KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2020 / Cilt: 44 - Sayı: 1

FAKİR BAYKURT’UN KÖY ROMANLARINDA LAKAPLAR

Mehmed Halil SAĞLAM SAĞLAM
Sayfa
255–280
Yayın Tarihi
2020-06-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma sonucuna göre romanlarda tespit edilen lakaplar, sahada tespit edilen lakaplarla benzer özellikler göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Lakaplar sosyal hayatın bir gerçeğidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ad bilimi ve halk bilimi gibi farklı bilim dallarıyla ilişkili olan lakaplar konusunda köy, ilçe ve şehirlerde derleme çalışmaları yapılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma sonucuna göre romanlarda tespit edilen lakaplar, sahada tespit edilen lakaplarla benzer özellikler göstermektedir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler Lakap · Ad Bilimi

Özet

Öz Lakaplar sosyal hayatın bir gerçeğidir. Ad bilimi ve halk bilimi gibi farklı bilim dallarıyla ilişkili olan lakaplar konusunda köy, ilçe ve şehirlerde derleme çalışmaları yapılmaktadır. Kaynak şahıslardan yararlanılarak yapılan derleme çalışmalarında farklı nitelikte çok sayıda lakap tespit edilmektedir. Çalışmalardan çıkan ortak sonuca göre lakaplar, kişilerin fiziksel ve psikolojik özelliklerine göre; unvan ve akrabalık ilişkilerine göre; inanç ve soylarına göre verilmektedir. Sahada yapılan lakap çalışmalarının hikâye edici metinler üzerinde de yapılması mümkündür. Bu araştırma, mümkün olan bu tür bir incelemeyi örneklendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın evrenini hikâye edici metinler oluşturmaktadır. Örneklem ise Fakir Baykurt’un beş köy romanıdır. Romanlar yazarın dokuz romanı arasından basit seçkisiz örnekleme tekniğiyle seçilmiştir. Araştırma kapsamında incelenen romanlar şunlardır: Irazca’nın Dirliği, Kaplumbağalar, Köygöçüren, Onuncu Köy ve Tırpan. Araştırmada nitel inceleme metodu uygulanmıştır. Araştırma sonucuna göre romanlarda tespit edilen lakaplar, sahada tespit edilen lakaplarla benzer özellikler göstermektedir. Bu sonuç, lakap çalışmalarının hikâye edici metinler üzerinde yapılabileceğini göstermektedir. Romanlarda lakaplar genellikle kişileri kolay yoldan tarif etmek ve kişilerin isimlerini benzer isimlerden ayırt etmek için kullanılmaktadır. Çalışmada kahramanların çoğunluğunun unvan ve akrabalık ilişkilerine göre isimlendirildiği tespit edilmiştir. Türk edebiyatında lakap ilişkisiyle incelenebilecek çok sayıda hikâye edici metin bulunmaktadır. Bu metinlerin lakap ilişkisiyle incelenmesi Türk kültürünü farklı yönleriyle tanıma açısından yararlı sonuçlar verecektir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SAĞLAM, M. H. S. (2020). FAKİR BAYKURT’UN KÖY ROMANLARINDA LAKAPLAR. Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 44 - Sayı: 1, 255–280. https://ajindex.com/articles/14785

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (24)

  1. ACIPAYAMLI, Orhan. “Türk Kültüründe Ad Koyma Folklorunun Morfolojik ve Fonksiyonel Yönlerden İncelenmesi.” IV. Milletlerarası Türk Halk Kültürü Kongresi Bildirileri. Kültür Bakanlığı Yay., Ankara 1992, II. ss. 1-14.
  2. AKALIN, Şükrü Haluk. vd., Türkçe Sözlük, TDK Yay., Ankara 2011.
  3. AKÇAM, Zeki “XIX. Yüzyıl Kıbrıs Şer’iyle Sicillerinde Lakap ve Unvanlar.” Türkbilig. 29. 195. 2015, ss. 191-208.
  4. AKDAĞ, Ömer. “Çeşmelisebil’de Lakaplar ve 1934 Lakap Kanunu.” Tarih, Kültür, Sanat, Turizm ve Tarım Açısından Uluslararası Sarayönü Sempozyumu. 2014. 24-26 Ekim Bildiri Kitabı. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü. Konya 2015, 8. ss. 725-734.
  5. AKSAN, Doğan. Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dil Bilim. TDK Yay., Ankara 2007.
  6. AKSU, Ali “Asr-ı Saadet ve Emeviler Döneminde Lakap Takma ve Halifelerin Lakapları.” Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. C. V. 2. 2001, ss. 229-248.
  7. AKPINAR, Esra vd., Tanzimat’tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi I. Yapı Kredi Yay., İstanbul 2001.
  8. ATLI, Sagıp. “Manisa’nın Demirci İlçesindeki Lakaplar Üzerine Bir İnceleme.” Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 41.1. 2017, ss. 101-137.
  9. ATSIZ, Bedriye Lakaplar. Tarih ve Toplum Aylık Ansiklopedik Dergisi. 11.1984, ss. 26-28.
  10. BAYKURT, Fakir. Irazca’nın Dirliği. Remzi Kitabevi, İstanbul 1993a.
  11. BAYKURT, Fakir. Kaplumbağalar. Remzi Kitabevi, İstanbul 1993b.
  12. BAYKURT, Fakir. Köygöçüren. Remzi Kitabevi, İstanbul 1993c.
  13. BAYKURT, Fakir. Benli Yazılar. Papirüs Yay., İstanbul 1998.
  14. BAYKURT, Fakir. Özyaşam 4, Köse Bucak Anadolu. Papirüs Yay., İstanbul 2000.
  15. BAYKURT, Fakir. Özyaşam 8, Dost Yüzleri. Papirüs Yay., İstanbul 2002.
  16. BAYKURT, Fakir. Tırpan. Literatür Yay., İstanbul 2007.
  17. BAYKURT, Fakir. Onuncu Köy. Litaretür Yay., İstanbul 2018.
  18. BOZKURT, Nebi. “Lakaplar.” Diyanet İslam Ansiklopedisi. C.27. 65-67.
  19. Diyanet Vakfı Yay., İstanbul 2003.
  20. BOYRAZ, Şeref “Bir Yöre Örneğinden Hareketle Lakaplar Konusunda Bazı Dikkatler ve Bir Yöre Örneği.” Türklük Bilimi Araştırmaları. VII. 1998, ss. 107-138.
  21. ÇAĞLAYAN, Ercan. “Köy Enstitüleri’nin Açılması ve Dicle Köy Enstitüsü.” Turkish Studies, 9/1 Winter. 2014, ss. 119-132.
  22. ÇALIŞKAN, Erol ve SEHER, Şerife “Türk Folklorunda Lakap Verme Geleneği: Bartın Örneği.” Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 14-3. 2016, ss. 103-126.
  23. ÇANKAYA, Erol “Türk Köyü Köy Edebiyatına Nasıl Yansıdı? Köy Enstitülü Yazarlarda Tematik Eğilimler.” Turkish Studies Turkic Volume. 8.7. 2013, ss. 49-64.
  24. COŞAR, Asiye Mevbihe. “Trabzon'da K