Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular, büyük ölçekli depremler sonrasında zorunlu deprem sigortası poliçe sayılarında artışlar gözlendiğini göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Doğal afetler, özellikle depremler, sigorta sektörünü talep ve arz dinamikleri açısından önemli ölçüde etkilemektedir. Aktif fay hatları üzerinde yer alan Türkiye, sık sık yıkıcı depremlerle karşı karşıya kalmasına rağmen zorunlu deprem sigortasının yaygınlığı açısından hâlen istenilen seviyeye ulaşamamıştır. Bu çalışma, 2020 Elazığ ve 2023 Kahramanmaraş depremleri öncesi ve sonrasında zorunlu deprem sigortası göstergelerindeki (poliçe sayısı ve prim üretimi) değişimi incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) tarafından yayımlanan 2018-2024 yıllarına ait faaliyet raporları ve istatistiklerinden elde edilen ikincil veriler kullanılmıştır. Nicel araştırma deseni kapsamında derlenen veriler, poliçe sayıları ve prim üretimi odağında coğrafi bölgeler, deprem risk dereceleri, bina inşa yılları ve depremlerden etkilenen iller bazında betimsel ve karşılaştırmalı analiz yöntemleriyle incelenmiştir. Bulgular, büyük ölçekli depremler sonrasında zorunlu deprem sigortası poliçe sayılarında artışlar gözlendiğini göstermektedir. Bununla birlikte, poliçe sayılarındaki değişimin yıllar itibariyle süreklilik göstermediği ve deprem sonrasında ortaya çıkan artışların zaman içerisinde sınırlı kaldığı görülmektedir. Öte yandan, poliçe sayılarındaki değişimin yalnızca sigorta talebindeki değişimi değil, sigortalanabilir konut stokundaki artış veya azalışları da yansıtabileceği dikkate alınmalıdır. Bölgesel (n = 7) ve il düzeyinde (n = 11) yıllık poliçe büyüme oranları, deprem yılı ile hemen önceki deprem dışı yıl arasında eşleştirilmiş örneklem t-testi ve Wilcoxon işaretli sıralar testiyle karşılaştırılmış; her iki deprem için de ortalama farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı (p > 0,05) belirlenmiştir. Ayrıca, prim üretimindeki değişimler poliçe sayılarındaki gelişmelerle birlikte değerlendirilmiştir. 2020 Elazığ depremi sonrasında özellikle Elazığ ve Malatya'da poliçe sayısında dikkat çekici artışlar gözlenirken, 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında daha geniş bir coğrafyada poliçe sayısında artış meydana gelmiştir. Sonuç olarak, büyük depremlerin ardından kısa vadede poliçe sayılarında artış gözlenebildiği, ancak bu artışın sonraki yıllarda sınırlı bir kalıcılık gösterdiği değerlendirilmektedir. Çalışmanın betimsel ve karşılaştırmalı niteliği nedeniyle (kontrol grubu veya nedensellik tanımlama stratejisi kullanılmamıştır) bu bulgular nedensel bir etki olarak yorumlanmamalıdır.
Abstract
Natural disasters, particularly earthquakes, significantly affect the insurance sector in terms of both demand and supply dynamics. Although Türkiye is located along active fault lines and frequently experiences destructive earthquakes, it has yet to reach the desired level of coverage in compulsory earthquake insurance. This study aims to examine the changes in compulsory earthquake insurance indicators (number of policies and premium production) before and after the 2020 Elazığ and 2023 Kahramanmaraş earthquakes. Secondary data obtained from the activity reports and statistics published by the Turkish Catastrophe Insurance Pool (DASK) for the period 2018–2024 were used in the study. Within the quantitative research design, the compiled data were examined through descriptive and comparative analyses focusing on the number of policies and premium production, across geographical regions, earthquake risk levels, building construction years, and provinces affected by the earthquakes. The findings indicate that the number of compulsory earthquake insurance policies increased following large-scale earthquakes. However, changes in the number of policies did not remain consistent over the years, and the increases observed following earthquakes were limited over time. Because changes in the number of policies may reflect changes in the insurable housing stock as well as changes in demand, these results should be interpreted with caution. Annual policy growth rates of the seven geographic regions and the 11 earthquake-affected provinces were compared between each earthquake year and the immediately preceding non-earthquake year using paired-samples t-tests and Wilcoxon signed-rank tests; no statistically significant difference was found for either earthquake (p > 0.05). Changes in premium production were also evaluated in conjunction with developments in the number of policies. Following the 2020 Elazığ earthquake, notable increases in the number of policies were observed, particularly in Elazığ and Malatya, whereas the 2023 Kahramanmaraş earthquakes were followed by an increase in the number of policies across a broader geographical area. Overall, the findings suggest that policy numbers tended to rise in the short term after major earthquakes, whereas the persistence of this increase over the following years appears limited; given the descriptive design (no control group or causal identification strategy was used), these patterns should not be interpreted as causal effects.