Dergiler / Zemin: Edebiyat dil ve kültür araştırmaları / 2021 / Cilt: 0 - Sayı: 1

Dilde Sınır İhlali Olarak Yahya Kemal’de Deniz: Şiir ve Teori

The Sea in Yahya Kemal as Language Border Violation: Poetry and Theory

Sayfa
158–175
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Kanaatimizce Yahya Kemal’in şiirlerinde görülen dilsel sınır ihlali, dilin kendisini düşünce (theoros) ile şiir arasında vuku bulabilecek bir diyaloga taşıması anlamına gelir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yahya Kemal, genel olarak poetik düşünme çabasında, özelde ise deniz konulu şiirlerinde sonlu ile sonsuz olan arasında bir bağ kurmaya çalışır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bağın tartışılmaya açılması sonsuzluğun dilde ifadesinin sonlunun bittiği yerde başlayan zaman ve dil ötesi bir kategori mi olduğu yoksa sonluluğun aşılamaması nedeniyle mi kendisini dilde görünür kıldığı sorunu açısından önemlidir.
💡
Sonuç & Katkı:Kanaatimizce Yahya Kemal’in şiirlerinde görülen dilsel sınır ihlali, dilin kendisini düşünce (theoros) ile şiir arasında vuku bulabilecek bir diyaloga taşıması anlamına gelir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Yahya Kemal, genel olarak poetik düşünme çabasında, özelde ise deniz konulu şiirlerinde sonlu ile sonsuz olan arasında bir bağ kurmaya çalışır. Bu bağın tartışılmaya açılması sonsuzluğun dilde ifadesinin sonlunun bittiği yerde başlayan zaman ve dil ötesi bir kategori mi olduğu yoksa sonluluğun aşılamaması nedeniyle mi kendisini dilde görünür kıldığı sorunu açısından önemlidir. Modern edebî dilin denizle kurmaya çalıştığı özgün ilişkinin ürettiği sonlu-sonsuz bağlamındaki zamansal ilişki ne anlama gelmektedir? Bu yazıda Yahya Kemal’in bilhassa “Deniz”, “Açık Deniz”, “Deniz Türküsü” ve “Sessiz Gemi” isimli şiirlerinde, dilde sınır ihlali olarak sonlu ile sonsuz arasında bir karşılaşma tecrübesinin, edebî metnin semantik muğlaklığını baskılamayan özerk bir teorik bilincin farklı boyutlarını görünür bir kıyıya taşıdığı ileri sürüldü. Bu iddiayı belirginleştirebilmek adına öncelikle Yahya Kemal’in şiirinde sonlu-sonsuz ilişkisinin kendisini hangi kelimeler etrafında açığa vurduğu fenomenolojik bir perspektiften ele alınmaktadır. Daha sonra ise teori ve şiir arasında bir öncelik-sonralık ilişkisinin olmadığı tarihsel bir perspektiften ortaya koyulur. Kanaatimizce Yahya Kemal’in şiirlerinde görülen dilsel sınır ihlali, dilin kendisini düşünce (theoros) ile şiir arasında vuku bulabilecek bir diyaloga taşıması anlamına gelir.

Abstract

Yahya Kemal establishes a connection between the finite and the infinite in his poetics in general and in his poems about the sea in particular. This connection is important in terms of the question of whether the expression of infinity in language is a category beyond time and language that begins where the finite ends, or whether it makes itself visible in language because finitude itself cannot be transcended. What does the temporal relationship mean in the context of finite-infinite produced by the original relationship that modern literary language tries to establish with the sea? This article examines the experience of a finite and infinite encounter as a border violation in language in Yahya Kemal’s poems titled “Deniz,” “Açık Deniz,” “Deniz Türküsü,” and “Sessiz Gemi.” We argue that an autonomous theoretical consciousness that does not suppress the semantic ambiguity of the literary text carries different dimensions to the visible shore in these poems. In order to clarify this claim, we first examine the words in which the finite-infinite relationship reveals itself in Yahya Kemal’s poetry from a phenomenological perspective, and then, from a historical perspective, we demonstrate that there is no priority-post relationship between theory and poetry. We conclude that the violation of linguistic boundaries in Yahya Kemal’s poems suggest that language carries itself into a dialogue that can take place between thought (theoros) and poetry.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÜNDOĞDU, S. (2022). Dilde Sınır İhlali Olarak Yahya Kemal’de Deniz: Şiir ve Teori. Zemin: Edebiyat dil ve kültür araştırmaları, Cilt: 0 - Sayı: 1, 158–175. https://ajindex.com/articles/426114

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (22)

  1. Abel, Olivier ve Jérome Poere. “Sonlunun Hüznü.” Ricoeur Sözlüğü. çev. Atakan Altınörs, 132-134. İstanbul: Say, 2011.
  2. Akgül, Alphan. Anlamın Sesi: Yahya Kemal Beyatlı’nın Şiir Estetiği, İstanbul: Dergâh, 2014.
  3. Akgül, Alphan. “Yahya Kemal Beyatlı Şiirinde Düzyazı ve Dünyevilik.” Doktora Tezi. Bilkent Üniversitesi, 2010.
  4. Ayvazoğlu, Beşir. Bozgunda Fetih Rüyası: Yahya Kemal’in Biyografik Romanı, İstanbul: Kabalcı, 2001.
  5. Beyatlı, Yahya Kemal. “Yahya Kemal ile Konuştum.” Edebiyata Dair, 251-264. İstanbul: İstanbul Fetih Cemiyeti, 2005.
  6. Beyatlı, Yahya Kemal. Kendi Gök Kubbemiz, İstanbul: Yapı Kredi, 2004.
  7. Blumenberg, Hans. Paradigms for a Metaphorology. trans. Robert Savage. Ithaca: Cornell University Press, 2010.
  8. Culler, Jonathan. “Kuram Nedir?” Yazın Kuramı. çev. Hakan Gür, 11-32. Ankara: Dost, 2007.
  9. Davey, Nicholas. “Hermeneutics and Art Theory.” A Companion to Art Theory. ed. Paul Smith and Carolyn Wilde, 436-447. Oxford; Malden: Blackwell Publishing, MA 2002.
  10. Eagleton, Terry. “Kuramın Yükselişi ve Düşüşü.” Kuramdan Sonra. çev. Uygar Abacı, 23-40. İstanbul: Literatür, 2006.
  11. Friedrich, Hugo. Modern Şiirin Yapısı: Ondokuzuncu Yüzyıl Ortalarından Yirminci Yüzyıl Ortalarına. çev. Mustafa Özdemir. Ankara: Ebabil, 2020.
  12. Gadamer, Hans-Georg. “Felsefe ve Edebiyat.” Edebiyat Nedir? çev. Şahbender Çoraklı ve Ahmet Sarı, 13-38. Erzurum: Babil, 2002.
  13. Gadamer, Hans-Georg. “Hakikat Nedir?” Hakikat Nedir?: Felsefi Fragmanlar, der. ve çev. Medeni Beyaztaş, 11-26. İstanbul: Efkar, 2004.
  14. Gadamer, Hans-Georg. “Praise of Theory.” Praise of Theory: Speeches and Essays. trans. Chris Dawson, 16-36. New Haven and London: Yale University Press, 1998.
  15. Gadamer, Hans-Georg. Hakikat ve Yöntem. çev. Hüsamettin Arslan ve İsmail Yavuzcan. c. 2. İstanbul: Paradigma, 2009.
  16. Heidegger, Martin. “İnşa Etmek Oturmak Düşünmek.” Çevirenler Erdal Yıldız, Neslihan Behramoğlu, Nesibe Gönül, Ali Kaftan, İmge Oranlı ve Çiğdem Utlu. Kutadgu Bilig: Felsefe-Bilim Araştırmaları, s. 6 (2004): 45-55.
  17. Jaspers, Karl. Felsefeye Giriş, çev. Mehmet Akalın, 2. bs. İstanbul: Dergâh, 1981.
  18. Kaplan, Mehmet. “Açık Deniz.” Şiir Tahlilleri 1: Tanzimat’tan Cumhuriyet’e, 220-226. İstanbul: Dergâh, 2004.
  19. Tanpınar, Ahmet Hamdi. “Şiir ve Sonsuzluk.” Edebiyat Üzerine Makaleler, 302-305. İstanbul: Dergâh, 1977.
  20. Tanpınar, Ahmet Hamdi. “Şiire Dair.” Edebiyat Üzerine Makaleler, 24-26. İstanbul: Dergâh, 1977.
  21. Tatar, Burhanettin. “Edebi Hermenötik.” Din, İlim ve Sanatta Hermenötik, 39-75. İstanbul: İSAM, 2014.
  22. Uysal, Sermet Sami. “De