Dergiler / Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2022 / Cilt: 9 - Sayı: 2

İslâm Hukukunda Muhâlea ve TMK Anlaşmalı Boşanma ile Mukayesesi

Comparison with Mukhalaa in Islamic Law and Consensual Divorce in TMK

Sayfa
1166–1196
Yayın Tarihi
2022-10-13
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu durum muhâleada tarafların özgür iradelerinin bulunmasının gerektiğini ve muhafaza edildiğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Muhâlea, kadının kabulüne bağlı olmak kaydıyla, kadının kocasına vereceği bir bedel karşılığında nikâh akdinin sonlanması anlamına gelmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Muhâlea ile evliliğin sona erdirilmesi, evliliğin sonlandırılması için kadına verilmiş bir haktır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu durum muhâleada tarafların özgür iradelerinin bulunmasının gerektiğini ve muhafaza edildiğini göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İslâm hukuku · talâk · muhâlea

Özet

Muhâlea, kadının kabulüne bağlı olmak kaydıyla, kadının kocasına vereceği bir bedel karşılığında nikâh akdinin sonlanması anlamına gelmektedir. Muhâlea ile evliliğin sona erdirilmesi, evliliğin sonlandırılması için kadına verilmiş bir haktır. Meşrûiyeti doğrudan Kur’ân-ı Kerîm ve sünnet ile açık bir şekilde sabit olan ve bazı açılardan ictihâda da konu olan muhâleaya başvurmanın sebebi daha çok eşler arasındaki geçimsizlik ve uyumsuzluk olarak gösterilmektedir. Geçimsizliğin kaynağının koca olması durumunda, kocanın muhâlea için karısına baskı yapması doğrudan âyetlerle yasaklanmıştır. Kocanın karısını muhâlea yapmaya zorlaması ve evliliği sonlandırmak için karısından zorla bedel istemesinin haram olduğu ifade edilmektedir. Bu durum muhâleada tarafların özgür iradelerinin bulunmasının gerektiğini ve muhafaza edildiğini göstermektedir. İslâm hukukunda genel olarak nikâh akdinin sonlandırılması için tarafların iradeleri yeterli görülmekte ayrıca hâkimin hükmüne ihtiyaç duyulmadığı kabul edilmektedir. Bununla birlikte temelde doğrudan tarafların iradesine bağlanmış olmakla beraber muhâlea uygulamasında hâkimin devreye girmesinin, tarafların rızalarının tespit edilmesi ve durumun açıklığa kavuşması açısından önemli olduğu açıktır.

Abstract

Mukhalaa/consensual divorce means the termination of the marriage contract in exchange for a price that the wife will give to her husband, subject to the wife’s acceptance. Ending the marriage with the mukhalaa is a right given to the woman to end a marriage she does not want to continue. The reason for resorting to mukhalaa, whose legitimacy is laid down directly with the Qur'an and sunnah and which is also the subject of ijtihad in many respects, is mostly shown as incompatibility and conflict between spouses. If the source of the conflict is the husband, it is forbidden, for the husband to pressure his wife for the mukhalaa. It is obviously stated that it is also forbidden for the husband to force his wife to do mukhalaa, and to force the wife to ask for a fee to end the marriage. This clearly shows that the free will of the parties must be presented and preserved. At this point, although it is directly linked to the will of the sides, the presence of the judge is important for clarifying the situation.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ALSAÇ, H. (2022). İslâm Hukukunda Muhâlea ve TMK Anlaşmalı Boşanma ile Mukayesesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 9 - Sayı: 2, 1166–1196. https://ajindex.com/articles/505692

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Kur’ân-ı Kerîm. https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir. ‘Abdulhamîd, Muhammed Muhyiddîn. el-Ahvâlu’ş-şahsiyye fi’ş-şerîati’l-İslâmiyye (mea’l-İşâra ilâ mukâbilihâ fi’ş-şerâi‘i’l-uhrâ). Mısır: el-Mektebetu’t-Ticâriyyeti’l-Kubrâ, ts. Atar, Fahrettin, “Muhâlea”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 30/399-402. Ankara: TDV Yayınları, 2005. Beyhakî, Ebû Bekr Ahmed b. Huseyn el-Bekr (öl. 458/1066). es-Sunenu’l-Kubrâ. 11 Cilt. Beyrût: Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, 2003.
  2. Bilgin, Esra Pınar Yılmaz. Türk Hukukunda Anlaşmalı Boşanma (TMK. M. 166/f.3). İstanbul:
  3. Maltepe Üniversitesi,
  4. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2015.
  5. Bilmen, Ömer Nasuhi (öl. 1971). Hukuk-ı İslâmiyye ve Istılahat-ı Fıkhiyye Kâmusu. 8 Cilt. İstanbul: Bilmen Basımevi, 1968. Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmail (öl. 156/870). Sahîhu’l-Buhârî. Beyrût: Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, 2009. Buveytî, Ebû Ya‘kūb Yûsuf b. Yahyâ el-Mısrî (öl. 231/846). Muhtasaru’l-Buveytî. Beyrût: Dâru’l-Minhâc, 2015. Cessâs, Ebû Bekr Ahmed b. ‘Alî er-Râzî (öl. 370/980) Ahkâmu’l-Kur’ân. 4 Cit. Beyrût: Dâru’l-Kutubi’l-‘Ilmiyye, 2007. Cessâs, Ebû Bekr Ahmed b. ‘Alî er-Râzî (öl. 370/980). Şerhu Muhtasari’t-Tahâvî fi’l-fıkhi’l-Hanefî. 8 Cilt. Medîne: Dâru’s-Sirâc, 2010. Cezîrî, ‘Abdurrahmân (öl. 1941). el-Fıkh ‘ala’l-mezâhibi’l-erba‘a. 4 Cilt. Beyrût: el-Mektebetu’l-‘Asriyye, 2013.
  6. Cin, Halil. İslâm ve Osmanlı Hukukuna Evlenme. Ankara: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi, 1974.
  7. Cin, Halil. “İslâm Hukukunda Mehir”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 29/1 (1972). 199-254. Cürcânî, Ebu’l-Hasen Alî b. Muhammed b. Alî es-Seyyid eş-Şerîf (öl. 816/1413). Kitâbu’t-ta‘rîfât. Beyrût: Dâru’n-Nefâis, 2007.
  8. Çakırca, Seda İrem, “Mehir Sözleşmesinin Hukuki Niteliği”. Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 9/121-122 (2019). 89-116.
  9. Çelik, Berna Özcan. Genel Boşanma Sebebi Olarak Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması. Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2015. Ebû Dâvûd, Süleymân b. el-Eş‘as el-Ezdî el-Sicistânî (öl. 275/889). Sünen-i Ebî Dâvûd. 7 Cilt. Dımaşk: Dâru’l-Risâleti’l-‘Âlemiyye, 2009. Ebu’l-Fadl, Zeyneb ‘Abdusselam. el-‘Ardu’l-Kur’ânî li kadâya’n-nikâh ve’l-furka. Kâhire: Dâru’l-Hadîs, 2006.
  10. Günay, Hacı Mehmet. “Nüşuz”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 33/303-304. Ankara: TDV Yayınları, 2007. Ğandûr, Ahmed, el-Ahvâlu’ş-şahsiyye fi’ş-şerîati’l-İslâmiyye (mea Beyâni kânûni’l-ahvâli’ş-şahsiyye li’l-kadâ fî mehâkimi’l-Kuveyt. (y. y.): Mektebetu’l-Felâh, 2006