Dergiler / BELLETEN / 2016 / Cilt: 80 - Sayı: 288

Bosna-Hersek'teki Osmanlı Mirasını Anlar-ken: Saraybosna Şer'iyye Sicillerinde İslam Dininin Kabulüne Dair Ka-yıtlar, 1800-1851.

Understanding Ottoman Heritage in Bosnia and Herzegovina: Conversions to Islam in the Records of the Sarajevo Sharia Court, 1800-1851.

Sayfa
507–530
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sözü edilen yeni Müslümanlar, bölgede rastlanabilen tüm tektanrıcı dinlerin (Katoliklik, Ortodoks kilisesi, Yahudilik) men-suplarından olup şehir ve köy ortamlarından geliyorlardı.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bosna-Hersekte 15. ve 17. yüzyıllar arasında cereyan eden kitlesel islamlaşma süreci bir çok bilim adamlarının çabaları sayesinde iyice araştırılıp incelenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Öte taraftan, bu dönemin ardından vuku bulan din değiştirme olayları hakkında akademik topluluğunun az enformasyonu mevcuttur. 19. yüzyılın birinci yarısın-da Saraybosna şeriyye meclisinin önünde meydana gelen ve ara sıra ihtidâ diye anılan olaylarının tanıtılması ve değerlendirilmesi bu makalenin amacıdır.
💡
Sonuç & Katkı:Sözü edilen yeni Müslümanlar, bölgede rastlanabilen tüm tektanrıcı dinlerin (Katoliklik, Ortodoks kilisesi, Yahudilik) men-suplarından olup şehir ve köy ortamlarından geliyorlardı.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bosna-Hersekte 15. ve 17. yüzyıllar arasında cereyan eden kitlesel islamlaşma süreci bir çok bilim adamlarının çabaları sayesinde iyice araştırılıp incelenmiştir. Öte taraftan, bu dönemin ardından vuku bulan din değiştirme olayları hakkında akademik topluluğunun az enformasyonu mevcuttur. 19. yüzyılın birinci yarısın-da Saraybosna şeriyye meclisinin önünde meydana gelen ve ara sıra ihtidâ diye anılan olaylarının tanıtılması ve değerlendirilmesi bu makalenin amacıdır. Konu incelendiğinde, İslam dininin kabulünde uygulanan mahkeme muamelesi, şerȋtemelleri, din değiştirmelerinin yoğunluğu ve mühtedilerin kimliği gibi mesele-ler üzerine durulup bunlara özel dikkat gösterildi. Saraybosna sicillerinde bulunan belgeler gösteriyor ki bahsedilen bölgede 19. yüzyılda islamlaşma süreci çok daha küçük boyutlarda devam etti. 1800 ve 1851 yılları arasında Saraybosna şeriyye meclisinde 123 kişi kendi isteğiyle İslam dinini kabul etti. Bunlara ek olarak, ebe-veynin birisi İslamiyeti kabul etmekle birlikte buluğa ermeyen (şerȋ kurallara göre) 10 çocuğun Müslümanlığına hükmedildiği kaynaklarda kayd edildi. Beş seneden hariç, din değiştirmeleri hemen her senede vaki olup bir miladi senede en çok yedi ve en az bir ihtidâ hadisesi meydana geldi. Sözü edilen yeni Müslümanlar, bölgede rastlanabilen tüm tektanrıcı dinlerin (Katoliklik, Ortodoks kilisesi, Yahudilik) men-suplarından olup şehir ve köy ortamlarından geliyorlardı.

Abstract

The trend of mass conversions to Islam took place in Bosnia and Herzegovina in the period between the 15th and 17th centuries, and has, thanks to the work of a couple of researchers of this period, been extensively studied and expounded on. On the other hand, the academic community has very little information on conversions to Islam in the period that followed. The goal of this study was to shed light on the conversions to Islam before the Sarajevo Sharia Court in the first half of the 19th century. In doing so, it devotes particular attention to the very act of conversion, its foundations in the Sharia law, the intensity of the conversions, and the identities of the converts themselves. Upon studying the Sarajevo court records, we see that the trend of the expansion of Islam did continue in the 19th century, albeit to a much more limited extent. Between 1800 and 1851, 123 people willingly converted to Islam before the Sharia Court in Sarajevo. In addition, there were also ten underage children (according to Sharia regulations), who were legally converted to Islam after one of their parents became a Muslim. There were conversions happening almost every year, with only five years in this period for which we have no registered conversions, while between one and seven people converted within one Gregorian calendar year. Previously, the new Muslims had been members of other monotheistic religions found in the region (Catholics, Orthodox Christians, Jews), and hailed from town and village surroundings.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KASUMOVIC, F. (2022). Bosna-Hersek'teki Osmanlı Mirasını Anlar-ken: Saraybosna Şer'iyye Sicillerinde İslam Dininin Kabulüne Dair Ka-yıtlar, 1800-1851.. BELLETEN, Cilt: 80 - Sayı: 288, 507–530. https://ajindex.com/articles/463298

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. A. PRIMARY SOURCES I. UNPUBLISHED ARCHIVE SOURCES GAZI HUSREV-BEGOVA BIBLIOTEKA U SARAJEVU (GHB)61 a) Collection of Sharia sijils Sijil no: 39, 40, 40, 41, 41, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75, 76, 77, 78, 79,, 81, 82, 83, 84, 85, 87. II. PUBLISHED SOURCES Al-Halabi, Ibrahim, Multaqa al-abhur, commentary: Drameli Havace-zade Isma?il Efendi, Mahmud Beg Matba?ası, Istanbul 1303 h. Düzdağ, Ertuğrul M., Ebussuûd Efendi Fetvaları Işığında 16. Asır Türk Hayatı, Enderun Kitabevi, Istanbul 1983.
  2. Molla Hüsrev, Dürerü'l-hükkam fi şerhi gureri'l-ahkam, Ottoman translation, Tab?-hane-i ?amire, Istanbul 1258 h. B. SECONDARY SOURCES Açıkel, Ali, "Şer?iyye Sicillerine Göre Tokat'ta İhtida Hareketleri (1772-1897)", A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 23 (Erzurum 2004), pp. 171-193.
  3. Alicic, Ahmed S., "Privredna i konfesionalna struktura stanovnistva u Hercegovini krajem XVI stoljeca", Prilozi za orijentalnu filologiju, 40/1990 (Sarajevo 1991), pp. 125-192.
  4. Aslan, Halide, "Osmanlı İmparatorluğunun Son Dönemlerinde Muhtedi Çocuk Manzaraları", Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 14:1 (Elazığ 2009), pp. 119-142.
  5. Aslan, Halide, Tanzimat Döneminde İhtidâ (1839-1876),
  6. Unpublished Ph. D. thesis, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 2008, pp. 1-261.
  7. Basagic-Redzepasic, Safvet Beg, Kratka uputa u proslost Bosne i Hercegovine (Od g. 1463. - 1850.), vlastita naklada, Sarajevo 1900, pp. 1-215.
  8. Çolak, Kamil, "XVI. Yüzyılda İstanbul'da İhtida Hareketleri", Osmanlı, IV (Ankara 1999), pp. 495-505.
  9. Cubrilovic, Vasa, "Poreklo muslimanskog plemstva u Bosni i Hercegovini", Jugoslovenski istorijski casopis, I/1-4 (Belgrade 1935), pp. 368-403.
  10. Deringil, Selim, Conversion and Apostasy in the Late Ottoman Empire, Cambridge University Press, Cambridge 2012, pp. 1-275.
  11. Filipovic, Nedim, "Islamizacija vlaha u Bosni i Hercegovini u XV i XVI vijeku", Radovi, LXXIII/22 (Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, Sarajevo 1983), pp. 139-148.
  12. Filipovic, Nedim, "Napomene o islamizaciji u Bosni u XV vijeku", Godisnjak, VII/5 (Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, Sarajevo 1970), pp. 141- 165. --------, "O jednom aspektu korelacije izme?u islamizacije i ciflucenja", Prilozi, XVII/18 (Institut za istoriju, Sarajevo 1981), pp. 25-43. --------, "Specificnosti islamizacije u Bosni", Pregled, special edition (Sarajevo 1968), pp. 27-34.
  13. Gelez, Philippe, "Vjers