Dergiler / Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 42 Sayı: 2

Samsun Batı Park Kullanım Çeşitliliği ve Evrensel Tasarım İlkeleri Doğrultusunda Değerlendirilmesi

Evaluation of Samsun Batı Park in Line with Diversity of Use and Universal Design Principles

Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-06-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, parkın genel uygunluk düzeyinin yaklaşık %72 olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kent parkları; rekreasyon, sosyalleşme ve doğayla etkileşim gereksinimlerini karşılayan, farklı kullanıcı profillerine hitap eden temel kamusal açık alanlardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışma, Samsun Batı Park’ın evrensel tasarım ilkeleri ve kullanım çeşitliliği açısından değerlendirilmesini amaçlamaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, parkın genel uygunluk düzeyinin yaklaşık %72 olduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Evrensel Tasarım · Ergonomi · Erişilebilirlik

Özet

Kent parkları; rekreasyon, sosyalleşme ve doğayla etkileşim gereksinimlerini karşılayan, farklı kullanıcı profillerine hitap eden temel kamusal açık alanlardır. Bu alanların tüm bireyler tarafından eşit ve bağımsız biçimde kullanılabilmesi, evrensel tasarım ve erişilebilirlik ilkelerinin planlama süreçlerine entegrasyonunu gerektirir. Bu çalışma, Samsun Batı Park’ın evrensel tasarım ilkeleri ve kullanım çeşitliliği açısından değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Çalışmada parkta yer alan kentsel donatılar ve mekânsal bileşenler alan gözlemlerine dayalı olarak incelenmiş; evrensel tasarım ilkeleri, TSE 12576 standartları ve kullanım çeşitliliği ölçütleri doğrultusunda “uygun/uygun değil” sınıflandırmasına dayalı tablolu bir yöntem uygulanmıştır. Bulgular, parkın genel uygunluk düzeyinin yaklaşık %72 olduğunu göstermektedir. Geniş alanlara sahip olması, çok işlevli rekreasyon olanakları ve toplu taşımayla erişilebilirliği güçlü yönler olarak öne çıkarken; bazı donatıların ergonomik yetersizlikleri, rampalardaki eğim sorunları ve sınırlı yönlendirme sistemleri temel eksiklikler olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak bu çalışma, Samsun Batı Park’ın evrensel tasarım ilkeleri doğrultusunda geliştirilmesi gereken yönler bulunduğunu ortaya koymaktadır. Ortaya konulan değerlendirme yaklaşımının, kentsel parkların erişilebilirlik ve kapsayıcılık düzeylerinin belirlenmesine yönelik benzer araştırmalar için uygulanabilir bir çerçeve sunması beklenmektedir.

Abstract

Urban parks are essential public open spaces that meet the needs for recreation, socialization, and interaction with nature, and cater to diverse user profiles. Ensuring that these spaces can be used equally and independently by all individuals requires the integration of universal design and accessibility principles into the planning process. This study aims to evaluate Samsun Batı Park in terms of universal design principles and diversity of use. In the study, the urban amenities and spatial components within the park were examined based on field observations; a tabular method based on a “suitable/unsuitable” classification was applied in accordance with universal design principles, TSE 12576 standards, and criteria for diversity of use. The findings indicate that the park’s overall suitability level is approximately 72%. While its large open spaces, multi-functional recreational opportunities, and accessibility via public transportation stand out as strengths; ergonomic deficiencies in some facilities, slope issues on ramps, and limited wayfinding systems were identified as key shortcomings. In conclusion, this study reveals that Samsun Batı Park has areas that need to be developed in accordance with universal design principles. The evaluation approach presented is expected to provide a applicable framework for similar studies aimed at determining the accessibility and inclusivity levels of urban parks.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Zengin, Ö., Şentürk, E., Yeşil, P. (2026). Samsun Batı Park Kullanım Çeşitliliği ve Evrensel Tasarım İlkeleri Doğrultusunda Değerlendirilmesi. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi, Cilt: 42 Sayı: 2. https://doi.org/10.65520/erciyesfen.1921462

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (24)

  1. Németh, J., & Schmidt, S. (2011). The privatization of public space: modeling and measuring publicness. Environment and planning B: Planning and Design, 38(1), 5-23.
  2. Karakaya, N., & Taşlı, T. C. (2019). Yaşam Kalitesinin Arttırılmasında Kent Parklarının Önemi: Eskişehir Örneği, Uluslararası Araştırmaları Dergisi, 14(20).
  3. Atanur, G. S., & Ersöz, N. D. (2020). Kavramsal Gelişim Süreçleri ve Tasarım Bileşenleri Bağlamında Kent Parkları, Ağaç ve Orman Dergisi, 1(1), 1-66.
  4. Csomos, G., Farkas, J. Z., Szabo, B., Bertus, Z., & Kovacs, Z. (2023). Exploring the use and perceptions of inner-city small urban parks: A case study of Budapest, Hungary, Urban Forestry & Urban Greening.
  5. Mace, R., L., Hardie, G., J., Place, J., P., (1991). Accessible Environments: Toward Universal Design. Design Intervention: Toward a More Humane Architecture, Von Nostrand Reinhold, New York.
  6. Hacıhasanoğlu, I. (2003). Evrensel tasarım, Tasarım Kuram Dergisi, 2(3), 93-101.
  7. Arat, Y., ve Sayar, G., (2017). İmaj Yapı Tasarımda Evrensel Tasarım İlkelerinin Rolü; Konya Bilim Merkezi Örneği, Journal of Engineering Sciences and Design, 145
  8. Çelikyay, S. ve Karayılmazlar, A. S. (2016). Bartın kent merkezindeki kamusal alanların kentsel ergonomi ve kent kimliği açısından incelenmesi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 18(2), 224-238.
  9. Ertan, K. ve Eldem, C. (2022). Temsili bir giyilebilir dış iskeletin ergonomik analiz yöntemleri ile incelenmesi. Ergonomi, 5(1), 18-25.
  10. Akın, G., Önal, S. (2016). Kentsel Alanların Tasarımında Ergonomik Sorunlar. AÜDTCF, Antropoloji Dergisi, 31: 51-60.
  11. Ergen, M., Ad, A., & Uzun, Ö. F. (2025). An investigation of Sakarya Aziz Duran Park in the context of universal design principles. Journal of Architectural Sciences and Applications, 10(1), 126-146.
  12. Ertekin N (1992) Yeşil Alan Olarak İzmir İçin Önemi Olan Kültürparkın Bitki Varlığının Saptanması, Korunması ve Geliştirilmesi Üzerine Araştırmalar. Yüksel Lisans Tezi, Ege Üniversitesi, İzmir.
  13. Özdemir B (2012) Kent Parklarının Kentsel Yaşam Kalitesine Katkıları. Yüksek Lisans Semineri, Selçuk Üniversitesi, Konya.
  14. Özkır A (2007) Kent Parkları Yönetim Modelinin Geliştirilmesi. Doktora Tezi, Ankara
  15. Konuk, G., & Bakan, K. (1987). Türkiye’de Kentsel Dış Mekanların Düzenlenmesi. Tübitak Yapı Araştırma Enstitüsü, Yayın, (U5).
  16. Güremen L., (2011). Kent Kimliği ve Estetiği Yönüyle Kentsel Donatı Elemanlarının Amasya Kenti Özelinde Araştırılması, e-Journal of New World Sciences Academy, Volume: 6, Number: 2, 254-291
  17. Gehl, J. (2011). Life between buildings.
  18. Kaplan, H., & Ulvi, H. (2007). Engelsiz Tasarım: Anlamı, İçeriği ve Ankara’da Gerçekleştirilen Bir Saha Çalışmasının Sonuçları. ÖZ-VERİ Dergisi, TC Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı Hakemli/Süreli Yayını, 4(1).
  19. Türk Standartları Enstitüsü (TSE) (2026), Türkiye. Erişim Adresi (01.02.2026) https://www.tse.org.tr/
  20. Bulut, N., & Çetinkaya, A. F. (2025). Kentsel Alanlarda Rekreasyon ve Spor. Spor, Sağlık ve Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(1), 28-38.
  21. Pepe, B., & Seven, D. (2023). Kentsel yaşam kalitesi açısından çocuk parkları ve alanları (Betimsel bir çalışma). Düzce Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3(1), 53-62.
  22. Çatalyürekoğlu, S. (2022). Kent mobilyalarının tasarım süreçlerinin ergonomi kriteri açısından incelenmesi: Türkiye kapsamında 3 büyük şehir örneği (Master's thesis, Mimar Sinan Fine Arts University (Turkey)).
  23. Tutanç, B. (2023). Kompleks kent sistemi karşısında mekânsal planlama sistemi analizi ve değerlendirme yöntemi önerisi-Türkiye örneği (Doctoral dissertation, Mimar Sinan Fine Arts University (Turkey)).
  24. Iwarsson, S., & Ståhl, A. (2003). Accessibility, usability and universal design—positioning and definition of concepts describing person-environment relationships. Disability and rehabilitation, 25(2), 57-66.