KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi / 2026 / Cilt: 27 Sayı: 48

BİLİNÇLİ FARKINDALIĞIN PSİKOLOJİK İYİ OLUŞ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE PSİKOLOJİK SERMAYENİN ARACILIK ROLÜ

THE MEDIATING ROLE OF PSYCHOLOGICAL CAPITAL IN THE EFFECT OF MINDFULNESS ON PSYCHOLOGICAL WELL-BEING

Ayşe Yavuz(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-2103-7833
Sayfa
594–610
Yayın Tarihi
2025-04-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yapılan analizler neticesinde psikolojik sermaye olgusunun bilinçli farkındalık ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide aracı role sahip olduğu ortaya konulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Günümüzde iş yaşamında sıklıkla kullanılan bir kavram olan bilinçli farkındalık bireyin kendini yargılamadan, olumsuz durumlardan kaçmadan dikkatini toplayabilmesi ve odaklanabilmesi durumudur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Psikolojik iyi oluş mutluluk ile doğru orantılıdır.
💡
Sonuç & Katkı:Yapılan analizler neticesinde psikolojik sermaye olgusunun bilinçli farkındalık ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide aracı role sahip olduğu ortaya konulmuştur.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Psikolojik İyi Oluş · Bilinçli Farkındalık · Psikolojik Sermaye

Özet

Günümüzde iş yaşamında sıklıkla kullanılan bir kavram olan bilinçli farkındalık bireyin kendini yargılamadan, olumsuz durumlardan kaçmadan dikkatini toplayabilmesi ve odaklanabilmesi durumudur. Psikolojik iyi oluş mutluluk ile doğru orantılıdır. İyi oluş seviyeleri yüksek olan çalışanların performans düzeyleri de yüksek olduğundan örgütler açısından önem arz etmektedir. Psikolojik sermaye kişinin zorluklarla baş edebilmesi, tüm olaylara karşı iyimser olup geleceğe umutla bakması ve bireyin başarılı olabileceğine dair inancıdır. Bu araştırmanın amacı, psikolojik sermayenin (aracı değişken) bilinçli farkındalık (bağımsız değişken) ve psikolojik iyi oluş (bağımlı değişken) arasındaki ilişkide aracı rolü üstlenip üstlenmediğinin ortaya konulmasıdır. Bununla birlikte değişkenler arasındaki ilişkilerin açıklanması da amaçlanmıştır. Araştırma evrenini Konya ili organize sanayi bölgesinde otomotiv yedek parça imalatı çalışanları oluşturmaktadır. Araştırmada verilerin toplanmasında anket yönteminden yararlanılmıştır. Verilerin analizi için SPSS ve SPSS makro programları kullanılmıştır. Yapılan analizler neticesinde psikolojik sermaye olgusunun bilinçli farkındalık ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide aracı role sahip olduğu ortaya konulmuştur.

Abstract

Mindfulness, which is a concept frequently used in business life today, is the state of being able to focus and concentrate on oneself without judging oneself or avoiding negative situations. Psychological well-being is directly proportional to happiness. Since employees with high levels of well-being have high performance levels, it is important for organizations. Psychological capital is the individual's ability to cope with difficulties, to be optimistic about all events, to look to the future with hope and to believe that the individual can be successful. The objective of this study is to investigate whether psychological capital (mediating variable) is mediator in the relationship between mindfulness (independent variable) and psychological well-being (dependent variable). In addition, it is also aimed to explain the relationships between the variables. The research population consists of automotive spare parts manufacturing employees in the organized industrial zone of Konya province. Survey method was used to collect the data in the research. SPSS and SPSS macro programs were used for data analysis. As a result of the analysis, it was revealed that psychological capital plays a mediating role in the relationship between mindfulness and psychological well-being

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yavuz, A. (2025). BİLİNÇLİ FARKINDALIĞIN PSİKOLOJİK İYİ OLUŞ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE PSİKOLOJİK SERMAYENİN ARACILIK ROLÜ. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, Cilt: 27 Sayı: 48, 594–610. https://ajindex.com/articles/1427805

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (51)

  1. Avey, J. B., Reichard, R. J., Luthans, F. ve Mhatre, K. H. (2011). Meta-Analysis of The Impact Of Positive Psychological Capital on Employee Attitudes, Behaviors, and Performance. Human Resource Development Quarterly, 22(2), 127–152.
  2. Baer, R. A., Smith, G. T., Lykins, E., Button, D., Krietemeyer, J. ve Sauer, S. (2008). Construct Validity of The Five Facet Mindfulness Questionnaire in Meditating and Non-Meditating Samples. Assessment, 15, 329-342.
  3. Bradburn, N. M. (1969). The Structure of Psychological Well-Being. Chicago: Aldine Publications.
  4. Brown, K. W. ve Ryan, R. M. (2003). The Benefits of Being Present: Mindfulness and Its Role in Psychological Well-Being. Journal of Personality and Social Psychology, 84, 822-848.
  5. Brown, KW., Ryan, RM. ve Creswell, JD. (2007). Mindfulness: Theoretical Foundations and Evidence for Its Salutary Effects. Psychological Inquiry, 18(4), 211-237.
  6. Butler, J. ve Kern, M. L. (2016). The PERMA-Profiler: A Brief Multidimensional Measure of Flourishing. International Journal of Wellbeing, 6(3), 1-48.
  7. Carmody, J. ve Baer, R. A. (2009). How Long Does a Mindfulness-Based Stress Reduction Program Need to Be? A Review of Class Contact Hours and Effect Sizes for Psychological Distress. Journal of Clinical Psychology, 65(6), 627-638.
  8. Cripps, K. ve Zyromski, B. (2009). Adolescents’ Psychological Well-Being and Perceived Parental Involvement: Implications for Parental Involvement in Middle Schools. RMLE Online, 33(4), 1-13.
  9. Dane, E. ve Brummel, B. J. (2014). Examining Workplace Mindfulness and Its relations to Job Performance and Turnover Intention. Human Relations, 67(1), 105–128.
  10. Demir, R., Tanhan, A., Çiçek, İ., Yerlikaya, İ., Çırak Kurt, S. ve Ünverdi, B. (2021). Yaşam Kalitesinin Yordayıcıları Olarak Psikolojik İyi Oluş ve Yaşam Doyumu. Yaşadıkça Eğitim, 35(1), 192-206.
  11. Deniz, M., Erus, S. ve Büyükcebeci, A. (2017). Bilinçli Farkındalık ile Psikolojik İyi Oluş İlişkisinde Duygusal Zekânın Aracılık Rolü. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 7(47), 17-31.
  12. Diener, E., Wirtz, D., Tov, W., Kim-Prieto, C., Choi, D., Oishi, S. ve Biswas-Diener, R. (2010). New Well-Being Measures: Short Scales to Assess Flourishing and Positive and Negative Feelings. Social Indicators Research, 97, 143–156.
  13. Erkuş, A. ve Fındıklı, M. A. (2013). Psikolojik Sermayenin İş Tatmini, İş Performansı ve İşten Ayrılma Niyeti Üzerindeki Etkisine Yönelik Bir Araştırma. Istanbul University Journal of the School of Business Administration, 42(2), 302-318.
  14. Falkenström, F. (2010). Studying Mindfulness in Experienced Meditators: A Quasiexperimental Approach. Personality and Individual Differences, 48(3), 305- 310.
  15. Fava, G. A. ve Ruini C. (2003). Development and Characteristics of A Well-Being Enhancing Psychotherapeutic Strategy: Well-Being Therapy. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 34(1), 45-63.
  16. Germer, C. K., Siegel, R. D. ve Fulton, P. R. (2005). Mindfulness and Psychotherapy. New York: Guilford.
  17. Goldsmith, A.H., Veum, J.R. ve Darity, W. (1998). Race, Cognitive Skills, Psychological Capital and Wages. Review of Black Political Economy, 26, 13-22.
  18. Hayes, A. F. (2017). Introduction to Mediation, Moderation, and Conditional Process Analysis: A Regression- Based Approach (2. Baskı). New York: Guilford Publications.
  19. Hobfoll, S. E. (1989). Conservation of Resocurces: A New Attempt at Conceptualizing Stress. American Psychologist, 44(3), 513-524.
  20. Hobfoll, S. E. (2002). Social and Psychological Resources and Adaptation. Review of General Psychology, 50(3), 337-421.
  21. Howell, A. J., Digdon, N. L., Buro, K. ve Sheptycki, A. R. (2008). Relations Among Mindfulness, Well-Being, and Sleep. Personality and Individual Differences, 45(8), 773-777.
  22. Huynh, T.N. ve Hua, N.T.A. (2020). The Relationship Between Task-Oriented Leadership Style, Psychological Capital, Job Satisfaction and Organizational Commitment: Evidence from Vietnamese Small and Medium- Sized Enterprises. Journal of Advances in Management Research, 17(4), 583-604.
  23. İkiz, F. E., Asıcı, E., Kaya, Z. ve Balkan, K. (2018). Yaşam Amaçları ve Psikolojik İyi Oluşun Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumu Yordayıcı Rolü. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(25), 7-26.
  24. İmiroğlu, A., Demir, R. ve Murat, M. (2021). Psikolojik İyi Oluşun Yordayıcıları Olarak Bilişsel Esneklik, Bilinçli Farkındalık ve Umut. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 20(80), 2037-2057.
  25. Kesken, S. C., Turhan, Ö., Tekin, A. ve Dinç, F. C. (2024). Havacılık Çalışanları Açısından Pozitif Psikolojik Sermaye ve Öznel İyi Oluşun Takım Performansına Etkisi. Havacılık ve Uzay Çalışmaları Dergisi, 4(3), 13-27.
  26. Luthans, F, Avolio B. J., Avey J. B. ve Norman S. M. (2007). Positive Psychological Capital: Measurement and Relationship With Performance and Satisfaction. Personnel Psychology, 60, 541-572.
  27. Luthans, F. (2002). Positive Organizational Behavior: Developing and Managing Psychological Strengths. Academy of Management Executive, 15(1), 57- 72.
  28. Luthans, F., Avolio B. J., Walumbwa F. O. ve Li W. (2005). The Psychological Capital of Chinese Workers: Exploring The Relationship With Performance. Management and Organization Review, 1(2), 249-271.
  29. Luthans, F., Vogelgesang G. R. ve Lester P. B. (2006). Developing The Psychological Capital of Resiliency. Human Resource Development Review, 5(1), 25- 44.
  30. Luthans, F., Luthans K. W. ve Luthans B. C. (2004). Positive Psychological Capital: Beyond Human and Social Capital. Business Horizons, 47(1), 45-50.
  31. Luthans, F., Youssef C. M. ve Avolio B. J. (2007). Psychological Capital, New York: Oxford University Press
  32. Malekitabar, M., Riahi, M. ve Malekitabar, A. R. (2017). The Role of Psychological Capital in Psychological Well- Being and Job Burnout of High Schools Principals in Saveh, Iran. Iranian Journal of Psychiatry and Behavioral Sciences, 11(1), 1-8.
  33. Özyeşil, Z., Arslan, C., Kesici, Ş. ve Deniz, M. E. (2011). Bilinçli Farkındalık Ölçeğini Türkçeye Uyarlama Çalışması. Eğitim ve Bilim, 36(160), 224-235.
  34. Telef, B. B. (2013). Psikolojik İyi Oluş Ölçeği: Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), 374-384.
  35. Roche, M., Haar, J. M. ve Luthans, F. (2014). The Role of Mindfulness and Psychological Capital on The Well- Being of Leaders. Journal of Occupational Health Psychology, 19(4), 476–489.
  36. Ryan, R. M., Huta, V. ve Deci, E. L. (2008). Living Well: A Self-Determination Theory Perspective on Eudaimonia. Journal of Happiness Studies, 9(1), 139–170.
  37. Ryff, C. D. (1995). Psychological Well-Being in Adult Life. Current Directions in Psychological Science, 4(4), 99– 104.
  38. Ryff, C. D. (2014). Psychological Well-Being Revisited: Advances in The Science and Practice of Eudaimonia. Psychotherapy and Psychosomatics, 83(1), 10–28.
  39. Ryff, C. D. ve Singer, B. H. (2008). Know Thyself and Become What You Are: A Eudaimonic Approach to Psychological Well-Being. Journal of Happiness Studies, 9(1), 13–39.
  40. Salam, M. A. (2017). Effects of Psychological Capital on Job Satisfaction and Turnover Intention: Thai Higher Education Perspective. Journal of Asia Pacific Studies, 4(3). 203-218.
  41. Schaufeli, W. B., Taris, T. W. ve Van Rhenen, W. (2008). Workaholism, Burnout, and Work Engagement: Three of A Kind or Three Different Kinds of Employee Wellbeing?. Applied Psychology, 57(2), 173–203.
  42. Schultz, P. P., Ryan, R. M., Niemiec, C. P., Legate, N. ve Williams, G. C. (2015). Mindfulness, Work Climate, and Psychological Need Satisfaction in Employee Well-Being. Mindfulness, 6(5), 971–985.
  43. Taşdemir, E. (2018). Psikologlarda Bilinçli Farkındalık ve Psikolojik Dayanıklılık ile Psikolojik İyi Oluş Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. (Yüksek lisans tezi). Arel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  44. Telef, B. B., Uzman, E. ve Ergün, E. (2013). Öğretmen Adaylarında Psikolojik İyi Oluş ve Değerler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Turkish Studies- International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(12), 1297-1307.
  45. Visted, E., Vøllestad, J., Nielsen, M. B. ve Nielsen, G. H. (2015). The Impact of Group-Based Mindfulness Training on Self-Reported Mindfulness: A Systematic Review and Meta-Analysis. Mindfulness, 6, 501-522.
  46. Waterman, A. S. (1993). Two Conceptions of Happiness: Contrasts of Personal Expressiveness (Eudaimonia) and Hedonic Enjoyment. Journal of Personality and Social Psychology, 64(4), 678-691.
  47. Weinstein, N., Brown, K. W. ve Ryan, R. M. (2009). A Multi-Method Examination of The Effects of Mindfulness on Stress Attribution, Coping, and Emotional Well-being. Journal of Research in Personality, 43(3), 374-385.
  48. Yazıcıoğlu, Y. ve Erdoğan, S. (2004). Spss Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Detay Yayıncılık.
  49. Youssef-Morgan, C. M. ve Luthans, F. (2015). Psychological Capital and Well-Being. Stress and Health, 31(3), 180–188.
  50. Zhao, Z. ve Hou, J. (2009). The Study on Psychological Capital Development of Intrapreneurial Team. International Journal of Psychological Studies, 1(2), 35-40.
  51. Zinn, Kabat, J. (2003). Mindfulness‐ Based Interventions in Context: Past, Present, and Future. Clinical Psychology: Science and Practice, 10(2), 144-156.