KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Sanat Yazıları / 2026 / Sayı: 54

SANATTA KANIN TEMSİLİ: ŞİDDET, TOPLUM VE BELLEK

THE REPRESENTATİON OF BLOOD İN ART: VİOLENCE, SOCİETY, AND MEMORY

Şemsi Altaş(Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi)0000-0001-9986-8915
Sayfa
371–385
Yayın Tarihi
2026-05-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Caravaggio’nun dramatik gerçekçiliği, Otto Dix’in savaş temsilleri, Hermann Nitsch’in ritüel performansları, Marina Abramović ve Regina José Galindo’nun politik beden eylemleri üzerinden yapılan çözümlemeler, kanın temsili şiddetten doğrudan deneyimlenen anlayışa dönüştüğünü göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, kanın sanat tarihinde, şiddet, kurban ve kolektif bellek ekseninde temsilden tanıklığa evrilen bir estetik eşik olduğunu ileri sürmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Antik dönemden Orta Çağ’a, Barok resimden modern ve postmodern sanata uzanan süreçte kanın anlamı önemli dönüşümler geçirmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Caravaggio’nun dramatik gerçekçiliği, Otto Dix’in savaş temsilleri, Hermann Nitsch’in ritüel performansları, Marina Abramović ve Regina José Galindo’nun politik beden eylemleri üzerinden yapılan çözümlemeler, kanın temsili şiddetten doğrudan deneyimlenen anlayışa dönüştüğünü göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kan · Şiddet · Kurban

Özet

Bu çalışma, kanın sanat tarihinde, şiddet, kurban ve kolektif bellek ekseninde temsilden tanıklığa evrilen bir estetik eşik olduğunu ileri sürmektedir. Antik dönemden Orta Çağ’a, Barok resimden modern ve postmodern sanata uzanan süreçte kanın anlamı önemli dönüşümler geçirmiştir. Tarihin ilk dönemlerinde kutsal ve simgesel bir gösterge olarak ele alınan kan, moderniteyle birlikte travmatik gerçekliğin maddesel ifadesine dönüşmüştür. Caravaggio’nun dramatik gerçekçiliği, Otto Dix’in savaş temsilleri, Hermann Nitsch’in ritüel performansları, Marina Abramović ve Regina José Galindo’nun politik beden eylemleri üzerinden yapılan çözümlemeler, kanın temsili şiddetten doğrudan deneyimlenen anlayışa dönüştüğünü göstermektedir. Bu bağlamda kan, estetik bir unsur olmanın ötesine geçmiştir. İzleyiciyi tanıklık ekseninde konumlandıran maddesel bir eşik hâline gelmiştir.

Abstract

This study argues that blood in the history of art constitutes an aesthetic threshold evolving from representation to testimony within the axes of violence, sacrifice, and collective memory. From Antiquity and the Middle Ages to Baroque painting and modern and postmodern art, the meaning of blood has undergone significant transformations. In the earliest periods of history, blood was regarded as a sacred and symbolic signifier; with modernity, however, it became a material expression of traumatic reality. Through analyses of Caravaggio’s dramatic realism, Otto Dix’s representations of war, Hermann Nitsch’s ritual performances, and the political body actions of Marina Abramović and Regina José Galindo, the study demonstrates that blood has shifted from represented violence to directly experienced understanding. In this context, blood moves beyond being merely an aesthetic element. It becomes a material threshold that positions the viewer within the axis of testimony.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Altaş, Ş. (2026). SANATTA KANIN TEMSİLİ: ŞİDDET, TOPLUM VE BELLEK. Sanat Yazıları, Sayı: 54, 371–385. https://doi.org/10.61742/sanatyazilari.1893554

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (26)

  1. Akkaya, Ş. (2025). Marina Abramoviç’in rhythm 0 performansını uygarlığın huzursuzluğu üzerinden okumak.
  2. Art and Interpretation, 45, s. 148-156. https://doi.org/10.47571/sanatyorum.1504466
  3. Altaş, Ş. (2025). Sanatta terk edilen uzuv: bedenin parçalanışı. Ankara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi, (7): 2. s. 190-202. https://doi.org/10.58608/augsfd.1783635
  4. Alvarez, A., C. (2015). All the times artists used blood for radical work. DAZED.
  5. Amelia, J. (2013). Unpredictable Temporalities The Body and Performance in Art History. Rune Gade and Gunhild Borggreen (Ed.). Museum Tusculanum Press, University of Copenhagen.
  6. Antmen, A. (2009). 20. yüzyıl Batı sanatında akımlar. Sel Yayıncılık
  7. Aydemir, S. (2018). Gına Pane’in performanslarında nesneleşen acı. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi, (3): 5. s. 295-307. https://izlik.org/JA37FU72KZ
  8. Bedir Erişti, S., D. (2025). Görsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi
  9. Birzaka-Priekule, L. (2020). The Orgies Mysteries Theatre of Hermann Nitsch, A conversation with Hermann Nitsch. Arterritory.
  10. Boardman, J. (2025). Parthenon üzerine. (T. Lafçı, Çev.). Hayalperest Yayınları.
  11. Conticelli, V., Gabriele, M. (2003). Mikrokozmos’tan makrokozmos’a kan’ın öyküsü.
  12. İçinde E. Efe Çakmak (Ed.), Kan Damardan: Cogito Düşünce Dergisi (37). Yapı Kredi Yayınları.
  13. Düz, N., Parlak, M. (2024). Caravaggio’nun ‘judıth holofernes’in kafasını keserken’ tablosunun ikonografik ve ikonolojik eleştiri yöntemiyle karşılaştırmalı analizi. Ekev Akademi Dergisi, 100: s. 19-33. https://doi.org/10.17753/sosekev.1452414 Ercivan Zencirci, D. (2013). Otto Dix ve “der krieg” gravür serisi. Sanat Dergisi, 22: s. 31-40. https://izlik.org/JA59FN85UH
  14. Erkan, A. (2018). Resim sanatında “Judith ve Holofernes” efsanesine farklı iki yaklaşım (Caravaggio ve Artemisia Gentisleschi). İdil, (7): 42. s. 209-215. https://doi.org/10.33404/anasay.1022793
  15. Franke, M. (2014). Regina José Galindo'nun ¿quién puede borrar las huellas'ında mı? Desipientia, s. 16-19.
  16. Freud, S. (1999). Dinin kökenleri, totem ve tabu. (S. Budak, Çev.). Öteki Yayınevi.
  17. Fricke, B. (2013). A liquid history: Blood and animation in late medieval art. The University of Chicago Press on behalf of the Peabody Museum of Archaeology and Ethnology, p. 53-69.
  18. Jones, A. (1997). Presence”in Absentia: Experiencing Performance as Documentation. Art Journal, 56(4), 11–18. https://doi.org/10.1080/00043249.1997.10791844
  19. Moma. (2011). Otto Dix. Savaştan (der krieg) deri grefti.
  20. Gombrich, Ernst H. (1997). Sanatın öyküsü. (Ö. Erduran, Çev.). Remzi Kitabevi.
  21. Girard, R. (2003). Kan, annma ve şiddet döngüsü. E. Efe Çakmak (Ed.). Kan Damardan: Cogito Düşünce Dergisi (37). Yapı Kredi Yayınları.
  22. Yılmaz, A. (2019) Damien Hirst’ün eserlerinde ölüm teması. İdil, 57: s. 577-586. https://doi.org/10.20488/sanattasarim.1804785
  23. Yılmaz, M. (2013). Bedenin gösterisinde yanılsamadan gerçek şiddete -sanatta kanlı içselleştirmeler. İdil, (10): 2, s.12-26. https://doi.org/10.7816/idil-02-10-02
  24. Sennett, R. (2008). Ten ve taş. (T. Birkan, Çev.). Metis Yayınları.
  25. Sterpetti, A., V. (2015). The revolutionary studies by Leonardo on blood circulation were too advanced for his times to be published. Journal of Vascular Surgery,62:(1). https://doi.org/10.1016/j.jvs.2015.03.036
  26. Weiermair, P. (2003). Çağdaş sanatta kan üzerine düşünceler. E. Efe Çakmak (Ed.). Kan Damardan: Cogito Düşünce Dergisi (37). Yapı Kredi Yayınları.