Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBu değerlendirmelerin neticesinde Türkçe sütundaki dil verilerinin Eski Oğuz Türkçesiyle Güney Azerbaycan Türkçesi arasındaki aşamaya ait olduğu tespit edilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Safevî Devleti’nin kuruluşundan itibaren Osmanlı Devleti’yle yaşadığı olumsuz süreç, Avrupa’daki devletlerin dikkatini çekmiş ve bu devletler Safevî Devleti’ne elçiler göndermiştir. Şah Abbas zamanında artan bu ilişkilerin sonucunda siyasi ittifaklar kurulmuştur. Buna bağlı olarak Hristiyanlığın farklı tarikatlarına mensup misyonerler 17. yüzyılda Safevî Devleti’ne gelmiştir. Bu gruplardan biri olan Karmelitler ise makalenin konusu olan üç dilli (İtalyanca-Farsça-Eski Azerbaycan Türkçesi) Anonim İsfahan Sözlüğü’nü hazırlamıştır. Bu makalede öncelikle bahsi geçen sözlüğü ortaya çıkaran tarihî süreç üzerinde durulmuştur. Ardından, Türkçenin Safevî Devleti dönemindeki durumu, dönem kaynaklarından hareketle aydınlatılmaya çalışılmıştır. Daha sonra Anonim İsfahan Sözlüğü, sözlük tipolojisi bakımından değerlendirilmiş ve bunun yanı sıra sözlüğün Türkçe sütunundaki veriler yazım, ses bilgisi, şekil bilgisi, söz dizimi ve söz varlığı bakımından ele alınmıştır. Bu değerlendirmelerin neticesinde Türkçe sütundaki dil verilerinin Eski Oğuz Türkçesiyle Güney Azerbaycan Türkçesi arasındaki aşamaya ait olduğu tespit edilmiştir. Bu aşamanın adlandırılması için ise tarafımızdan Eski Azerbaycan Türkçesi terimi önerilmiştir.
Abstract
The negative relationship between the Safavid State and the Ottoman State, which began with the founding of the Safavid State, attracted the attention of European states, which sent envoys to the Safavid State. These relations, which intensified during the reign of Shah Abbas, resulted in the formation of political alliances. Therefore, missionaries from various Christian denominations arrived in the Safavid State in the 17th century. One of these groups, the Carmelites, compiled the Isfahan Anonymous, a trilingual (Italian-Persian-Old Azerbaijani) dictionary that is the subject of this article. This article first focuses on the historical process that led to the creation of this dictionary. Then, the Turkish language during the Safavid period is examined using Safavid-era sources. Finally, the Isfahan Anonymous is evaluated in terms of its typology, and the data in the Turkish language column of the dictionary is analyzed in terms of orthography, phonology, morphology, syntax, and vocabulary. As a result of these evaluations, it is determined that the linguistic data in the Turkish language column belongs to the stage between Old Oghuz Turkish and Southern Azerbaijani. We have proposed the term Old Azerbaijani to name this stage.