Dergiler / Sanat Yazıları / 2026 / Sayı: 42

SANAT VE TASARIMDA SİNESTEZİ ETKİSİ: ÇOKLU ALGI YARATMAK

SYNESTHESIA EFFECT IN ARTS AND DESIGN: MULTI SENSORY APPEALS

Gülçin Cankiz Elibol(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ, İÇ MİMARLIK VE ÇEVRE TASARIMI BÖLÜMÜ)0000-0002-6529-2855
Zuhal Boerescu(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ, RESİM BÖLÜMÜ)0000-0003-3946-4438
Sayfa
119–140
Yayın Tarihi
2020-05-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu amaçla, sinestezi kavramı genel anlamda incelenmiş; sanat ve tasarım disiplinleri arasındaki konumu irdelenmiş ve çoklu duyumsamaya dayalı değerlendirmeler, bu kapsama örnek gösterilebilecek eserler ve tasarımlar üzerinden gerçekleştirilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, sinestezi kavramını, bilimsel tanımlamalar ile ele almakta ve sanat alanlarındaki karşılıklarını irdelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmanın odağını oluşturan sinestezi kavramı, en temel anlamıyla çoklu/bütünleşik algı olarak ifade edilebilecektir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu amaçla, sinestezi kavramı genel anlamda incelenmiş; sanat ve tasarım disiplinleri arasındaki konumu irdelenmiş ve çoklu duyumsamaya dayalı değerlendirmeler, bu kapsama örnek gösterilebilecek eserler ve tasarımlar üzerinden gerçekleştirilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Sinestezi · Çoklu algı · Sanat

Özet

Bu çalışma, sinestezi kavramını, bilimsel tanımlamalar ile ele almakta ve sanat alanlarındaki karşılıklarını irdelemektedir. Çalışmanın odağını oluşturan sinestezi kavramı, en temel anlamıyla çoklu/bütünleşik algı olarak ifade edilebilecektir. Günümüzde sinirbilim alanının araştırma konuları arasında yer alan bu olgunun ve dolayısıyla bu tür deneyimler yaşayabilen bireylerin –sinestetlerin-, sanat alanında ne gibi çıktılar ortaya koyduğu da çalışmanın bir alt konusudur. Öte yandan çalışma, yalnızca bu yöndeki deneyimlerin sunulmasını değil; bu kavramının disiplinlerarası konumuna değinmeyi ve birden çok duyuya hitap eden sanat eseri ve tasarımların bu çerçevedeki rolünü incelemeyi de hedeflemektedir. Bu amaçla, sinestezi kavramı genel anlamda incelenmiş; sanat ve tasarım disiplinleri arasındaki konumu irdelenmiş ve çoklu duyumsamaya dayalı değerlendirmeler, bu kapsama örnek gösterilebilecek eserler ve tasarımlar üzerinden gerçekleştirilmiştir.

Abstract

This study, approaches the notion of synesthesia within the scope of scientific definitions and discusses its corrspondences in fields of art. The notion of synesthesia, which forms the basis of the study, can be defined as multi-sense or a union of senses, in the most general use. This notion,which is among the study areas of neuroscience today, and the outputs of such individuals –synesthethes- are also among the sub-topics of the study. Also, the study not only aims to reveal such outputs, but also tries to discuss its interdisciplinary position and the role of art works and designs that trigger multiple senses. For this purpose, synesthesia is dealt in a general manner, its role within the fields of arts and design is discussed, and multi sensory appealing experiences were assessed through such art works and designs.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Elibol, G. C., Boerescu, Z. (2020). SANAT VE TASARIMDA SİNESTEZİ ETKİSİ: ÇOKLU ALGI YARATMAK. Sanat Yazıları, Sayı: 42, 119–140. https://ajindex.com/articles/300566

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (27)

  1. Berman, Greta. (1999). Synesthesia and the Arts. Leonardo, 32/1, s. 15-22.
  2. Brang, D., Rouw, R., Ramachandran, V.S., Coulson, S. (2001). Similarly Shaped Letters Evoke Similar Colurs in Grapheme-Color Synesthesia. Neuropsychologia, 49, s. 1355-1358.
  3. Brehm, Margrit. (2007). Dikkatli Gözler İçin. (B. Tut, Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  4. Cavallaro, Dani. (2013). Synesthesia and the Arts. London: Mc. Farland and the Company Publishers.
  5. Cytowic, Richard E. (2002). Synesthesia, A Union of the Senses (Second Edition). Massachusettes: A Bradford Book MIT Press Massachusettes Institute of Technology.
  6. Erkin, Bilge E. (2010). Füsun Onur ve Sarkis’in Yerleştirmelerindeki Müzikal Evren. Porte
  7. Akademik Müzik ve Dans Araştırmaları Dergisi - Müzikte Temsil ve Müziksel Temsil II Özel Sayısı, 2, s. 80-92. Erişim: 26.02.2020. http://porteakademik.itu.edu.tr/docs/librariesprovider181/Yay%C4%B1n-Ar%C5%9Fivi/2.-say%C4%B1/porte_akademik-2-13.pdf
  8. Grossenbacher, P. G., Lovelace, C. T. (2001). Mechanisms of Synesthesia: Cognitive and Physiological Constraints. TRENDS in Cognitive Sciences, 5, s. 36-41.
  9. Holmes, Kevin. (2016). Give Yourself Synesthesia with Music Composed in Virtual Reality. vice.com. Erişim:26.02.2020. https://www.vice.com/en_us/article/jpvzvy/vr-cello-synesthesia-experience-motion-data
  10. Hubbard, E. M., Ramachandran V.S. (2005). Neurocognitive Mechanisms of Synesthesia. Neuron, 48, s. 509-520.
  11. Marks, Lawrence E. (1984). Synesthesia and the Arts. Crozier, W. R., Chapman A.J. (ed.). Cognitive Processes in the Perception of Art, s. 427-447. Elsevier Science Publishers B. V.
  12. Öçal, M. Sedat. (2010). Sinestezi ve İletişim Tasarımı. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Kültür Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  13. Önal, Ayça. (2018). Müzik ve Resim İlişkisi: Resim Sanatında Müziğin Yenidenüretimine İlişkin Örnekler. İnonü University Journal of Art and Design, 8 /18, s. 98-109.
  14. Quintessenz. Erişim: 26.02.2020. https://quintessenz.art/kagkatikas-secret
  15. Refik Anadol. Erişim: 26.02.2020. http://.com/works/melting-memories/
  16. Refik Anadol. Erişim: 26.02.2020. http://refikanadol.com/works/wind-of-boston-data-paintings/
  17. Rothen, N., Seth, A. K., Ward, J. (2018). Synesthesia Improves Sensory Memory, when Perceptual Awareness is High. Vision Research, 153, s. 1-6.
  18. Sinestezi. Erişim: 04.12.2019. https://www.psikolojik.gen.tr/sinestezi.html
  19. Söz Sanatları. Erişim: 22.04.2020. https://www.dilbilgisi.net/soz-sanatlari-konu-anlatimi/
  20. Steen, Carol. (2001). Visions Shared: A Firsthand Look into Synesthesia and Art. Leonardo, 34/3, s. 203-208.
  21. Stewart, Jessica. (2016). Indoor Rainbow Made of Thread Flows Through the Toledo Museum of Art. My Modern Met. Erişim: 26.02.2020. https://mymodernmet.com/gabriel-dawe-plexus-toledo/
  22. The First Be-In 1952. Erişim: 02.03.2020. http://www.ralphmag.org/ED/be-in.html
  23. Türk Dili ve Edebiyatı. Erişim: 22.04.2020. https://www.turkedebiyati.org/soz_sanatlari/ tesbih_soz_sanatlari.html
  24. Über-well. Erişim: 26.02.2020. https://uber-well.com/tundras-immersive-light-installation-puts-visitors-side-by-side-a-swimming-whale/
  25. Van Campen, Crétien. (1999). Artistic and Psychological Experiments with Synesthesia. Leonardo, 32/1, s. 9-14.
  26. Van Campen, C., Froger, C. (2003). Personal Profiles of Color Synesthesia: Developing a Testing Method for Artists and Scientists. Leonardo, 36/4. s. 291-294.
  27. Refik Anadol. Erişim: 26.02.2020. http://.com/works/melting-memories/