Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightSonuç olarak Turahan oğulları tarafından tesis edilen vakıflar, Yenişehir’in kısa sürede bir Türk-İslâm şehri hüviyeti kazanmasında ve bölgenin ekonomik kalkınmasında belirleyici rol oynamıştır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışma, günümüz Yunanistan sınırları içerisinde bulunan Yenişehir (Larissa) kentinin Osmanlı dönemindeki vakıf medeniyetini ve bu medeniyetin şehrin imar, iskân ve sosyo-ekonomik yapısına etkilerini incelemektedir. Tesalya’nın fethinden sonra Turahan Bey ve ailesi tarafından başlatılan imar faaliyetleri, vakıf müessesesi aracılığıyla süreklilik kazanmıştır. Çalışmanın temel kaynaklarını 1455-1569 tarihleri arasında tutulan mufassal tahrir defterleri, vakfiyeler ve araştırma eserleri oluşturmaktadır. Turahan Bey, Ömer Bey, Hasan Bey ve Burak Bey tarafından kurulan vakıflar; cami, medrese, imaret, zaviye, han, hamam, kervansaray ve köprü gibi çok sayıda mimari eserin inşasını sağlamıştır. Vakıflar sadece dinî ve sosyal hizmetler sunmakla kalmamış, aynı zamanda şehrin ticari hayatına canlılık kazandırmış, istihdam oluşturmuş ve nüfusun artmasına katkıda bulunmuştur. Özellikle Ömer Bey vakfına bağlı Tırnovi köyü, 1.060 dükkânı ve 1.290 hanelik nüfusuyla adeta bir ticaret merkezine dönüşmüştür. Hasan Bey’in uyguladığı murabaha usulü ise vakıf ekonomisinde nakit işletiminin başarılı bir örneğini teşkil etmektedir. Sonuç olarak Turahan oğulları tarafından tesis edilen vakıflar, Yenişehir’in kısa sürede bir Türk-İslâm şehri hüviyeti kazanmasında ve bölgenin ekonomik kalkınmasında belirleyici rol oynamıştır.
Abstract
This study examines the waqf civilization in Ottoman Yenisehir (modern Larissa, Greece) and its impact on the city’s urban development, settlement, and socio-economic structure. Following the Ottoman conquest of Thessaly, Turahan Bey and his descendants initiated extensive construction activities, which were sustained through the waqf institution. The primary sources include detailed tax registers (1455–1569), foundation deeds, and court records. The waqfs established by Turahan Bey, Ömer Bey, Hasan Bey, and Burak Bey financed numerous architectural works—mosques, madrasahs, imarets, lodges, inns, bathhouses, caravanserais, and bridges. Beyond religious and social services, these foundations stimulated commercial life, generated employment, and spurred population growth. Notably, the village of Tırnova, affiliated with Ömer Bey’s waqf, evolved into a thriving commercial hub with 1,060 shops and 1,290 households. Hasan Bey’s use of the murabaha (interest-bearing loan) method exemplifies innovative cash management within the waqf system. In conclusion, the Turahanid foundations played a decisive role in Yenisehir’s rapid transformation into a Turkish-Islamic city and in the region’s economic development.