Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightAraştırma sonucunda, algoritmik mimarinin can sıkıntısını bir “verimsizlik” olarak kodlayıp infaz ettiği; bu durumun bireyin kendi geçmişiyle ve belleğiyle yüzleşmesini engelleyen yapısal bir “dijital amnezi” (hafıza kaybı) yarattığı tespit edilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu makale, geç kapitalizmin inşa ettiği dijital hız kültüründe “can sıkıntısı” (Langeweile) kavramının ontolojik ve biyopolitik bir tahakküm aracı olarak nasıl dönüştürüldüğünü incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, dopamin kapitalizminin bireyi sürekli bir uyarılma hâline mecbur bırakarak, sıkıntıya içkin olan derin düşünme, hatırlama, anlam ve kimlik inşası süreçlerini nasıl felç ettiğini tartışmaktır. Eleştirel teori geleneğine dayanan kuramsal-kavramsal bir analiz yöntemiyle kurgulanan bu çalışmada; Walter Benjamin’in pasajlarında vücut bulan zaman algısı ile Byung-Chul Han’ın hiper-dikkat kavramları, temel kuramsal çerçeveyi oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda, algoritmik mimarinin can sıkıntısını bir “verimsizlik” olarak kodlayıp infaz ettiği; bu durumun bireyin kendi geçmişiyle ve belleğiyle yüzleşmesini engelleyen yapısal bir “dijital amnezi” (hafıza kaybı) yarattığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda, “sıkılma hakkı”, dijital çağda salt psikolojik bir rahatlama arayışı değil; bireysel ve toplumsal belleğin korunabilmesi için elzem olan radikal bir otonomi ve mikro-direniş alanı olarak kavramsallaştırılmaktadır. Bu çerçevede makale, hız diktatörlüğüne boyun eğen edilgen siber öznenin, tefekkür ve bilinçli duraklama pratikleri aracılığıyla kendi zihinsel sınırlarını yeniden çizebileceğini öne sürmekte ve “boş zamanı” politik bir kurtuluş imkânı şeklinde yeniden okumayı teklif etmektedir.
Abstract
This article examines how the concept of “boredom” (Langeweile) has been transformed into an instrument of ontological and biopolitical domination within the digital speed culture constructed by late capitalism. The primary objective of the study is to discuss how dopamine capitalism, by imprisoning the individual within a continuous cycle of stimulation, abolishes the “boredom” that provides space for reflection, remembrance, and authentic identity construction. Structured through a theoretical-conceptual analysis method rooted in the tradition of critical theory, this study utilizes Walter Benjamin’s perception of time in arcades and Byung-Chul Han’s concept of hyper-attention as its primary theoretical framework. The research concludes that algorithmic architecture labels and executes boredom as an “inefficiency”, creating a structural “digital amnesia” that prevents individuals from confronting their own past. In this context, the “right to boredom” is conceptualized not merely as a search for psychological relief in the digital age, but as a strategy of radical autonomy and micro-resistance essential for preserving individual and collective memory. Within this framework, the article proposes that the passive cyber-subject, subjugated by the dictatorship of speed, can redraw their cognitive boundaries through practices of contemplation and conscious pausing, thus offering a rereading of “idle time” as a possibility for political emancipation.