Dergiler / Türk Psikoloji Dergisi / 2016 / Cilt: 31 - Sayı: 78

Stresle Başa Çıkmada İç Kontrol Odağının Yordayıcı Gücü ve Psikolojik Sermayenin Aracılık Rolü

The Predictive Power of Internal Locus of Control on Coping with Stress and Mediating Role of Psychological Capital

Sayfa
1–12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen sonuçlar literatürdeki çalışmalarla karşılaştırılarak tartışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Günümüzde bireyler ve işletmeler iş ortamlarında yaşanan stresten dolayı sağlık harcamaları, iş gücü devri, tazminatlar gibi çeşitli kayıplara maruz kalmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu maksatla, TRB-1 bölgesinde (Malatya, Elazığ, Tunceli, Bingöl) bulunan özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde çalışan zihinsel engelliler öğretmenlerinden (n = 245) veriler toplanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen sonuçlar literatürdeki çalışmalarla karşılaştırılarak tartışılmıştır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Günümüzde bireyler ve işletmeler iş ortamlarında yaşanan stresten dolayı sağlık harcamaları, iş gücü devri, tazminatlar gibi çeşitli kayıplara maruz kalmaktadır. Yapılan bu çalışmanın amacı iç kontrol odağının problem ve duygu odaklı stresle başa çıkma davranışları üzerindeki yordama gücünü belirlemek ve bu süreçte psikolojik sermayenin rolünü tespit etmektir. Bu maksatla, TRB-1 bölgesinde (Malatya, Elazığ, Tunceli, Bingöl) bulunan özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde çalışan zihinsel engelliler öğretmenlerinden (n = 245) veriler toplanmıştır. Yapılan analizler (doğrulayıcı faktör analizi, korelasyon, basit ve aşamalı regresyon analizi, Sobel testi) neticesinde iç kontrol odağının; problem odaklı stresle başa çıkma davranışlarını pozitif, duygu odaklı stresle başa çıkma davranışlarını ise negatif yönlü ve anlamlı bir şekilde yordama gücü olduğu belirlenmiştir. Psikolojik sermayenin ise; problem odaklı stresle başa çıkma davranışları üzerinde pozitif yönlü ve anlamlı bir yordama gücü olduğu görülürken, duygu odaklı stresle başa çıkma davranışları üzerinde ise anlamlı bir yordama gücü olmadığı görülmüştür. Ayrıca, iç kontrol odağının psikolojik sermaye üzerinde pozitif yönlü ve anlamlı bir yordama gücü olduğu belirlenmiştir. Bunlara ilave olarak psikolojik sermayenin, iç kontrol odağı ile problem odaklı stresle başa çıkma davranışları arasındaki ilişkide kısmî aracılık rolü oynadığı görülmüştür. Elde edilen sonuçlar literatürdeki çalışmalarla karşılaştırılarak tartışılmıştır.

Abstract

Nowadays individuals and organizations are exposed to various losses like healthcare expensive, turnover and compensations due to stress in workplace. The aim of this study to determine the prediction power of internal locus of control on problem and emotion focused behaviors to cope with stress and to identify the role of psychological capital during this process. For this purpose data collected by doing survey among the mentally disabled teachers (n = 245) working in special education and rehabilitation centers in TRB-1 region (Malatya, Elazığ, Tunceli, Bingöl). As a result of analyses (confirmatory factor analysis, correlation, simple and multiple regression analysis, Sobel's test) it is seen that internal locus of control predicts problem focused behaviors to cope with stress positively and significantly but emotional focused behaviors to cope with stress negatively and significantly. Psychological capital predicts problem focused behaviors to cope with stress positively and significantly whereas it has no significant predictive power on emotional focused behaviors to cope with stress. Also, internal locus of control has positive and significant prediction on psychological capital. In addition to all, psychological capital has partial mediating role between internal locus of control and problem focused behaviors to cope with stress. The results that obtained are discussed by comparing the other studies in the literature.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ERDEM, H. (2016). Stresle Başa Çıkmada İç Kontrol Odağının Yordayıcı Gücü ve Psikolojik Sermayenin Aracılık Rolü. Türk Psikoloji Dergisi, Cilt: 31 - Sayı: 78, 1–12. https://ajindex.com/articles/357532

Kaynakça (13)

  1. Akçay, V. (2012). Pozitif psikolojik sermayenin iş tatmini ile ilişkisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 02(01), 123- 140. Anderson, C. (1977). Locus of control, coping behaviors, and performance in a stress setting: A longitudinal study. Journal of Applied Psychology, 62(4), 446-451.
  2. Arslan, C., Dilmaç, B. ve Hamarta, E. (2009). Coping with stress and trait anxiety ın terms of locus of control: A study with Turkish university students, social behavior and personality. Social Behavior and Personality: An International Journal, 37(6), 791-800.
  3. Avey, J. B., Luthans, F. ve Jensen, S. M. (2009). Psychological capital: A positive resource for combating employee stress and turnover. Human Resource Management, 48(5), 677-693.
  4. Avey, J. B., Luthans, F., Smith, R. M. ve Palmer, N. F. (2010). Impact of positive psychological capital on employee well-being over time. Journal of Occupational Health Psychology, 15(1), 17-28.
  5. Aydın, İ. (2008). İş yaşamında stres. Ankara:
  6. Pegem Yayıncılık. Balcı, A. (2000). Öğretim elemanlarının iş stresi. Ankara:
  7. Nobel Yayıncılık. Baltaş, Z. ve Baltaş, A. (2012). Stres ve başaçıkma yolları. İstanbul:
  8. Remzi Kitabevi.
  9. Baron, R. M. ve Kenny, D. A. (1986). The moderator mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51, 1173- 1182. Basım, N. ve Şeşen, H. (2006). Kontrol odağının çalışanların nezaket ve yardım etme davranışlarına etkisi: Kamu sektöründe bir araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16, 159-168.
  10. Basım, N. ve Şeşen H. (2008). Çalışanların kontrol odaklarının örgüt içi girişimcilik tutumları ile ilişkisi: Kamu sektöründe bir araştırma. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 63(3), 49-64.
  11. Başol, G. ve Türkoğlu, E. (2009). Sınıf öğretmeni adaylarının düşünme stilleri ile kontrol odağı durumları arasındaki ilişki. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 6(1), 732- 757. Bozkurt, T., Uluğ, M., Çelik, A., Oktuğ, Z., İçellioğlu, S., Özden, S. ve Soysal, Ö. (2010), Stres. İstanbul: İstanbul Kültür Üniversitesi Yayınları.
  12. Chen, Z., Sun, H., Lam, W., Hu, Q., Huo, Y. ve Zhong, J. (2012). Chinese hotel employees in the smiling masks: Roles of job satisfaction, burnout, and supervisory support in relationships between emotional labor and performance. The International Journal of Human Resource Management, 23(4), 826-845.
  13. Cooper, C. ve Dewe, P. (2004). Stress