Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightSelim’in oğlu ve halefi Kanuni Sultan Süleyman'ın kullandığını göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
ÖZ 1516-1517 yıllarında Arap topraklarının fethiyle Osmanlı sultanları Müslümanların en kutsal şehirlerinin en üst yöneticileri haline geldiler. Sultan I. Selim (1512-1520), Hadimü’l-haremeyni’ş-şerîfeyn unvanını alan ilk padişah oldu. Hz. Peygamber'in kutsal emanetlerini İstanbul'a gönderdi ve saltanatının geri kalanında Abbasi halifesi Mutevekkil’i başkent İstanbul’da tuttu. XVIII.yüzyılın ilk yıllarından itibaren dolaşmaya başlayan bir iddiaya göre, Halife Mütevekkil halifeliğin tüm haklarını resmen Sultan Selim'e devretti. Ancak, XX.yüzyılın başından itibaren, yapılan araştırmalar, I. Selim'in Mütevekkil’den halifelik haklarını devraldığı iddiasını destekleyen çağdaş bir kaynak tespit edememiştir. XVI.yüzyıl Osmanlı hilafeti meselesine dair sınırlı literatür, halife-i azam (evrensel halife) unvanını I. Selim’in oğlu ve halefi Kanuni Sultan Süleyman'ın kullandığını göstermektedir. Mevcut literatür, XVI.yüzyılın ilk yarısında halifelik meselesi üzerine önemli tartışmaların yaşandığını göstermektedir. Evrensel Osmanlı hilafeti iddiasına karşı en önemli itiraz kaynağı, halifeliği peygamberin kabilesine mensup kişilere hasreden "İmamlar/halifeler Kureyş'tendir." Kanuni Sultan Süleyman dönemi sadrazamlarından biri olan Lütfi Paşa, bu konudaki tartışmaların farkındaydı ve Ağustos 1554'te Halâsü’l-Ümme fî ma'rifeti’l-e‘imme adlı bir risale yazarak Osmanlı evrensel hilafet iddiasını meşrulaştırmaya çalıştı. Bu makale, özellikle I. Selim (1512-1520) ve Kanuni Sultan Süleyman (1520-1566) dönemlerinde halifelik sorunuyla ilgili temel konuları ele alarak Osmanlı sultanlarının hilâfet-i kübrâ’ya nasıl, ne zaman ve neden hak iddia ettikleri sorusuna cevap vermeye çalışacaktır.
Abstract
With the conquest of the Arab lands in 1516-1517, the Ottoman sultans became the supreme rulers within the Muslim world. The Sultan Selim I (r.1512-1520) assumed the title of “Servitor of the Two Holy Sanctuaries” (Khadim al-Haramayn al-Sharifayn), sent the Prophet’s relics to İstanbul, and kept the Abbasid Caliph al-Mutawakkil at the capital during the rest of his reign. According to a claim which apparently began circulating in the first half of the eighteenth century, al-Mutawakkil officially transferred all rights to the caliphate to Sultan Selim. Since the beginning of the twentieth century, however, it has been established that there was no contemporary source supporting the claim that Selim I had received the caliphate from al-Mutawakkil. The limited literature on the question of caliphate in the sixteenth century indicates that it was Selim I’s son and successor, Suleyman, who assumed the title of universal caliph. The available literature suggests that there had been vivid discussions on the caliphate question in the first half of the sixteenth century. The main possible objection to the Ottoman claim to the caliphate was a hadith (prophetic tradition) which reserved the caliphate to members of the prophet’s tribe: “the imams (caliphs) are from the Quraysh”. Lutfi Pasha, who was one of the grand viziers during the reign of Suleyman the Magnificent, was well aware of discussions on this issue and tried to legitimise the Ottoman claim to the caliphate by writing a treatise called Halas al-Umma fî ma’rifa al-aimma in August 1554. This article will address the main issues related to the question of caliphate, especially during the reigns of Selim I (r. 1512-1520) and Suleyman the Lawgiver (r. 1520-1566), and will try to answer the question of how, when, and why the Ottoman sultans had claims to the great caliphate.