, ss. 83-133. Galen,On the Usefulness of the Parts of the Body, I-II, İngilizce’ye çev. Margaret Tallmadge May, New York: Cornell University Press, 1968. Gazzâlî, el-Maksadu’l-esnâ fî şerhi Esmâillâhi’l-hüsnâ, thk. Fadlou A. Shehadi, Beyrut 1971. Gazzâlî,İhyâu ulûmi’d-din, IV, Dârü’l-Mâ’rife, Beyrut 1983.
  10. Ortuğ, Gürsel, “İbn Sînâ’