KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / SDU International Journal of Educational Studies / 2026 / Cilt: 12 Sayı: 1

Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği Dersi (6, 7 veya 8. Sınıflar) Öğretim Programının Disiplinlerarası Öğretim Açısından Değerlendirilmesi

Evaluation of Environmental Education and Climate Change Course (Grades 6, 7 or 8) Curriculum in Terms of Interdisciplinary Teaching

Hüseyin Karaaslan(SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-1271-6298
Turhan Çetin(GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0002-2229-5255
Sayfa
67–80
Yayın Tarihi
2025-04-28
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak Küresel İklim Değişikliği öğrenme alanının çoğunlukla kimya disipliniyle ilişkili olduğu, İklim Değişikliği ve Türkiye öğrenme alanının ise çoğunlukla coğrafya, siyaset bilimi ve hukukla ilişkili olduğu belirlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmada Türkiye’de uygulanan Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği Dersi (6, 7 veya 8.
📊
Temel Bulgular & Veri:Doküman olarak Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği Dersi (6, 7 veya 8.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak Küresel İklim Değişikliği öğrenme alanının çoğunlukla kimya disipliniyle ilişkili olduğu, İklim Değişikliği ve Türkiye öğrenme alanının ise çoğunlukla coğrafya, siyaset bilimi ve hukukla ilişkili olduğu belirlenmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2022 Verileri
⚙️Değişkenler:Çevre eğitimi · İklim değişikliği · Öğretim programı

Özet

Bu araştırmada Türkiye’de uygulanan Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği Dersi (6, 7 veya 8. Sınıflar) Öğretim Programının disiplinlerarası öğretim açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Veri toplama yöntemi olarak doküman incelemesi kullanılmıştır. Doküman olarak Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği Dersi (6, 7 veya 8. Sınıflar) Öğretim Programı (2022) incelenmiştir. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırmada öğretim programının iklim değişikliğiyle doğrudan ilgili iki öğrenme alanı olan Küresel İklim Değişikliği ile İklim Değişikliği ve Türkiye öğrenme alanı incelenmiştir. Öğrenme alanlarında yer alan kavram, kazanım ve kazanım açıklamaları disiplinlerle ilişkilendirilmiştir. Diğer bir deyişle disiplinler temalar olarak ele alınmıştır. Sonuç olarak Küresel İklim Değişikliği öğrenme alanının çoğunlukla kimya disipliniyle ilişkili olduğu, İklim Değişikliği ve Türkiye öğrenme alanının ise çoğunlukla coğrafya, siyaset bilimi ve hukukla ilişkili olduğu belirlenmiştir. İki öğrenme alanında sanat ve sağlık gibi iklim değişikliğiyle ilgili alanlarda ilişkilendirme yapılamadığı görülmüştür. Araştırma sonunda öğretim programının farklı bileşenlerinin de çalışmalara konu edilmesi önerilmiştir.

Abstract

This study aims to examine the Environmental Education and Climate Change Course Curriculum (Grades 6, 7, or 8) implemented in Türkiye in terms of interdisciplinary teaching. For this purpose, a case study, one of the qualitative research methods, was employed. The data collection method used was document analysis, and the document examined is the Environmental Education and Climate Change Course (6th, 7th, or 8th Grade) Curriculum (2022). The obtained data were analyzed using descriptive analysis. The study focused on two learning areas directly related to climate change: Global Climate Change and Climate Change and Türkiye. Concepts, learning outcomes, and outcome explanations within these learning areas were examined in relation to different disciplines. In other words, disciplines were considered as themes. As a result, it was found that the Global Climate Change learning area is primarily associated with the discipline of Chemistry, while the Climate Change and Türkiye learning area is related to geography, political science, and law. However, it was observed that no associations were made with disciplines such as arts and health, which are also relevant to climate change. At the end of the study, it was recommended that future research should focus on different components of the curriculum.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Karaaslan, H., Çetin, T. (2025). Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği Dersi (6, 7 veya 8. Sınıflar) Öğretim Programının Disiplinlerarası Öğretim Açısından Değerlendirilmesi. SDU International Journal of Educational Studies, Cilt: 12 Sayı: 1, 67–80. https://doi.org/10.33710/sduijes.1662378

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (45)

  1. Açıkalın, Ş, N., Sarı, E., & Erçetin, Ş, Ş. (2024), Role of education in awareness on climate change. Current Perspectives in Social Sciences, 28(1), 56-63. https://doi.org/10.53487/atasobed.1454546
  2. Albrecht, G. (2005). 'Solastalgia', A new concept in health and identity. PAN: Philosophy Activism Nature, (3), 41-55.
  3. Anderson, A, (2010, September 16). Combating climate change through quality education. Washington, DC: Brookings Global Economy and Development.
  4. Aras B, B., & Demirci, K. (2020). İklim değişikliğinin insan sağliği üzerindeki psikolojik etkileri. Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(2), 77-94.
  5. Aydın, R., & Demirbaş, M. (2020). 21. Yüzyılın en büyük tehdidi: küresel iklim değişikliği. Ecological Life Sciences, 15(4), 163-179. https://www.doi.org/10.12739/NWSA.2020.15.4.5A0143
  6. Barak, B., & Gönençgil, B, (2020). Dünyada ve Türkiye’de ortaokul öğretim programlarının iklim değişikliği eğitimi yaklaşımına göre karşılaştırılması, Coğrafya Dergisi, (40), 187-201. https://doi.org/10.26650/JGEOG2019-0039
  7. Batten, S., Sowerbutts, R., & Tanaka, M. (2020). Climate Change: Macroeconomic impact and implications for monetary policy, In Walker, T,, Gramlich, D,, Bitar, M,, Fardnia, P, (Eds.), Ecological, societal, and technological risks and the financial sector (pp. 13–38) Palgrave Macmillan, Cham, https://doi.org/10.1007/978-3-030-38858-4_2
  8. Bentz, J. (2020). Learning about climate change in, with and through art. Climatic Change, (162), 1595-1612. https://doi.org/10.1007/s10584-020-02804-4
  9. Berry, H, L., Bowen, K., & Kjellstrom, T. (2010). Climate change and mental health: a causal pathways framework. International Journal of Public Health, 55(2), 123–132. https://doi.org/10.1007/s00038-009-0112-0
  10. Burroughs, W. J. (2007). Climate change a multidisciplinary approach. (2nd Ed.), Cambridge University Press.
  11. Butler, C, D., & Harley, D. (2010). Primary, secondary and tertiary effects of eco-climatic change: the medical response. Postgraduate Medical Journal, 86(1014), 230–234, https://doi.org/10.1136/pgmj.2009.082727
  12. Chang, R., & Goldsby, K. A. (2014). Genel kimya. R, İnam, S, Aksoy, T, Uyar, (Çev, Ed.), Ankara: Palme.
  13. Dere, İ., & Çinikaya C. (2023a), Tiflis bildirgesi ve BM 2030 sürdürülebilir kalkınma amaçlarının çevre eğitimi ve iklim değişikliği dersi öğretim programına yansımaları. ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 13(1), 1343-1366. https://www.doi.org/10.48146/odusobiad.1218188
  14. Dere, İ., & Çinikaya, C. (2023b). 2015 çevre eğitimi ve 2022 çevre eğitimi ve iklim değişikliği programlarının çeşitli boyutlar açısından karşılaştırılması. International Journal of Geography and Geography Education (IGGE), 49, 80-96. https://doi.org/10.32003/igge.1255007
  15. Doğanay, D. (2017). Coğrafya bilim alanları sözlüğü. Ankara: Pegem,
  16. Erbaş, A. A. (2023). İlkokul öğretim programları ve ders kitaplarında küresel ısınma ve iklim değişikliği. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 728- 746. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023.-1163459
  17. Fidan-Yazgan, P., & Benzer, E. (2023). Fen bilimleri ve çevre ve iklim değişikliği programlarındaki kazanımların çevre okuryazarlığı bileşenleri bağlamında karşılaştırılması. Türkiye Eğitim Dergisi, 8(2), 264-284. https://doi.org/10.54979/turkegitimdergisi.1374836
  18. Gerste, R. D. (2017). Hava nasıl tarih yazar? M. Karaismailoğlu (Çev.), İstanbul: Kolektif.
  19. Gülersoy, A, E. & Gülersoy, Ö. (2023). Çevre eğitimi ve iklim değişikliği dersi (6, 7 veya 8, sınıflar) öğretim programı kazanımlarının yenilenmiş bloom taksonomisi bilişsel alan basamaklarına göre değerlendirilmesi. Jass Studies-The Journal of Academic Social Science Studies, 16(97), 1-16.
  20. Hess, D, J., & Collins, B. M. (2018). Climate change and higher education: Assessing factors that affect curriculum requirements, Journal of Cleaner Production, 170, 1451-1458.
  21. Karagöl, V. (2022). İklim değişikliği ve para politikası: Türkiye için bir değerlendirme. İnsan ve İnsan, 9(33), 77-95. https://doi.org/10.29224/insanveinsan.1096970
  22. Küçükşahin, M, E. (2023). İklim değişikliğinin insan hakları üzerindeki etkisi. Ankara: Nobel.
  23. Le Roy Ladurie, E. (2011). Kısa iklim tarihi. M. A. Kılıçbay, (Çev.), Ankara: Doğu Batı.
  24. McCright, A, M., O'shea, B, W., Sweeder, R, D., Urquhart, G, R., & Zeleke, A. (2013). Promoting interdisciplinarity through climate change education, Nature Climate Change, 3(8), 713-716.
  25. McDonald, J. (2011). The role of law in adapting to climate change. Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 2(2), 283-295. https://www.doi.org/10.1002/wcc.96
  26. McDonald, J., & McCormack, P. C. (2021). Rethinking the role of law in adapting to climate change. Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 12(5), 1-21. https://www.doi.org/10.1002/wcc.726
  27. Milli Eğitim Bakanlığı. (2018a). Fen bilimleri dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). https://mufredat.meb.gov.tr adresinden erişilmiştir.
  28. Milli Eğitim Bakanlığı. (2018b). Ortaöğretim kimya dersi (9, 10, 11 ve 12. Sınıflar) öğretim programı. https://mufredat.meb.gov.tr adresinden erişilmiştir.
  29. Milli Eğitim Bakanlığı. (2022). Çevre eğitimi ve iklim değişikliği dersi (6, 7 veya 8. sınıflar) öğretim programı. https://mufredat.meb.gov.tr adresinden erişilmiştir.
  30. Milli Eğitim Bakanlığı. (2023). Çevre eğitimi ve iklim değişikliği 6-7-8, sınıf. Ankara: MEB
  31. Mochizuki, Y., & Bryan, A. (2015). Climate change education in the context of education for sustainable development: Rationale and principles. Journal of Education for Sustainable Development, 9(1), 4-26. https://doi.org/10.1177/0973408215569109
  32. Odabaş, Y. (2018). İklim değişikliği ve küresel ısınma: çevre ve afet sosyolojileri açısından bir değerlendirme. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(3), 1559-1575.
  33. Oversby, J. (2015). Teachers’ learning about climate change education. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 167, 23-27. https://www.doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.12.637
  34. Özkaral, T. C. (2019). Küresel ısınma ve iklim değişikliği konusunun Türkiye, Kanada (Ontario) ve Hong Kong sosyal bilgiler öğretim programlarında karşılaştırmalı olarak incelenmesi. International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 4(8), 1-14.
  35. Patz, J, A. & Olson, S. H. (2006). Climate change and health: global to local influences on disease risk. Annals of Tropical Medicine & Parasitology, 100(5-6), 535-549. https://doi.org/10.1179/136485906X97426
  36. Pruneau, D., Khattabi, A., & Demers, M. (2010). Challenges and Possibilities in climate change education, US-China Education Review, 7(9), 15-24.
  37. Revesz, R., Howard, P., & Arrow, K. et al. (2014). Global warming: Improve economic models of climate change. Nature, 508, 173–175. https://doi.org/10.1038/508173a
  38. Roosen, L, J., Klöckner, C, A., & Swim, J. K. (2018). Visual art as a way to communicate climate change: a psychological perspective on climate change–related art World Art, 8(1), 85-110. https://doi.org/10.1080/21500894.2017.1375002
  39. Stevenson, R, B., Nicholls, J., & Whitehouse, H. (2017). What is climate change education?. Curriculum Perspectives, 37, 67-71. https://doi.org/10.1007/s41297-017-0015-9
  40. Şen, Z. (2022). İklim değişikliği ve Türkiye. Çevre, Şehir ve İklim Dergisi, 1(1), 1-19.
  41. Türkeş, M. (2022). İklim diplomasisi ve iklim değişikliğinin ekonomi politiği. Bilim ve Ütopya, 332, 31-45.
  42. Uyar, S., & Uyar, Ş. (2023). İklim krizi karşısında eğitimin rolü. International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 9(71), 3534-3538. http://dx.doi.org/10.29228/smryj.69899
  43. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
  44. Yılmaz Aykul, S. (2023). Reftection of climate change in Art. In Kaptan, M. (Ed.), Current topics and research on fine arts. Özgür Publications.
  45. Erbaş, A. A. (2023). İlkokul öğretim programları ve ders kitaplarında küresel ısınma ve iklim değişikliği. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 728- 746. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023.-1163459