Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBu araştırma, mezar taşı kitabesinin eleştirel bir revizyonuyla birlikte, ölüm tarihi ve Osmanlı sarayından Bosna'da defnedilmesine kadar uzanan kariyeri hakkında yeni bulgular ortaya koymaktadır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu makalede, Orta Bosna'nın Travnik şehrinde yer alan Silahdar (Perişan) Mustafa Paşa'nın (ö. 1799) türbesine dair tarihsel bilgiler gözden geçirilmekte ve Paşa'nın kariyerine ilişkin ayrıntılar yeniden değerlendirilmektedir. Mustafa Paşa, Osmanlı İmparatorluğu'nun birçok eyalet ve sancaklarında vali ve mutasarrıf olarak görev yaptı. Ayrıca sadaret kaymakamıydı ve III. Mustafa'nın kızı Beyhan Sultan'ın eşiydi. 18. yüzyılın sonlarına doğru Osmanlı yönetiminde önemli bir yer tutan bir kişi olmasına rağmen, onun yaşamı ve kariyeri hakkında oldukça sınırlı bilgi vardır. Hakkındaki tarih yazımında, göreve gelişinden ölüm tarihine kadar, hayattayken kullandığı lakaplara kadar pek çok yanıltıcı iddia yer almaktadır. Silahdar Mustafa Paşa'nın mezar taşı üzerindeki yazıt birçok kez incelenip basılmasına rağmen, hatalar ortaya çıkmış ve bazı değerli detaylar göz ardı edilmiştir. Bütün bu tutarsızlıklar ve eksiklikler göz önüne alındığında, yazıtın eleştirel bir versiyonunun hazırlanması gerekmektedir. Bu araştırma, mezar taşı kitabesinin eleştirel bir revizyonuyla birlikte, ölüm tarihi ve Osmanlı sarayından Bosna'da defnedilmesine kadar uzanan kariyeri hakkında yeni bulgular ortaya koymaktadır. Çalışma, epigrafik materyal ve Osmanlı arşivlerindeki yayımlanmamış kaynaklara dayanmaktadır.
Abstract
This article revisits the historical details of Silahdar (Perişan) Mustafa Pasha's tomb (died 1799) in Travnik, central Bosnia, and re-examines previously published information about his career. Mustafa Pasha held roles as governor and district governor in several Ottoman provinces (eyalets) and districts (sancaks). He also served as a deputy (ḳā’im-maḳām) for the Grand Vizier and was married to Beyhan Sultan, daughter of Mustafa III. Despite being a notable figure in the Ottoman administration in the late 18th century, little is known about his life and career. The existing literature on him includes many misunderstandings, from the dates of his appointments and death to the names he used during his lifetime. Although his gravestone’s inscription has been published multiple times, errors persist, and some key details were completely overlooked. A thorough edition of the inscription is needed to address these issues. This article offers a careful edition of the inscription along with historical research into the context of his burial and his career path from the Ottoman court to his final resting place in Bosnia. The study relies on epigraphic evidence and unpublished documents from Ottoman archives.