Dergiler / Kutadgubilig: Felsefe Bilim Araştırmaları / 2026 / Cilt: 0 Sayı: 53

Hobbes’un Felsefesinin Doğalcılık Bağlamındaki Yorumlanması

Interpreting Hobbes’ Philosophy Within The Context of Naturalism

Sayfa
177–192
Yayın Tarihi
2026-06-29
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak Hobbes’un doğa ve yöntem anlayışının çağdaş dönemde doğalcılık olarak adlandırılan görüşle uyumlu yanlarının olduğu öne sürülecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalenin amacı Thomas Hobbes’un (1588-1679) felsefe anlayışını doğalcılık bağlamında ele almaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Dünyayı bir bütün olarak madde ve hareketten oluşan fiziksel bir sistem olarak gören Hobbes, insan zihnini ve toplumsal yapıyı da bu sistemin parçaları olarak değerlendirir.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak Hobbes’un doğa ve yöntem anlayışının çağdaş dönemde doğalcılık olarak adlandırılan görüşle uyumlu yanlarının olduğu öne sürülecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Thomas Hobbes · doğalcılık · ontolojik doğalcılık

Özet

Bu makalenin amacı Thomas Hobbes’un (1588-1679) felsefe anlayışını doğalcılık bağlamında ele almaktır. Hobbes’un felsefesinin merkezinde mekanikçi bir doğa tasarımı yer alır. Dünyayı bir bütün olarak madde ve hareketten oluşan fiziksel bir sistem olarak gören Hobbes, insan zihnini ve toplumsal yapıyı da bu sistemin parçaları olarak değerlendirir. Ona göre tüm bilgi, duyumdan başlar ve akıl yürütme yoluyla düzenlenir. Düşüncenin kendisi bile hareketlerin bir çıktısıdır. Doğalcılık, felsefi araştırmaların bilimle ve bilimsel yöntemle uyumluluk içinde yürütülmesi gerektiğini savunan ve deneyimi önceleyen bir yaklaşımdır. Bu çerçevede Hobbes, bilimsel yöntemi felsefeye uygulama çabası içindedir. Her ne kadar onun yöntemi daha çok geometrik tümdengelime dayansa da bilginin kaynağını doğada ve duyusal deneyimde araması doğalcılıkla paralellik taşır. Bu bağlamda Hobbes’un felsefesi doğalcı eğilimler gösteren önemli bir erken örnektir. Çalışmamız da Hobbes’un felsefesinde doğalcılığın izlerini sürmeyi ve felsefesinin bir tür doğalcılık olarak görülüp görülemeyeceğini tartışmayı amaçlamaktadır. Sonuç olarak Hobbes’un doğa ve yöntem anlayışının çağdaş dönemde doğalcılık olarak adlandırılan görüşle uyumlu yanlarının olduğu öne sürülecektir.

Abstract

The purpose of this paper is to examine Thomas Hobbes’ (1588-1679) conception of philosophy within the context of naturalism. At the center of Hobbes’ philosophy is a mechanistic conception of nature. Hobbes sees the entire world as a physical system consisting of matter and motion, and considers the human mind and social structure as parts of this system. According to him, all knowledge begins with sense and is organized through reasoning. Thought itself is a product of motions. Naturalism is an approach that argues that philosophical research should be conducted in compatibility with the science and the scientific method, and prioritizes experience. In this framework, Hobbes endeavors to apply the scientific method to philosophy. Although his method is mostly based on geometric deduction, searching for the source of knowledge in nature and sensory experience is parallel to naturalism. In this context, Hobbes’ philosophy is an significant early example that exhibits naturalistic tendencies. Our paper aims to trace naturalism in Hobbes’ philosophy and to discuss whether his philosophy can be seen as a form of naturalism. Consequently, it will be argued that Hobbes’ conception of nature and method has aspects compatible with the view called naturalism in the contemporary era.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Deniz, B. (2026). Hobbes’un Felsefesinin Doğalcılık Bağlamındaki Yorumlanması. Kutadgubilig: Felsefe Bilim Araştırmaları, Cilt: 0 Sayı: 53, 177–192. https://ajindex.com/articles/1023303

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Aristoteles; Metafizik, çev. Ahmet Arslan, Sosyal Yayınları, İstanbul, 1996.
  2. Bacon, Francis; Novum Organum, çev. Talip Kabadayı, Ankara, Bilgesu Yayıncılık, 2015.
  3. Clark, Kelly James; “Naturalism and its Discontents” A companion to naturalism, ed. Kelly James, Clark, Hoboken:Wiley Blackwell, 2016, s. 1-15.
  4. Cooper, Kody W.; Thomas Hobbes and the Natural Law, University of Notre Dame Press, 2018.
  5. De Caro, Mario, Macarthuri, David; “Introduction: The Nature of Naturalism”, Naturalism in Questions, ed. Mario De Caro, David Macarthur, Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 2004, s. 1-21. Finn Stephen J.; Hobbes: A Guide For The Perplexed, London, Continium, 2007.
  6. Gottfried, Paul; “Thomas Hobbes and the Natural Law Tradition”, History of European Ideas, vol. 18, no. 4, s. 632-33, 1994.
  7. Hampton, Jean; “Hobbes and Ethical Naturalism”, Philosophical Perspectives, vol. 6, 1992, s. 333-53.
  8. Hobbes, Thomas; Leviathan, çev. Semih Lim, İstanbul, Yapı Kredi Yayınları, 2017.
  9. Hobbes, Thomas; The English Works of Thomas Hobbes of Malmesbury, vol. 1, Ed. William Molesworth, London, John Bohn, 1839. Jacobs, John; “Naturalism”, Internet Encyclopedia of Philosophy (Çevrimiçi). Kemp, John Jon; Ethical naturalism: Hobbes and Hume, New York: St. Martin’s Press, 1970.
  10. Kim, Y.; “The American Origins of Philosophical Naturalism”, Journal of Philosophical Research, vol. 28, 2003, s. 83-98.
  11. Moser, Paul K.; Yandell, David: “Farewell to Philosophical naturalism”, Naturalism: a critical analysis, ed. William Lane, Craig, James Porter, Moreland, New York: Routledge, 2000, s. 3-24.
  12. Papineau, David; “Naturalism”, The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Çevrimiçi). https://plato.stanford.edu/entries/naturalism/
  13. Sklar, Lawrence; “Naturalism and the Interpretation of Theories”, Proceedings and Addresses of the American Philosophical Association, vol. 75, no. 2, 2001, s. 43-58, https://doi.org/10.2307/3218712.
  14. Williamson, T.; “On ‘naturalism’”, Language, Truth, and Reality, A. Laitinen, M. Keinänen, J. Reinikainen ve A. Honkasalo, Tampere: Tampere University Press, 2025, s. 19-28.
  15. Woolhouse, R.S.; Ampirist Filozoflar, çev. Gökhan Murteza, Pinhan Yayıncılık, 2019.