Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightÇalışma, bu yönüyle Osmanlı hanedan kadınlarının vakıf faaliyetleri ve Manisa’nın sosyal ekonomik gelişimi üzerine yapılan araştırmalara katkı sunmayı amaçlamaktadır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Osmanlı vakıf sistemi, dinî hizmetlerin yanı sıra eğitim, sosyal yardım, ticaret ve şehirleşme faaliyetlerinin sürdürülebilirliğini sağlayan önemli kurumlardan biri olmuştur. Hanedan mensubu kadınların kurdukları vakıflar ise kadınların ekonomik kaynaklar üzerindeki tasarruflarını, toplumsal konumlarını ve kamusal alandaki görünürlüklerini incelemek açısından önemli veriler sunmaktadır. Bu çalışmada, Sultan II. Bayezid’in eşi ve Şehzade Şehinşah’ın annesi Hüsn i Şah Hatun’un Manisa’da kurduğu vakıf, banilik faaliyeti ve vakıf sistemi çerçevesinde incelenmektedir. Çalışmanın temel amacı, Hüsn i Şah Hatun Vakfı’nın kuruluşunu, gelir kaynaklarını, vakfa bağlı yapı ve hizmetleri ile bunların Manisa’nın sosyal ve ekonomik hayatındaki işlevlerini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda vakfiye kayıtları, arşiv belgeleri, şer‘iyye sicilleri ve konuya ilişkin literatürden yararlanılmıştır. İnceleme sonucunda, Hatuniye Külliyesi bünyesindeki cami, sıbyan mektebi, imaret gibi hizmet yapılarının yanı sıra Kurşunlu Han, dükkânlar ve Serâbâd Hamamı gibi gelir getirici unsurların vakfın sürekliliğini sağlayan bir ekonomik yapı oluşturduğu görülmektedir. Böylece Hüsn i Şah Hatun’un banilik faaliyetinin dinî yapıların inşasıyla sınırlı kalmadığı; eğitim, sosyal hizmet, ticari faaliyet ve şehirleşme süreçleriyle bütünleşen bir vakıf sistemi meydana getirdiği ortaya konulmaktadır. Çalışma, bu yönüyle Osmanlı hanedan kadınlarının vakıf faaliyetleri ve Manisa’nın sosyal ekonomik gelişimi üzerine yapılan araştırmalara katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Abstract
The Ottoman waqf system played a significant role in sustaining religious services, education, social welfare, commercial activities, and urban development. The foundations established by female members of the Ottoman dynasty provide valuable insights into women’s control over economic resources, social status, and public roles. This study examines the waqf established in Manisa by Hüsn i Şah Hatun, wife of Sultan Bayezid II and mother of Şehzade Şehinşah, within the framework of female patronage and the Ottoman waqf system. It aims to investigate the foundation of her waqf, its income sources, associated buildings, and their functions in the social and economic life of Manisa. The research draws upon waqf deeds, archival documents, sharia court registers, and relevant scholarly literature. The findings indicate that the Hatuniye Complex comprised a mosque, an elementary school, and an imaret, while income generating properties, including Kurşunlu Han, shops, and Serâbâd Bath, provided the financial resources necessary for its continuity. Hüsn i Şah Hatun’s patronage thus extended beyond religious architecture, encompassing education, social welfare, commercial activities, and urban development. This study contributes to research on Ottoman dynastic women’s patronage and their influence on the social and economic development of Manisa.