KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / HAFIZA / 2026 / Cilt: 4 Sayı: 2 Özel Sayı

Rummânî’ye Göre Îcâz Kavramı

مفهوم الإيـجاز عند الرّمانيّ

Turkiy Alali(ankara yıldırım beyazıt üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü)0000-0002-8287-5251
Dergi
HAFIZA
Sayfa
59–71
Yayın Tarihi
2022-09-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada, Rummânî’nin taksîmâtına ve belâgat araştırmalarına olan etkisine ışık tutulacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Arap dili alimleri, kendileri için geniş bir yer işgal eden belâgat (retorik) çalışmalarıyla ilgilenmişlerdir; Çünkü bu çalışmalar, Kur'an-ı Kerîm’in anlaşılmasıyla ilgilidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bunların en önde gelenleri arasında küçük bir risâle yazan ancak kendisinden sonra gelenler üzerinde büyük bir etki bırakan Ebü’l-Hasan er-Rummânî el-Mu'tezilî vardır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada, Rummânî’nin taksîmâtına ve belâgat araştırmalarına olan etkisine ışık tutulacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Arap dili · Belâgat · Kur

Özet

Arap dili alimleri, kendileri için geniş bir yer işgal eden belâgat (retorik) çalışmalarıyla ilgilenmişlerdir; Çünkü bu çalışmalar, Kur'an-ı Kerîm’in anlaşılmasıyla ilgilidir. Tedrici bir şekilde meyvesini verene kadar gelişir. Rummânî’den önce belâgat birkaç sınıflandırmaya tabi tutulmuş ve nihayetinde olgunlaşma aşamasına girmiştir. Bu tasniflerin en önemlileri arasında derleyicilerin, sırrını bulmaya çalıştığı Kur’ân'ın iʿcâzı ile ilgili çalışmalar yer almaktadır. Bunların en önde gelenleri arasında küçük bir risâle yazan ancak kendisinden sonra gelenler üzerinde büyük bir etki bırakan Ebü’l-Hasan er-Rummânî el-Mu'tezilî vardır. O, iʿcâz sebeplerini belirlemeye çalışmış ve bunlar arasında belâgat ve kısımlarını zikretmiştir. Rummânî konulara ilk olarak îcâz (kısa ve öz) ve içermiş olduğu delâletler ve kendisinin ortaya çıkarmış olduğu incelikleri zikrederek başlamıştır. Bu çalışmada, Rummânî’nin taksîmâtına ve belâgat araştırmalarına olan etkisine ışık tutulacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Alali, T. (2022). Rummânî’ye Göre Îcâz Kavramı. HAFIZA, Cilt: 4 Sayı: 2 Özel Sayı, 59–71. https://doi.org/10.56671/hafizadergisi.1115894

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. İbn Reşîḳ, Ebû Alî el-Hasen. el-ʿUmde fi sınaati’ş-Şi‘r ve adabîhi, Tak. Mohammed mûhî el-dîn abdül'l-hamîd, Beyrut: Darü'l-jîl, 1401/1981.
  2. İBN KUTEYBE, Ebû Muḥammed Abdullāh b. Müslim b. Kuteybe ed-Dîneverî, Edebü’l-kâtib, Tah: moḥammed el-dâlî, Beyrut: müasasatü'l-risale.
  3. Teʾvîlü müşkili’l-Ḳurʾân, Tah: ibrâhim şems-l'dîn,, Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l- İlmiyye.
  4. Uyûnü’l-aḫbâr, Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l- İlmiyye, 1418.
  5. İbn Mânzûr, Ebü’l-Fazl Cemâlüddîn Muḥammed b. Mükerrem b. Alî b. Ahmed el-Ensârî er-Rüveyfiî, Lisânu’l-Arab, Beyrut: Dâru Sâdır, 1414/1993.
  6. El-BÂKILLÂNÎ, Ebû Bekr Muḥammed b. Tayyib b. Muhammed el-Basrî el-Bâkıllânî, İʿcâzü’l-Ḳurʾân, Tah: Aḥmed sakâr, B.5, Mısır: darü'l-marifetî, 1997.
  7. El-Beyhakī, Ebû Bekr Ahmed b. el-Hüseyn b. Alî, el-İʿtiḳād ve’l-hidâye ilâ sebîli’r-reşâd, Tah. Ahmed İsâm, Beyrut, Dâru’l-Âfâk El-jâdîde, 1401. El-Câhiz, Ebu Osman Amr bin Bahr el-Kin ani el-Fu kaimi el-Basri, el -Bayan ve el-Tabiyyin, Beyrut: Dâru ve Mektebetu’l-hilâl, 1423/2002.
  8. EL-hayvân, Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l- İlmiyye, 1423.
  9. El-ZEHEBÎ, Ebû Abdillâh Şemsüddîn Muḥammed b. Ahmed b. Osmân, sîyer 'âelâm ’l Nubalâ, Tah: birkaç mûhakik tarafından(şûyab El-nâûti kontrollüğünde), B.3, Beyrut: müasasatü'l-risale, 1405.
  10. El-Rûmanî, Ali b.Îsâ, El-nûkâtû fî îcâzî el-kurân, Tah: moḥammed hâlef'l-llahi, moḥammed zâglûl selam, B.3, mısır: Dâru'l-maarifî, 1976.
  11. Râfiî, Mustafa Sâdık. İʿcâzü’l-Ḳurʾân. Beyrut: Dâru’l-Kîtabi’l- Arabȋ. B.8, 2005-1425.
  12. El-Zâccac, İbrâhim b. El-serî b.sehl, Meânî el-kurân ve irâbhî, Tah: Abdul'l-jâlil şelabî, Darû'l-kûtûbî, 1408.
  13. El-Zamaḫşari Abū al-Ḳᾱsim Maḥmoūd b. Ἁmrū. Al-kashᾱf ean haqayiq ghawamid al-tanzil, altabeat althaalithati, Beyrut: Dâru’l-Kîtabi’l- Arabȋ,1407.
  14. El-Samīn al-Ḥalabī, Aḥmad b. yūsif, al-Dur al-masvūn fi ἁulūm al-kitᾱb al-maknūn, ed.Aḥmad muḥammad al-Ḫarᾱt,11 Volumes. Dımaşk: Dâru'l-kâlem.
  15. El-Suyūṭī Abd al-Raḫḥmᾱn b. ᾱbī bakr, Muetarak al'aqran fi 'iiejaz alqurani, bayrut: Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l- İlmiyye,1408.
  16. El-Ferrᾱ Yaḥyᾱ b. Ziyᾱd b. Ἁbdullᾱh, Meἁnī El-Ḳurân, ed. Aḥmed Yūssif al-Najᾱti, Muḥammad Ali al-Najjᾱr, Ἁbdel-Fattaḥ Ismἁīl, 3Volumes,1 Edition, Mısır: Dâru'l-mısrıye.
  17. İmruülkays b. Hucr, Dîvân, nşr. Abdulrahman el-mustallûî, Tah: Abdulrahmân, B.2, Beyrut: darü'l-marifetî, 2004,1425.
  18. SEÂLİBÎ, Ebû Mansûr Abdülmelik b. Muḥammed b. İsmâîl es-Seâlibî, el-Îcâz ve’l-iʿcâz, kahire: mektâbatû'l-kûran.
  19. Ebû hilâl el- askerî, El-hâsan b. Abdullah, el-fûrûk el-lûgaviye, Tah: moḥammed ibrâhim selîm, kahire: Dâru'l-ilmî ve el-sâkâftî.
  20. Şâvkî Dayîf Ahmed Şâvkî Abdû'l-selâm, El-belâğatû (Tâtûr ve Târih), B.12, kahire: Darû'l-mâârif.
  21. Atîk, Abdu’l- ‘Azîz, ‘İlmu’l-mânî, Beyrut: Dâru’n-Nahdati’l-‘Arabiyye,1430.2009.
  22. Teʾvîlü müşkili’l-Ḳurʾân, Tah: ibrâhim şems-l'dîn,, Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l- İlmiyye.
  23. Şâvkî Dayîf Ahmed Şâvkî Abdû'l-selâm, El-belâğatû (Tâtûr ve Târih), B.12, kahire: Darû'l-mâârif.