Dergiler / Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Sayı: 18/2

DIŞ POLİTİKADA KİTLELER PSİKOLOJİSİNİN ÖNEMİ

THE IMPORTANCE OF MASS PSYCHOLOGY IN FOREIGN POLICY

Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-01-09
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sosyal kimlik teorisi, bilişsel uyumsuzluk teorisi ve algı yönetimi teorisini entegre eden çok katmanlı teorik çerçeve geliştirilmiştir. 127 akademik kaynağın analizi sonucunda, kitle psikolojisinin dış politika üzerindeki etkisinin dört temel mekanizma aracılığıyla gerçekleştiği tespit edilmiştir: duygusal tepkiler, algısal süreçler, kimlik ve değer sistemleri ile sosyal baskı mekanizmaları.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Özet Bu çalışma, çağdaş uluslararası ilişkilerde kitle psikolojisinin dış politika kararları üzerindeki etkisini sistematik olarak incelemeyi amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Küreselleşme, dijitalleşme ve demokratikleşme süreçlerinin hızlandığı günümüzde, kitlelerin dış politika konularındaki farkındalığı ve etkisi dramatik şekilde artmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Sosyal kimlik teorisi, bilişsel uyumsuzluk teorisi ve algı yönetimi teorisini entegre eden çok katmanlı teorik çerçeve geliştirilmiştir. 127 akademik kaynağın analizi sonucunda, kitle psikolojisinin dış politika üzerindeki etkisinin dört temel mekanizma aracılığıyla gerçekleştiği tespit edilmiştir: duygusal tepkiler, algısal süreçler, kimlik ve değer sistemleri ile sosyal baskı mekanizmaları.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2025 Verileri
⚙️Değişkenler:Kitle psikolojisi · dış politika · sosyal kimlik teorisi

Özet

Özet Bu çalışma, çağdaş uluslararası ilişkilerde kitle psikolojisinin dış politika kararları üzerindeki etkisini sistematik olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Küreselleşme, dijitalleşme ve demokratikleşme süreçlerinin hızlandığı günümüzde, kitlelerin dış politika konularındaki farkındalığı ve etkisi dramatik şekilde artmıştır. Araştırma, 1948-2025 dönemini kapsayan sistematik literatür taraması ve nitel kuramsal analiz yöntemiyle yürütülmüştür. Sosyal kimlik teorisi, bilişsel uyumsuzluk teorisi ve algı yönetimi teorisini entegre eden çok katmanlı teorik çerçeve geliştirilmiştir. 127 akademik kaynağın analizi sonucunda, kitle psikolojisinin dış politika üzerindeki etkisinin dört temel mekanizma aracılığıyla gerçekleştiği tespit edilmiştir: duygusal tepkiler, algısal süreçler, kimlik ve değer sistemleri ile sosyal baskı mekanizmaları. Bulgular, hem demokratik hem de otoriter sistemlerde kitle psikolojisinin dış politika kararlarını sistematik olarak etkilediğini ortaya koymaktadır. Çalışma, geleneksel rasyonel aktör modelinin tek başına yetersiz olduğunu göstererek, dış politika analizlerinde kitle psikolojisi dinamiklerinin sistematik olarak dikkate alınması gerekliliğini vurgulamaktadır.

Abstract

Abstract This study aims to systematically examine the impact of mass psychology on foreign policy decisions in contemporary international relations. In today's world, where globalization, digitalization, and democratization processes are accelerating, the awareness and influence of masses on foreign policy issues have dramatically increased. The research was conducted through systematic literature review and qualitative theoretical analysis covering the period 1948-2025. A multi-layered theoretical framework integrating social identity theory, cognitive dissonance theory, and perception management theory was developed. Analysis of 127 academic sources revealed that the impact of mass psychology on foreign policy occurs through four fundamental mechanisms: emotional reactions, perceptual processes, identity and value systems, and social pressure mechanisms. The findings demonstrate that mass psychology systematically affects foreign policy decisions in both democratic and authoritarian systems. The study shows that the traditional rational actor model alone is insufficient, emphasizing the necessity of systematically considering mass psychology dynamics in foreign policy analyses.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Arslan, S. (2026). DIŞ POLİTİKADA KİTLELER PSİKOLOJİSİNİN ÖNEMİ. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 18/2. https://doi.org/10.46790/erzisosbil.1713509

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (35)

  1. ARI, Ö. ve KIRAN, A. (2011). Uluslararası İlişkilerde Sosyal İnşacılık. EKEV Akademi Dergisi, 15(46): 49-64.
  2. ATILGAN, A. (2018). Uluslararası İlişkilerde Algı Yönetimi. Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kahramanmaraş.
  3. BALTACI, A. (2019). Nitel Araştırma Süreci: Nitel Bir Araştırma Nasıl Yapılır?. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2): 368-388.
  4. BENNETT, W. L. (2007). News: The Politics of Illusion. Longman, New York.
  5. BEŞIKÇI, S. (2022). Algı Yönetimi ve Medya: Yabancı Basında Türkiye Algısı. Nobel Bilimsel Eserler, Ankara.
  6. BRAUN, V. ve CLARKE, V. (2006). Using Thematic Analysis in Psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2): 77-101.
  7. CINOĞLU, H. (2013). Kitle Psikolojisi. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları, Erzurum.
  8. DURUR, E. K. (2011). İnşacı Yaklaşım İçinde Çerçeveleme Kuramı ve Haberin Çerçevelenişi. Atatürk İletişim Dergisi, (2): 21-31.
  9. FESTINGER, L. (1968). A Theory of Cognitive Dissonance. Stanford University Press, California.
  10. GÖNLÜBOL, M. (1993). Uluslararası Politika. Attila Kitabevi, Konya.
  11. HEKIMOĞLU, K. Ç. ve ERKAN, S. (2022). Avrupa Bütünleşmesinde Birleşik Krallık: Brexit Referandumu ve Ayrılma Süreci. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(2): 870-883.
  12. HOLSTI, O. R. (2009). Public Opinion and American Foreign Policy. University of Michigan Press, Michigan.
  13. JANIS, I. L. (1982). Groupthink: Psychological Studies of Policy Decisions and Fiascoes (2nd ed.). Houghton Mifflin, Boston.
  14. JERVIS, R. (1976). Perception and Misperception in International Politics. Princeton University Press, New Jersey.
  15. KAYA, F. (2020). Pandemi Sonrası Değişen Uluslararası Sistem ve Küreselleşme. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 19(COVID-19 Special Issue): 261-273.
  16. KÜRKÇÜOĞLU, Ö. (1980). "Dış Politika" Nedir? Türkiye'deki Dünü ve Bugünü. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 35(01): 309-335.
  17. LE BON, G. (2017). Kitleler Psikolojisi. (Çev.) BAYRAK, F. Z., Hayat Yayınları, İstanbul.
  18. MCDERMOTT, R. (2004). Political Psychology in International Relations. University of Michigan Press, Michigan.
  19. MORGENTHAU, H. J. (1948). Politics Among Nations: The Struggle for Power and Peace. Knopf, New York.
  20. MYERS, D. G. (2015). Sosyal Psikoloji. (Çev. Ed.) AKFIRAT, S., Nobel Yayınları, Ankara.
  21. NARCIKARA, E. B. (2018). Sosyal Kimlik Teorisi Perspektifiyle Kraliçe Arı Sendromu. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 8(16): 159-176.
  22. OĞUZ, G. (2022). Trump Dönemi Amerikan Dış Politikasında Yeni Tarz-ı Siyaset: Hegemonyanın Gerileyişi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(2): 980-988.
  23. ÖZDAĞ, Ü. (2016). Algı Yönetimi. Kripto Yayınları, İstanbul.
  24. PAGE, B. I. ve SHAPIRO, R. Y. (1992). The Rational Public: Fifty Years of Trends in Americans' Policy Preferences. University of Chicago Press, Chicago.
  25. PUTNAM, R. D. (2000). Bowling Alone: The Collapse and Revival of American Community. Simon & Schuster, New York.
  26. QUALTER, T. H. (1980). Propaganda Teorisi ve Propagandanın Gelişimi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 35(01): 255-307.
  27. SÖNMEZOĞLU, F. (1995). Uluslararası Politika ve Dış Politika Analizi. Filiz Kitabevi, İstanbul.
  28. TAJFEL, H. ve TURNER, J. C. (1979). "An Integrative Theory of Intergroup Conflict", (Ed.) AUSTIN, W. G. ve WORCHEL, S., The Social Psychology of Intergroup Relations, Brooks/Cole, California.
  29. TAM, M. S. ve KURTULUŞ, S. S. (2022). Rusya-Ukrayna Savaşı Hakkındaki YouTuber Videolarına İzleyici Tepkileri. Düşünce ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, (6): 26-47.
  30. TORRACO, R. J. (2016). Writing Integrative Reviews of the Literature: Methods and Purposes. International Journal of Adult Vocational Education and Technology, 7(3): 62-70.
  31. WALTZ, K. N. (1979). Theory of International Politics. Addison-Wesley, Massachusetts.
  32. WEBSTER, J. ve WATSON, R. T. (2002). Analyzing the Past to Prepare for the Future: Writing a Literature Review. MIS Quarterly, xiii-xxiii.
  33. WENDT, A. (2003). Social Theory of International Politics. Cambridge University Press, Cambridge.
  34. YÜCEL, E. (2024). Terörist, Mürit ve Seçmenlerde Duygusal Denge Arayışı-Bilişsel Uyumsuzluk Kuramının Söyledikleri. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 7(2): 172-184.
  35. ZIMBARDO, P. G. (2007). The Lucifer Effect: Understanding How Good People Turn Evil. Random House, New York.