Dergiler / Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2016 / Cilt: 57 - Sayı: 2

Ahlak Kavramı Üzerine Etimolojik ve Semantik Bir Araştırma

An Etymological and Semantic Investigation of the Word akhlāq

Sayfa
121–136
Yayın Tarihi
2016-08-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ahlakın sözlük anlamı, bu sözcüğün klasik dinî, felsefî ve edebî metinlerdeki kullanımında içkin durumdadır

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma klasik Arapça sözlükler çerçevesinde ahlak sözcüğünün anlamı üzerine odaklanmakta ve kavramın etimolojik-semantik bir analizini sunmayı amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ahlak, Arapça ḫ-l-ḳ kökünden gelmektedir ve bu kök doğrudan ahlaka taalluk eden bir unsur taşımamaktadır. ḫ-l-ḳ kökünün hemen bütün türevleri, bu kökün temel anlamı olan taḳdīr ile ilişkilendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Ahlakın sözlük anlamı, bu sözcüğün klasik dinî, felsefî ve edebî metinlerdeki kullanımında içkin durumdadır
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:ḫ-l-ḳ · ahlak · taḳdīr

Özet

Bu çalışma klasik Arapça sözlükler çerçevesinde ahlak sözcüğünün anlamı üzerine odaklanmakta ve kavramın etimolojik-semantik bir analizini sunmayı amaçlamaktadır. Ahlak, Arapça ḫ-l-ḳ kökünden gelmektedir ve bu kök doğrudan ahlaka taalluk eden bir unsur taşımamaktadır. ḫ-l-ḳ kökünün hemen bütün türevleri, bu kökün temel anlamı olan taḳdīr ile ilişkilendirilmiştir. Klasik sözlüklerde ahlak, en genel anlamıyla insanın yaratılıştan gelen kökleşmiş doğası ve karakteri olarak anlaşılmakta ve tanımlanmaktadır. Bu anlayış, büyük ölçüde erdem etiğine dayalı klasik ahlak tasavvuruyla da örtüşmektedir. Ahlakın sözlük anlamı, bu sözcüğün klasik dinî, felsefî ve edebî metinlerdeki kullanımında içkin durumdadır

Abstract

This paper aims to carry out an investigation of the word akhlāq (s. khuluq) from an etymological-semantic perspective by mainly considering the classical Arabic lexicons. Although this word is often used as signifying “moral”, the root kh-l-q and the word akhlāq derived from this root does not directly involve a moral content. Even a small survey through classical Arabic lexicons shows that the primary meaning of the word kh-l-q is taqdīr, that is, “the act of measuring or determining the measure or proportion, and making a thing by measure.” Based on these data, the word akhlāq is considered and defined to be the nature and moral character of the human in the classical Arabic lexicons. This approach is consistent with the moral conception of the classical virtue ethics. The lexicographical meaning of the word akhlāq is also immanent in the way it is used in classical religious, philosophical, and literary texts

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KOCA, S. (2016). Ahlak Kavramı Üzerine Etimolojik ve Semantik Bir Araştırma. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 57 - Sayı: 2, 121–136. https://ajindex.com/articles/490851

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. ?Abdurrazzak b. Hemmam. el-Musannef. 10 c. Tah. Habiburrahman el-A?zami. Hind: el-Meclisu'l-?İlmi; Beyrut: el-Mektebu'l-İslami, 1403. Alcalay, Reuben. The Complete English-Hebrew Dictionary. Tel Aviv-Jerusalem, 1962. el-?Askeri, Ebu Hilal Hasen b. ?Abdillah b. Sehl. el-Furuku'l-LuŞaviyye. Kahire: Daru'l-?İlm ve's-Sekafe, tsz. ---------. el-Vucuh ve'n-Neza?ir. Tah. Muhammed ?Usman. Kahire: Mektebetu's- ?ekafeti'd-Diniyye, 2007.
  2. Atayman, Veysel. Etik. İstanbul: Don Kişot Yayınları, 2005. el-Cabiri, Muhammed ?Abid. el-?Aklu'l-Ahlakiyyu'l-?Arabi. Ed-Daru'l-Beyda?: Daru'n-Neşri'l-MaŞribiyye, 2001. el-Cevheri, Ebu Nasr İsma?il b. Hammad. es-Sihah: Tacu'l-LuŞa ve Sihahu'l- ?Arabiyye. 6 c. Tah. Ahmed ?AbdulŞafur ?Attar. Beyrut: Daru'l-?İlm li'l- Melayin, 1987. ed-Darakutni, Ebu'l-Hasen ?Ali b. ?Umer b. Ahmed. es-Sunen. 5 c. Tah. Şu?ayb el- Arna?ut ve diğerleri. Beyrut: Mu?essesetu'r-Risale, 2003. ed-Darimi, Ebu Muhammed ?Abdullah. el-Musnedu'l-Cami?. Tah. Nebil b. Haşim el- İamri. Beyrut: Daru'l-Beşa?iri'l-İslamiyye, 2013.
  3. Demirdöven, Necla Yasdıman. "Arapça Sözlüklerde (? ? ?) H-L-K Kökü Türevleri ve Verilen Kur'an Ayeti Örneklerinin Mukayesesi," EKEV Akademi Dergisi 19:63 (2015), ss.243-286. ed-Dihlevi, Şah Veliyyullah. Huccetullahi'l-BaliŞa. 2 c. Tah. es-Seyyid Sabik. Beyrut: Daru'l-Cil, 2005. Ebu'l-Beka? el-Kefevi & Eyyub b. Musa el-Huseyni. el-Kulliyyat. Tah. ?Adnan Derviş ve Muhammed el-Mısri. Beyrut: Mu?essesetu'r-Risale, 1998. el-İazzali, Ebu Hamid. İhya?u ?Ulumi'd-Din. 4 c. Beyrut: Daru'l-Ma?rife, tsz. el-Hara?iti, Ebu Bekr Muhammed b. Ca?fer. Mekarimu'l-Ahlak ve Me?aliha ve Mahmudu Tara?ikiha. Tah. Eymen ?Abdulcabir el-Buhayri. Kahire: Daru'l- Afaki'l-?Arabi, 1999. ---------. Mesavi'l-Ahlak ve Mezmumuha. Tah. Mustafa b. Ebi'n-Nasr eş-Şelebi. Cidde: Mektebetu's-Sevadi, 1993. Halil b. Ahmed. Kitabu'l-?Ayn. 8 c. Tah. Mehdi el-Mahzumi ve İbrahim es- Samerra?i. Beyrut: Daru Mektebeti'l-Hilal, tsz. Hökelekli, Hayati. "Şahsiyet," TDV İslam Ansiklopedisi, c.38, ss.297-298. İbn ?Asakir, Ebu'l-Kasim ?Ali b. el-Hasen. Tarihu Dimeşk. 80 c. Tah. ?Amr b. İarame el-?Amravi. Beyrut: Daru'l-Fikr, 1995.
  4. İbn Cinni, Ebu'l-Feth Usman. el-Hasa?is. 3 c. Tah. Muhammed ?Ali en-Neccar. Beyrut: ?Alemu'l-Kutub, tsz. İbn Faris, Ebu'l-Huseyn Ahmed. Mu?cemu Mekayisi'l-LuŞa. 6 c. Tah. ?Abdusselam Muhammed Harun. Beyrut: Daru'l-Fikr, 1979.
  5. İbn Hanbel, Ahmed. el-Musned. 6 c. Kahire: Mu?essesetu Kurtuba, tsz. İbn Kuteybe, Ebu Muhammed ?Abdullah b. Muslim ed-Dineveri. ?Uyunu'l-Ahbar. 4 c.