Dergiler / Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 2

MANTU’NUN ÇŌRĪ, ÇŌR VE SAṚHĒ TĪN ĀNĒ ÖYKÜLERİNDE HIRSIZLIK: TOPLUMSAL VE EKONOMİK KOŞULLAR BAĞLAMINDA BİR İNCELEME

THEFT IN MANTO’S SHORT STORIES CHŌRĪ, CHŌR, AND SAṚHĒ TĪN ĀNĒ: AN ANALYSIS IN THE CONTEXT OF SOCIAL AND ECONOMIC CONDITIONS

Sayfa
526–539
Yayın Tarihi
2026-10-05
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Böylece hırsızlık, yalnızca hukuki bir suç kategorisi olmaktan çıkarak arzu, ihtiyaç, hak, toplumsal normlar, damgalama ve kimlik eksenlerinde yeniden düşünülmesi gereken bir olgu hâline gelmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Saʿādet Ḥasan Manṭu, Urdu edebiyatının en önemli öykü yazarlarından biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmada suç olgusu, bireysel ahlaki yetersizlikler çerçevesinde ele alınmak yerine; yoksulluk, emeğin karşılığının alınamaması ve toplumsal eşitsizlik gibi yapısal koşullar bağlamında incelenmiş ve bu koşulların suçun ortaya çıkışındaki rolü değerlendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Böylece hırsızlık, yalnızca hukuki bir suç kategorisi olmaktan çıkarak arzu, ihtiyaç, hak, toplumsal normlar, damgalama ve kimlik eksenlerinde yeniden düşünülmesi gereken bir olgu hâline gelmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Saadet Hasan Mantu · Urdu Edebiyatı · Öykü

Özet

Saʿādet Ḥasan Manṭu, Urdu edebiyatının en önemli öykü yazarlarından biridir. Toplumsal problemlerin tetiklediği suçların öykülerde ele alınış biçimi, yazarın seçili üç öyküsü üzerinden aktarılmaya çalışılmıştır. Bu üç öykünün ortak noktası, hırsızlık olayına iten sebeplerin başında temel insani ihtiyaçlara duyulan isteğin yer almasıdır. Çalışmada suç olgusu, bireysel ahlaki yetersizlikler çerçevesinde ele alınmak yerine; yoksulluk, emeğin karşılığının alınamaması ve toplumsal eşitsizlik gibi yapısal koşullar bağlamında incelenmiş ve bu koşulların suçun ortaya çıkışındaki rolü değerlendirilmiştir. Mantu, öykülerinde hırsızlık eylemini bireysel yozlaşmanın değil, zorlu yaşam koşulları ve ekonomik zorunlulukların bir sonucu olarak yansıtmaktadır. Hırsızlık eyleminin ortaya çıkışında bireysel arzuların yanı sıra ekonomik zorunluluk, yoksulluk, borç, hak arayışı ve toplumsal koşullar gibi çeşitli etkenlerin belirleyici olabileceğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda öykülerdeki hırsızlık eylemleri, kişisel davranış ile toplumsal koşullar arasındaki ilişkinin bir görünümü olarak değerlendirilebilir. Böylece hırsızlık, yalnızca hukuki bir suç kategorisi olmaktan çıkarak arzu, ihtiyaç, hak, toplumsal normlar, damgalama ve kimlik eksenlerinde yeniden düşünülmesi gereken bir olgu hâline gelmektedir.

Abstract

Saadat Hasan Manto is recognized as one of the most prominent short story writers in Urdu literature. This study analyzes how Manto addresses crimes driven by social problems in three selected stories. A central theme in these narratives is that the primary impetus for theft is the drive to satisfy basic human needs. The analysis contends that crime cannot be attributed solely to individual morality; rather, it emerges from factors such as poverty, inadequate compensation for labor, and social inequality. In these stories, Manto depicts theft not as a manifestation of personal moral failure, but as a consequence of adverse living conditions and economic necessity. He shows that factors such as personal desire, economic compulsion, poverty, debt, the pursuit of rights, and broader societal circumstances can motivate theft. Accordingly, these acts reflect the interplay between individual behavior and social conditions. Theft, therefore, is conceptualized not merely as a legal category but as a phenomenon that requires reconsideration in relation to desire, need, rights, social norms, stigmatization, and identity.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Başarır, E. S. (2026). MANTU’NUN ÇŌRĪ, ÇŌR VE SAṚHĒ TĪN ĀNĒ ÖYKÜLERİNDE HIRSIZLIK: TOPLUMSAL VE EKONOMİK KOŞULLAR BAĞLAMINDA BİR İNCELEME. Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 2, 526–539. https://ajindex.com/articles/1606344

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Alter, S. (1994). Madness and Partition: The short stories of Saadat Hasan Manto. Alif: Journal of Comparative Poetics, (14), 91–100. https://doi.org/10.2307/521767
  2. Aytaç, G. (2013). Karşılaştırmalı edebiyat bilimi. Say Yayınları.
  3. Bacvah, R. S., vd. (2022). A critical study of “Urdu Afsana, Aıksadi Ka Qısa.” Jahan Tahkeek, 5(1), 97–114. Büyükbahçeci, E., & Şahbaz, D. (2023). Saadat Hasan Manto’nun “Sahay” ve Khushwant Singh’in “Pakistan Treni” adlı eserlerinde bölünmenin acıları. Türkiye’de Pakistan Çalışmaları-I (71–92). Ankara Üniversitesi.
  4. Canter, D. V., (2011) (Çev.:Dönmez, A., Başer, I. Ç., & Güler, M.) Suç psikolojisi. Ankara: İmge Kitabevi.
  5. Çiftsüren, A. (2014). "Toba Tek Singh" ve Saadet Hasan Mantu / "Toba Tek Singh" and Saadat Hasan Manto. Şarkiyat Mecmuası, 25, 193-207. https://izlik.org/JA85AD65JK
  6. Durgun, R. (2015). Modern Urdu Hikayesinin Doğuşu ve Gelişimi. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 29, 59-74. https://izlik.org/JA62TY57YN
  7. Flemming, L. A. (1985). Another lonely voice: The life and works of Saadat Hassan Manto. Vanguard Books.
  8. Goffman, E. (2014). Damga: Örselenmiş kimliğin idare edilişi üzerine notlar (Ş. Geniş, L. Ünsaldı, & S. N. Ağırsanlı, Çev.). Heretik Yayınları.
  9. Görgün, H. (2023). Alt Kıtada İngiliz Hakimiyeti, Edebi Akımlar Ve Fesadat Dönemi Yazarlarından Kudretullah Şahab. Şarkiyat Mecmuası, 43, 173-185. https://doi.org/10.26650/jos.1336413
  10. Jalal, A. (2013). The pity of partition. Oxford University Press. Kişmir, A., & Yoğurt, C. (2025). On the Path of Moral Conflicts and Social Critique: Mantu and Premchand’s Theory. Şarkiyat Mecmuası, 47, 59-73. https://doi.org/10.26650/jos.1620129
  11. Mantu, S. H. (1936). Ātish pāre. Urdu Book Store.
  12. Mantu, S. H. (1950). Thandā gosht. Maktaba Jadīd.
  13. Mantu, S. H. (2013). Chor. Star Foreign Language Books.
  14. Özcan Belen, A. (2012). Doğu kültüründe anlatı geleneği: Urdu nesri (2. bs.). HDY Yayınları.
  15. Soydan, C. (2006). Urdu Dilinde Protest Edebiyat. Nüsha, Yıl: VI, Sayı 21, Bahar,147-158.
  16. Syed, F. (2013). Naqoosh-e Adab. Sang-e Meel Publications.