Dergiler / International Journal of Social Inquiry / 2021 / Cilt: 14 - Sayı: 2

GEÇ ORTAÇAĞ DÖNEMİ’NDE MISIR ve KUZEY AFRİKA’DA KALENDERÎLİK

QALANDARIYYA IN EGYPT AND NORTH AFRICA IN THE LATE MIDDLE AGES

Sayfa
813–838
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yine, derviş kültürünün geç Ortacağ döneminde Ortadoğu sosyal ve dini tarihinin nasıl önemli bir parçası haline geldiğini inceleyeceğim.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Genellikle Türk akademisi Kalenderî ve Haydarî gibi derviş gruplarının Orta Asya kökenleri üzerinde durmakta ve Şaman kültürünün derviş gruplarıyla olan bağlantısına vurgu yapmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bakış açısı, Ortadoğu bölgesini ihmal etmekte ve Ortadoğu Sûfî geleneğinin derviş grupları üzerindeki etkisini göz ardı etmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Yine, derviş kültürünün geç Ortacağ döneminde Ortadoğu sosyal ve dini tarihinin nasıl önemli bir parçası haline geldiğini inceleyeceğim.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Derviş Toplulukları · Kalenderîler · Ortadoğu

Özet

Genellikle Türk akademisi Kalenderî ve Haydarî gibi derviş gruplarının Orta Asya kökenleri üzerinde durmakta ve Şaman kültürünün derviş gruplarıyla olan bağlantısına vurgu yapmaktadır. Bununla alakalı olarak, Ehl-i Beyt Sevgisi-Ehl-i Beyt’ten olma ve gazâ-cihâd faaliyetlerinde bulunma gibi olguların ‘Türkmen Kültürü’ne has özellikler olduğu fikri benimsenmektedir. Bu bakış açısı, Ortadoğu bölgesini ihmal etmekte ve Ortadoğu Sûfî geleneğinin derviş grupları üzerindeki etkisini göz ardı etmektedir. Dolayısıyla, bu makalede Mısır ve Kuzey Afrika’daki Kalenderîler üzerine odaklanacağım. Şeyh el-Irâkî (ö. 1487)’nin hayatından yola çıkarak Kalenderîlerin Ortadoğu ve Kuzey Afrika’da nasıl yayıldıklarını, devlet ve toplumla nasıl bir etkileşim ve iletişim içerisinde bulunduklarını analiz edeceğim. Yine, derviş kültürünün geç Ortacağ döneminde Ortadoğu sosyal ve dini tarihinin nasıl önemli bir parçası haline geldiğini inceleyeceğim.

Abstract

Since dervish groups (Qalandaris, Haydaris, etc.) have mostly viewed as “heterodox Islam” and “popular religion,” their shamanistic nature and Central Asian origin have been emphasized, especially in Turkish academia. As a part of this trend, the love of Ahl-i Bayt and ghaza activities of Abdals (Qalandaris) in Anatolia and the Balkans have been mainly linked to Turkish Islam. Switching the common perspective, I will focus on Qalandari dervishes in Egypt and North Africa in this article. Through Shaykh Qutb al-Iraqi al-Baghdadi (d. 1487)'s life, I will shed light on how the Qalandaris emerged and spread out in the Middle East and North Africa and how they interacted with state and society. Also, I will explore how Qalandaris became an essential part of Middle Eastern social and religious history during the late Middle Ages.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ŞEN, M. S. (2021). GEÇ ORTAÇAĞ DÖNEMİ’NDE MISIR ve KUZEY AFRİKA’DA KALENDERÎLİK. International Journal of Social Inquiry, Cilt: 14 - Sayı: 2, 813–838. https://ajindex.com/articles/415046

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (1)

  1. Abdülbâsıt el-Malati, (2002). Neylü’l-Emel fi Zeyli’d-Düvel, haz. Ömer Abdüsselam Tedmûrî. Sayda-Beyrut: Mektebetü’l-Asriyye, I-IX. Abdullah ibn Tercümân, (1895). Tuhfetü’l-Erîb fî’l-Redd alâ Ehli’s-Salîb. Mısır: Matbaatü’l-Berîd. Hatîb-i Fârisî, (1999). Manâkib-i Camâl al-Dîn-i Sâvî, haz. Tahsin Yazıcı. Ankara: TTK Yayınları. İbn Battuta, (2013). İbn Battuta Seyahatnâmesi, çev. A. Sait Aykut. İstanbul: YKY Yayınları. İbn Hacer el-Askalânî, (1993). ed-Düreru’l-Kâmine fî A’yâni’l-Mieti’s-Sâmine. Beyrut: Dâru’l-Cîl, I-IV. İbn Haldûn, (2004). Mukaddimetü İbn Haldûn, haz. Abdullah Muhammed ed-Derviş. Şam: Dâru’l-Belhî, I-II. İbn Hallikân, (1978). Vefeyâtü’l-A’yân ve Enbâü Ebnâi’z-Zamân, haz. İhsân Abbâs. Beyrut: Dâru Sâdir, I-VIII. İbn İyâs, (?). Bedâiu’z-Zuhur fî Vakâii’d-Dühûr, haz. Muhammed Mustafa. Mekke: Mektebetü Dâri’l-Baz, I-V. İbn Saîd el-Mağribî, (1970). en-Nücûmu’z-Zâhire fî Hulâ Hazreti’l-Kâhire tah. Dr. Hüseyin Nassâr. Kahire: Matbaatü Dâri’l-Kütüb. İbn Tağrîberdî, (1972). en-Nücûmu’z-Zâhire fî Mülûki Misr ve’l-Kâhire, tah. Dr. Cemâleddin eş-Şeyyâl- Fehîm Muhammed Şeltût. Kahire: Vizâratü’s-Sekâfeti ve’l-İrşâdi’l-Kavmî, I-XVI. İbn Tolun, (1998). Mufâkehetü’l-Hillân fî Havâdisi’z-Zamân, haz. Halîl el-Mansûr. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye. Leo Africanus, (2010). The History and Description of Africa: And of the Notable Things Therein Contained, çev. J. Pory, ed. Robert Brown. Cambridge: Cambridge University Press, I-II. el-Makrîzî, (1997). es-Sülûk li-Ma’rifeti Düveli’l-Mülûk, tah. Muhammed Abdulkâdir Ata. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, I-VIII. ------------- (1998). el-Hitatu’l-Makrîziyye, haz. Halîl el-Mansûr. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, I-IV. Muhammed b. Ali b. es-Serrâc, (2015). Tuffâhu’l-Ervâh ve Miftâhu’l-İrbâh: Ruhların Meyvesi ve Kazancın Anahtarı, haz. Nejdet Gürkan vd. İstanbul: Kitap Yayınevi. Pero Tafur, (2016). Pero Tafur Seyahatnamesi: 9 Mayıs 1437-22 Mayıs 1438, çev. Hakan Kılınç. İstanbul: Kitap Yayınevi. es-Safedî, (2000). el-Vâfî bi’l-Vefeyât, haz. Ahmed el-Arnavut-Türkî Mustafa. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, I-XXIX. es-Sîrafî, (2010). Nüzhetü’n-Nüfûs ve’l-Ebdân fî Tevârîhi’z-Zamân, tah. Dr. Hüseyin Habeşî. Kahire: Matbaatü Dâri’l-Kütüb ve’l-Vesâiki’l-Kavmiyye, I-IV. Tâcüddîn es-Sübkî, (1986). Muîdü’n-Niam ve Mübîdü’n-Nikam. Beyrut: Müessesetü’l-Kütübi’s Sekâfiyye. ez-Zehebî, (2003). Târîhu’l-İslâm ve Vefeyâtü’l-Meşâhîr ve’l-A’lâm, haz. Beşşâr Avvâd Ma’rûf. Beyrut: Dâru’l-Ğarbi’l-İslâmî, I-XVII. Berkey, Jonathan P.,