Dergiler / Tasavvuf İlmi ve Akademik Araştırma Dergisi / 2015 / Cilt: 2 - Sayı: 36

Mihnet Dönemi Sûfîliğinde Savunma Amaçlı Ak?id Yazıcılığı: XVII. Yüzyıl Osmanlı'sında İki Sûfî İki Eser

Defensive Authorship of the Books on Islamic Creed by the Sufis in the Peri-od of Mihna: Two Sufi Works of the Seventeenth Century Ottomans

Sayfa
1–30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Makalede, inanç esasları üzerine yazılmış olan bu iki eserin, yazılış gâyeleri, kaynakları, muhtevâları ve özellikle dönem şartlarının bu eserlerin telifleri üzerindeki etkilerine değinilmeye çalışılmıştır

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı'nın XVII. yüzyılı sûfîler açısından sıkıntılı dönemlerden biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bunlar içerisinde iki farklı akaid metninin telif edildiği görülmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Makalede, inanç esasları üzerine yazılmış olan bu iki eserin, yazılış gâyeleri, kaynakları, muhtevâları ve özellikle dönem şartlarının bu eserlerin telifleri üzerindeki etkilerine değinilmeye çalışılmıştır
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Osmanlı'nın XVII. yüzyılı sûfîler açısından sıkıntılı dönemlerden biridir. Kadızâdeliler-Sivâsîler mücadelesi şeklinde adlandırılan olayların yaşandığı bu dönemde, sûfîlerin çeşitli ithamlarla karşılaştığı görülmektedir. Dönem sûfîleri tarafından kendilerini savunmak amacıyla çeşitli risâleler kaleme alınmıştır. Bunlar içerisinde iki farklı akaid metninin telif edildiği görülmektedir. Bu metinler, Abdülmecîd Sivâsî'nin Dürer-i Akaid'i ile Karabaş Velî'nin Nesefî Akaidi'ne yaptığı şerhtir. Makalede, inanç esasları üzerine yazılmış olan bu iki eserin, yazılış gâyeleri, kaynakları, muhtevâları ve özellikle dönem şartlarının bu eserlerin telifleri üzerindeki etkilerine değinilmeye çalışılmıştır

Abstract

The seventeenth century of the Ottoman State is one of the troublesome periods for the Sufis. It is seen that many accusations were directed to the Sufis in this period when the incidents called fights between Qadizadeli and Sivasi families took place. Various treatises were written by the Sufis of the time in order to defend themselves against such accusations. Among them are seen two distinguishing texts on Islamic creed. These texts are Abdülmecid Sivasi's Durar al-Aqaid and Karabaş Veli's commentary on Nasafi's Aqaid. In this article, we will deal with the reasons for writing these two books, their sources, their contents, and especially the effects of the conditions of the period on writing the books

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇOBAN, A. (2015). Mihnet Dönemi Sûfîliğinde Savunma Amaçlı Ak?id Yazıcılığı: XVII. Yüzyıl Osmanlı'sında İki Sûfî İki Eser. Tasavvuf İlmi ve Akademik Araştırma Dergisi, Cilt: 2 - Sayı: 36, 1–30. https://ajindex.com/articles/359102

Kaynakça (7)

  1. Abay, Muhammed, "Osmanlı Döneminde Tefsir Haşiyeleri", Başlangıçtan Günümüze Türkle- rin Kur'an Tefsirine Hizmetleri -Tebliğler ve Müzakereler, İstanbul, 2011.
  2. Abay, Muhammed, "Osmanlı Döneminde Yazılan Tefsir İle İlgili Eserler Bibliyografyası Tef- sirler, Haşiyeler, Sûre Tefsirleri, Tercümeler", Dîvân İlmî Araştırmalar, 1999/1. Abdülmecîd Sivâsî, Dürer-i Akaid, İstanbul Ün. Ktp., Türkçe Yazmalar, 1566. _____, Dürer-i Akaid, Süleymâniye Ktp., Mihrişah Sultan, 300. _____, Dürer-i Akaid, Süleymâniye Ktp., Ali Emirî, 281. _____, Dürer-i Akaid, Süleymâniye Ktp., Esad Efendi, 3627/2. Akgündüz, Ahmet, "Fetâvâ-yı Ankaravî", DİA, XII, İstanbul, 1995.
  3. Aşkar, Mustafa, "Tarikat-Devlet İlişkisi, Kadızâdeli ve Meşâyıh Tartışmaları Açısından Niyazî-i Mısrî ve Döneme Etkileri", Tasavvuf: İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi, sayı: 1,1999. Bahâeddinzâde, Şerhu Fıkhi'l-Ekber, Süleymaniye Ktp., Ragıp Paşa, 789. Bedreddîn Simâvî, Vâridât, trc. Musa Kazım, İBB, Atatürk Kitaplığı, no: 564. el-Birgivî, Muhammed b. Bîr Ali, et-Tarîkatü'l-Muhammediyye ve's-Sîretü'l-Ahmediyye, tahkik ve tahriç: Muhammed Huseynî Mustafa, Halep: Dâru'l-kalemi'l-Arabî, 2002/1423. Çavuşoğlu, Semiramis, "Kadızâdeliler", DİA, XXIV, İstanbul, 2001.
  4. Düzdağ, Ertuğrul, Kanunî Devri Şeyhülislâmı Ebussuud Efendi Fetvaları, İstanbul: Kapı Yay., 2012. Fahreddîn er-Râzî, "İtikâdâtu fırakı'l-müslimîn ve'l-müşrikîn", trc. F. Sancar, Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, IX (2009), sayı: 2. Göçmen, Muammer, "Üstüvânî Mehmed Efendi", DİA, XLII, İstanbul, 2012.
  5. Homerin, Emil, "Memlûklar Dönemi Mısır'ında Sûfîler ve Tasavvuf Aleyhtarları Taraflar ve Kurumsal Çevre Üzerine Bir İnceleme", trc. Salih Çift, UÜİFD, c. XI, sayı: 1, 2002. İbn Kemâl, Risâletü'l-Münîre, Cemâl Matbaası, 1308. İsmâil Sivâsî, Firavun'un İmânına Dair Risâle, Süleymâniye Ktp., Mihrişah Sultan, 294. Kara, Kerim, Karabaş Velî: Hayatı, Fikirleri, Risaleleri, İstanbul: İnsan Yay., 2003. Karabaş Velî, Şerhu'l-Akaid, Süleymaniye Ktp., Yazma Bağışlar, 3738. Kâtip Çelebi, Fezleke, Cerîde-i Havâdis Matbaası, 1287. _____, Keşfü'z-zunûn an esâmi'l-kütübi ve'l-fünûn, trc. Rüştü Balcı, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay., 2007-2009. (I, III) _____, Mîzânu'l-hak fî ihtiyâri'l-ehak -İslâmda Tenkid ve Tartışma Usûlü, haz. S. Uludağ-M. Kara, İstanbul: Marifet Yay., 1990.
  6. Kaya, Mesut, "İslâm İlimler Tarihinde Muhâkemât Geleneği: Tefsir Hâşiyeleri Merkezli Bir Deneme", İslâm Araştırmaları Dergisi, sayı: XXXIII, 2015.
  7. Kılıç, M. Erol, "İbnü'l-Arabî, Muhyiddin", DİA, XX,