Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightSonuç olarak yaklaşık 120 yıl önce hazırlanmış olan bu terim sözlüğünün günümüzde dahi güncelliğini yitirmediğini ve hem sözlük bilimi hem de terminoloji sahaları için zengin bir kaynak olduğu belirtilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Azerbaycan’da sözlükçülüğün tarihi oldukça eskiye dayansa da terim sözlüklerinin ilk örneği 1907 yılında Üzeyir Hacıbeyli tarafından hazırlanmıştır. 1905 yılında Rusya’daki siyasi gelişmelerin ardından matbuat hayatının canlanmasıyla Azerbaycan Türkçesine birçok yeni terim girmiştir. Matbuat alanında faaliyet gösterdiği yıllarda dil konusuna sıklıkla değinen isimlerden biri olan Üzeyir Hacıbeyli, gazete ve dergilerde sıklıkla kullanılan siyasi, hukuki, ekonomik ve askerî terimleri bir sözlükte toplamıştır. Hacıbeyli’nin amacı bu terimlerin doğru öğrenilmesine ve uygun bağlamlarda kullanılmasına katkı sağlamaktır. Bu çalışmada ilk olarak Azerbaycan’daki sözlükçülük ve terminoloji çalışmalarının tarihine kısaca göz atıldıktan sonra Hacıbeyli’nin 1907 yılında hazırlamış olduğu terim sözlüğü, sözlük biliminin inceleme yöntemlerinden hareketle makro yapı, mikro yapı ve dış veri bakımından incelenmiştir. Buna ek olarak sözlükte Azerbaycan Türkçesi unsurların ne şekilde yer aldığı da değerlendirilmiştir. Sonuç olarak yaklaşık 120 yıl önce hazırlanmış olan bu terim sözlüğünün günümüzde dahi güncelliğini yitirmediğini ve hem sözlük bilimi hem de terminoloji sahaları için zengin bir kaynak olduğu belirtilmiştir.
Abstract
Although the history of lexicography in Azerbaijan dates back quite a long time, the first example of a dictionary of terms was prepared by Üzeyir Hacıbeyli in 1907. Following the political developments in Russia in 1905, the revival of the press led to the introduction of many new terms into Azerbaijani. Üzeyir Hacıbeyli, who was one of the figures who frequently addressed the issue of language during his years of activity in the field of press, compiled a dictionary of political, legal, economic, and military terms frequently used in newspapers and magazines. Hacıbeyli's aim was to contribute to the correct learning of these terms and their use in appropriate contexts. This study first briefly examines the history of lexicography and terminology studies in Azerbaijan, and then, using the methods of lexicography, analyzes Hacıbeyli's dictionary of terms prepared in 1907 in terms of macrostructure, microstructure, and outside matter. In addition, the way in which Azerbaijani elements are included in the dictionary is also evaluated. In conclusion, it has been noted that this dictionary of terms, compiled approximately 120 years ago, remains relevant even today and is a rich resource for both lexicography and terminology fields.