Dergiler / Sosyoekonomi / 2026 / Cilt: 34 Sayı: 69

Yeşil Örgüt Kültürü, Sürdürülebilir İş Modeli İnovasyonu ve İşletme Performansı İlişkisi: KOBİ’ler Üzerinde Bir Araştırma

The Relationship Between Green Organisational Culture, Sustainable Business Model Innovation, and Business Performance: A Study for SMEs

Ayşe Yavuz(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-2103-7833
Sayfa
491–512
Yayın Tarihi
2026-07-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmanın ilgili değişkenler arasındaki ilişkileri KOBİ’ler özelinde bütüncül bir yaklaşımla inceleyen öncü çalışmalardan biri olması nedeniyle alan yazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırma KOBİ’lerde yeşil örgüt kültürü, sürdürülebilir iş modeli inovasyonu ve işletme performansı arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu doğrultuda Konya’da imalat sanayisinde faaliyette bulunan 406 KOBİ’den veri toplanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmanın ilgili değişkenler arasındaki ilişkileri KOBİ’ler özelinde bütüncül bir yaklaşımla inceleyen öncü çalışmalardan biri olması nedeniyle alan yazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Yeşil Örgüt Kültürü · Sürdürülebilir İş Modeli İnovasyonu · İşletme Performansı

Özet

Bu araştırma KOBİ’lerde yeşil örgüt kültürü, sürdürülebilir iş modeli inovasyonu ve işletme performansı arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda Konya’da imalat sanayisinde faaliyette bulunan 406 KOBİ’den veri toplanmıştır. Yapılan istatistiki analizler sonucunda yeşil örgüt kültürü, sürdürülebilir iş modeli inovasyonu ve işletme performansı değişkenleri arasında anlamlı ve pozitif ilişkiler saptanmıştır. Yapılan aracı analiziyle, yeşil örgüt kültürünün işletme performansı üzerindeki etkisinde sürdürülebilir iş modeli inovasyonlarının aracı rolü olduğu ortaya konmuştur. Bu çalışmanın ilgili değişkenler arasındaki ilişkileri KOBİ’ler özelinde bütüncül bir yaklaşımla inceleyen öncü çalışmalardan biri olması nedeniyle alan yazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract

This research aims to examine the relationships between green organisational culture, sustainable business model innovation, and business performance in SMEs. In this context, data were collected from 406 SMEs operating in the manufacturing industry sector in Konya province. Statistical analyses revealed significant positive relationships among green organisational culture, sustainable business model innovation, and business performance. A mediation analysis further demonstrated that sustainable business model innovations mediate the effect of green organisational culture on business performance. This study is a pioneering work that examines the relationships among these variables holistically, with a specific focus on SMEs.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yavuz, A. (2026). Yeşil Örgüt Kültürü, Sürdürülebilir İş Modeli İnovasyonu ve İşletme Performansı İlişkisi: KOBİ’ler Üzerinde Bir Araştırma. Sosyoekonomi, Cilt: 34 Sayı: 69, 491–512. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2026.03.23

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (62)

  1. Aggarwal, P. & T. Agarwala (2021), “Green organizational culture: An exploration of dimensions”, Global Business Review, 26(4), https://doi.org/10.1177/09721509211049890
  2. Ainin, S. et al. (2016), “Impact of adoption of Green IT practices on organizational performance”, Quality & Quantity, 50(5), 1929-1948.
  3. Altunışık, R. vd. (2010), Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri SPSS Uygulamalı, Sakarya Yayıncılık.
  4. Baldassarre, B. et al. (2017), “Bridging sustainable business model innovation and user-driven innovation: A process for sustainable value proposition design”, Journal of Cleaner Production, 147, 175-186.
  5. Bashir, M. & R. Verma (2019), “Internal factors & consequences of business model innovation”, Management Decision, 57(1), 262-290.
  6. Bashir, M. et al. (2022), “Sustainable business model innovation: Scale development, validation and proof of performance”, Journal of Innovation & Knowledge, 7(4), 100243.
  7. Bennett, M. & P. James (eds.) (2017), The Green Bottom Line: Environmental Accounting for Management: Current Practice and Future Trends, Routledge.
  8. Bhatti, S.M. et al. (2023), “Modeling the significance of green orientation and culture on green innovation performance: Moderating effect of firm size and green implementation”, Environmental Science and Pollution Research, 30(44), 99855-99874.
  9. Bhatti, S.M. et al. (2024), “Impact of green intellectual capital, green organizational culture, and frugal innovation on sustainable business model innovation: Dataset of manufacturing firms in Pakistan”, Data in Brief, 54, 110419.
  10. Bianchi, C. et al. (2017), “SME international performance in Latin America: The role of entrepreneurial and technological capabilities”, Journal of Small Business and Enterprise Development, 24(1), 176-195.
  11. Bocken, N.M. et al. (2014), “A literature and practice review to develop sustainable business model archetypes”, Journal of Cleaner Production, 65, 42-56.
  12. Büyüköztürk, Ş. (2007), Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı, Ankara: Pegem A Yayıncılık.
  13. Caldera, H.T.S. et al. (2019), “Evaluating the enablers and barriers for successful implementation of sustainable business practice in ‘lean’ SMEs”, Journal of Cleaner Production, 218, 575-590.
  14. Chan, Y.H. (2003), “Biostatistics 101: Data presentation”, Singapore Medical Journal, 44(6), 280-285.
  15. Chandra, K. et al. (2021), “Analysis of the effect of green organizational culture on organizational performance and competitive advantages of green through green innovation in manufacturing industries”, Journal of Hunan University Natural Sciences, 48(6), 24-29.
  16. Chang, C.L. & T.-C. Lin (2015), “The role of organizational culture in the knowledge management process”, Journal of Knowledge Management, 19(3), 433-455.
  17. Cherchem, N. (2017), “The relationship between organizational culture and entrepreneurial orientation in family firms: does generational involvement matter?”, Journal of Family Business Strategy, 8(2), 87-98.
  18. Dunford, R. et al. (2010), “Business model replication for early and rapid internationalisation: The ING Direct experience”, Long Range Planning, 43(5-6), 655-674.
  19. Elitaş, C. & V. Ağca (2006), “Firmalarda çok boyutlu performans değerleme yaklaşımları: Kavramsal bir çerçeve”, Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 343-370.
  20. El-Kassar, A.N. & S.K. Singh (2019), “Green innovation and organizational performance: The influence of big data and the moderating role of management commitment and HR practices”, Technological Forecasting and Social Change, 144, 483-498.
  21. Ersoy, A.P. et al. (2014), “Effect of non financial information on financial performance: Evidence from Turkey”, International Review of Economics and Management, 2(1), 1-18.
  22. Faber, N. et al. (2005), “The sustainability of ‘sustainability’ - a study into the conceptual foundations of the notion of sustainability”, Journal of Environmental Assessment Policy and Management, 7(1), 1-33.
  23. Ferlito, R. & R. Faraci (2022), “Business model innovation for sustainability: A new framework”, Innovation & Management Review, 19(3), 222-236.
  24. Fok, L. et al. (2023), “The impact of organizational culture and total quality management on the relationship between green practices and sustainability performance”, International Journal of Quality & Reliability Management, 40(6), 1564-1586.
  25. Foss, N.J. & T. Saebi (2017), “Fifteen years of research on business model innovation: How far have we come, and where should we go?”, Journal of Management, 43(1), 200-227.
  26. García-Machado, J.J. & M. Martínez-Ávila (2019), “Environmental performance and green culture: The mediating effect of green innovation. An application to the automotive industry”, Sustainability, 11(18), 4874.
  27. Geissdoerfer, M. et al. (2018), “Sustainable business model innovation: A review”, Journal of Cleaner Production, 198, 401-416.
  28. Glisson, C. (2015), “The role of organizational culture and climate in innovation and effectiveness”, Human Service Organizations: Management, Leadership & Governance, 39(4), 245-250.
  29. Gözen, A. (2018), Aile İşletmelerinde Aile Etkisi ve Örgütsel Ustalık Kavramlarının İşletme Performansı Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi (1. baskı), Hiperlink Yayınları.
  30. Gronum, S. et al. (2016), “Business model design and innovation: Unlocking the performance benefits of innovation”, Australian Journal of Management, 41(3), 585-605.
  31. Hayes, A.F. (2017), Introduction to mediation, moderation, and conditional process analysis: A regression-based approach (2. Baskı), New York: Guilford Publications.
  32. Imran, M. et al. (2021), “Green organizational culture and organizational performance: The mediating role of green innovation and environmental performance”, Jurnal Pendidikan IPA Indonesia, 10(4), 515-530.
  33. Islam, A. et al. (2022), “Annexing a smart sustainable business growth model for small and medium enterprises (SMEs)”, World Journal of Entrepreneurship, Management and Sustainable Development, 18(2), 185-209.
  34. Jantunen, A. et al. (2005), “Entrepreneurial orientation, dynamic capabilities and international performance”, Journal of International Entrepreneurship, 3(3), 223-243.
  35. Kaplan, M. (2023), “İmalat işletmelerinde yeşil örgüt kültürünün örgütsel bağlılık üzerindeki etkisi: İş tatmininin aracılık rolü”, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 19(4), 910-930.
  36. Karakuş, G. & G. Erdirençelebi (2018), “İşletmelerin yeşil yönetim algılarının işletme performansı üzerindeki etkisini ölçmeye yönelik bir araştırma”, İşletme Araştırmaları Dergisi, 10(4), 681-704.
  37. Karaman, R. (2009), “İşletmelerde performans ölçümünün önemi ve modern bir performans ölçme aracı olarak Balanced Scorecard”, Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 8(16), 410-427.
  38. Lebans, M. & K. Euske (2006), “A conceptual and operational delineation of performance”, in: Business Performance Measurement Theory and Practice (65-79), Cambridge University Press.
  39. Linnenluecke, M.K. & A. Griffiths (2010), “Corporate sustainability and organizational culture”, Journal of World Business, 45(4), 357-366.
  40. Masri, H.A. & A.A. Jaaron (2017), “Assessing green human resources management practices in Palestinian manufacturing context: An empirical study”, Journal of Cleaner Production, 143, 474-489.
  41. Massa, L. et al. (2017), “A critical assessment of business model research: 11”, in: Academy of Management Annals (73-104).
  42. Muisyo, P.K. & S. Qin (2021), “Enhancing the FIRM’S green performance through green HRM: The moderating role of green innovation culture”, Journal of Cleaner Production, 289, 125720.
  43. Özdamar, K. (2016), Eğitim, sağlık ve davranış bilimlerinde ölçek ve test geliştirme yapısal eşitlik modellemesi, Eskişehir.
  44. Pham, T.N. et al. (2018), “Enhancing the organizational citizenship behavior for the environment: the roles of green training and organizational culture”, Management & Marketing, 13(4), 1174-1189.
  45. Porter, M.E. (2008), “The five competitive forces that shape strategy”, Harvard Business Review, 86(1), 78-93.
  46. Revell, A. et al. (2010), “Small businesses and the environment: Turning over a new leaf?”, Business Strategy and the Environment, 19(5), 273-288.
  47. Rizvi, Y.S. & R. Garg (2021), “The simultaneous effect of green ability-motivation-opportunity and transformational leadership in environment management: The mediating role of green culture”, Benchmarking: An International Journal, 28(3), 830-856.
  48. Roome, N. & C. Louche (2016), “Journeying toward business models for sustainability: A conceptual model found inside the black box of organisational transformation”, Organization & Environment, 29(1), 11-35.
  49. Salavou, H. & G. Avlonitis (2008), “Product innovativeness and performance: A focus on SMEs”, Management Decision, 46(7), 969-985.
  50. Schaltegger, S. et al. (2016), “Business models for sustainability: Origins, present research, and future avenues”, Organization & Environment, 29(1), 3-10.
  51. Schein, E.H. (2010), Organizational culture and leadership (Vol. 2), John Wiley & Sons.
  52. Schneider, S. & P. Spieth (2013), “Business model innovation: Towards an integrated future research agenda”, International Journal of Innovation Management, 17(01), 1340001.
  53. Shakeel, J. et al. (2020), “Anatomy of sustainable business model innovation”, Journal of Cleaner Production, 261, 121201.
  54. Shao, A.T. (2002), Marketing Research: An Aid to Decision Making, South-Western/Thomson Learning.
  55. Soylu, B. & Y. Ayanoğlu (2022), “Finansal ve finansal olmayan performans ile kurumsal yönetim arasındaki ilişkinin incelenmesi: Kurumsal yönetim endeksindeki işletmeler üzerine bir uygulama”, Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 24(Modavica Özel Sayısı), 202-227.
  56. Tahir, R. et al. (2019), “Green organizational culture: A review of literature and future research agenda”, Annals of Contemporary Developments in Management & HR (ACDMHR), 1(1), 23-38.
  57. Teece, D.J. (2010), “Business models, business strategy and innovation”, Long Range Planning, 43(2-3), 172-194.
  58. Venkatraman, N. & V. Ramanujam (1986), “Measurement of business performance in strategy research: A comparison of approaches”, Academy of Management Review, 11(4), 801-814.
  59. Wang, C-H. (2019), “How organizational green culture influences green performance and competitive advantage: The mediating role of green innovation”, Journal of Manufacturing Technology Management, 30(4), 666-683.
  60. Yang, Z. et al. (2017), “Green, green, it’s green: A triad model of technology, culture, and innovation for corporate sustainability”, Sustainability, 9(8), 1369.
  61. Yazıcıoğlu, Y. & S. Erdoğan (2004), SPSS Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Detay Yayıncılık.
  62. Zott, C. & R. Amit (2008), “The fit between product market strategy and business model: Implications for firm performance”, Strategic Management Journal, 29(1), 1-26.